ସ ଚ ତାଂମନ୍ତ୍ରତଃ ପୂଜାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିଲେ।
ଉଦାରସତ୍ତ୍ଵାଭିଜନୋ ରାଜାପି ଗୁରୁସୂନଵେ
ଉତ୍ତମ ସ୍ବଭାବ ଓ ବଂଶର ରାଜା, ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
କିମାଗମନିମିତ୍ଯେଵ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛଦ୍ଵିଧାନଵିତ୍
ବିଧି ଜାଣି, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ତୁମର ଆସିବାର କାରଣ କଣ?'
ଵିଦେହରାଜୋହ୍ଯାଦ୍ଯୋମେ ଜନକୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ବିଦେହର ରାଜା, ଜନକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମୋର ପୂର୍ବଜ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ଚ ନିଵୃତ୍ତୌ ଚ ସର୍ଵଂ ଛେତ୍ସ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
କର୍ମ କିମ୍ବା ବିରତି, ସମସ୍ତ କଥା ସେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତନ୍ମେ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ତେଣୁ, ଧର୍ମର ଉତ୍ତମ ଅନୁସରଣକାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଯଥାଯଥିକ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
କଥଂ ଚ ମୋକ୍ଷଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନେନ ତପସାପି ଵା
ମୁକ୍ତି କିପରି ପାଉଯିବ — ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା?
କୃତୋପନଯନସ୍ତାତ ଭଵେଦ୍ଵେଦପରାଯଣଃ
ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ, ପ୍ରିୟ, ସେ ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦେଵତାନାଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ହ୍ଯତୃଷ୍ଣଶ୍ଚାନସୂଯକଃ
ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଭିଲାଷା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ରହିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ସମାଵର୍ତେତ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ଅନୁମତି ମିଳିଲା ପରେ, ଦ୍ୱିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ।
ଅନସୂଯୁର୍ଯଥାନ୍ଯାଯମାହିତାଗ୍ନିରନାଦୃତେ
ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ରଖିବା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଅବହେଳା ନ କରିବା।
ତାନେଵାଗ୍ନୀନ୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂଜଯନ୍ନତିଥିପ୍ରିଯଃ
ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରିୟ ରଖିବା।
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ଵୀତରାଗାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଶ୍ରମପଦେ ଵସେତ୍
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ ଓ ରାଗ ନଥିବା ମନ ନେଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଆଶ୍ରମରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ନ ଵିନା ଗୁରୁସଂଵାସାଜ୍ଜ୍ଞାନସ୍ଯାଧିଗମଃ ସ୍ମୃତଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ରହିବା ବିନା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ଏତଦ୍ଭଵନ୍ତଂ ପୃଚ୍ଛାମି ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ପଚାରୁଛି; ଆପଣ ଏହା କହିବାଯୋଗ୍ୟ।
ନ ଵିନା ଗୁରୁସଂବଧାଜ୍ଜ୍ଞାନସ୍ଯାଧିଗମସ୍ତଥା
ଗୁରୁ ସଂଯୋଗ ବିନା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵିଜ୍ଞାଯ କୃତକୃତ୍ଯସ୍ତୁ ତୀର୍ଣସ୍ତତ୍ରୋଭଯଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ଓ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି, ପାର ହେଇ, ସେଠାରେ ଦୁଇଟିକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ଶୁଭାଶୁଭଂ କର୍ମ ମୋକ୍ଷୋ ନାମେହ ଲଭ୍ଯତେ
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏଠାରେ ମୁକ୍ତି ନାମରେ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଆସାଦଯତି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୋକ୍ଷଂ ହି ପ୍ରଥମାଶ୍ରମେ
ଶୁଧ୍ଧ ମନ ଥିଲେ, ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।
ତ୍ରିଧାଶ୍ରମେଷୁ କୋନ୍ଵର୍ଥୋ ଭଵେତ୍ପରମଭୀପ୍ସତଃ
ଉଚ୍ଚତମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ତିନି ଆଶ୍ରମରେ କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି?
ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ମାର୍ଗମାସ୍ଥାଯ ପଶ୍ଯେଦାତ୍ମାନମାତ୍ମନା
ସାତ୍ତ୍ୱିକ ମାର୍ଗ ଅନୁସରି, ଆପଣ ନିଜେ ନିଜକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ।
ସଂପଶ୍ଯନ୍ନୈଵ ଲିପ୍ଯେତ ଜଲେ ଵାରିଚରଗୋ ଯଥା
ଏଭଳି ଦେଖି, ସେ ଲଗି ଲାଗେ ନାହିଁ — ଜଳରେ ପାଣିପ୍ରାଣୀ ଯେପରି।
ଵିହାଯ ଦେହଂ ନିର୍ମୁକ୍ତୋ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ଶୁଭସଂଗତଃ
ଦେହ ଛାଡି, ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ ଓ ଶୁଭ ସଂଗରେ ରହିବା।
ଧାର୍ଯତେ ଯା ଦ୍ଵିଜୈସ୍ତାତ ମୋକ୍ଷଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୈଃ
ଯେଉଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱିଜମାନେ, ପ୍ରିୟ, ମୁକ୍ତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵଯଂ ଚ ଶକ୍ଯଂ ତଦ୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୁସମାହିତର୍ଚତସା
ଏହିଠାରେ, ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଲଗିଥିବା ମନରେ, ସେ ଦେଖିପାରିବେ ।
ଯଶ୍ଚ ନେଚ୍ଛତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ସ ତୁ
ଯିଏ ଚାହିଁନାହିଁ, ଘୃଣା କରେନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ପାଇଁ ।
ପୂର୍ଵୈରାଚରିତୋ ଧର୍ମଶ୍ଚତୁରାଶ୍ରମସଂଜ୍ଞକଃ
ପୁରୁଣା ଲୋକମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିବା ଧର୍ମ, ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଭାବରେ ପରିଚିତ ।
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା
କାମରେ, ମନରେ ଓ କଥାରେ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମକୁ ପାଇଯାଏ ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵ କାମଂ ଚ ଲୋଭଂ ଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମଶ୍ନୁତେ
ଇଚ୍ଛା ଓ ଲୋଭ ଛାଡିଦେଲେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ଥିତିକୁ ପାଇଁ ।
ସମୋ ଭଵତି ନିର୍ଦ୍ଵୁଦ୍ଵୋ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପଦ୍ଯତେ ତଦା
ସମଭାବ ଓ ଅଶାନ୍ତି ଛାଡି, ସେ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପାଇଁ ।