କ୍ରୀଡନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ହସଂତ୍ଯଶ୍ଚ ଗାଯନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚୈଵ ତାଃ ଶୁକମ୍
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଖେଳିଲେ, ହସିଲେ, ଏବଂ ଶୁକା ପାଇଁ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଆରଣେଯସ୍ତୁ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଆରଣେୟ, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଧାରଣ କରି, କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିଲେ।
ପାଦଶୌଚଂ ତୁ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଶୁକଃ ସଂଧ୍ଯାମୁପାସ୍ଯ ଚ
ଶୁକା ପାଦ ପରିସ୍କାର କରି, ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ପୂର୍ଵରାତ୍ରେ ତୁ ତତ୍ରାସୌ ଭୂତ୍ଵା ଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେଠାରେ ପ୍ରଥମ ରାତି ଭାଗରେ ଶୁକା ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହିଲେ।
ତତଃ ପ୍ରାତଃ ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତ୍ଵା ଶୌଚମନନ୍ତରମ୍
ପରେ ସକାଳେ ଉଠି, ଶୁକା ସତ୍କ୍ଷଣ ଶୌଚ କରିଥିଲେ।
ଅନେନ ଵିଧିନା ତତ୍ର ତଦହଃଶେଷମପ୍ଯୁତ
ଏହି ପ୍ରକାରେ, ସେ ଦିନର ଶେଷ ଅଂଶ ଉପରେ ସେଠାରେ ଅତିବାହିତ କଲେ।
ତାଂ ଚ ରାତ୍ରିଂ ନୃପକୁଲେ ଵର୍ତଯାମାସ ନାରଦ
ସେ ରାତିଟି ରାଜପରିବାରରେ ଅତିବାହିତ କଲେ, ନାରଦ।
ପୁରଃ ପୁରୋହିତଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵାଣ୍ଯନ୍ତଃ ପୁରାଣି ଚ
ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃପୁର ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ।
ମହଦାସନମାଦାଯ ସର୍ଵରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ ବଡ଼ ଆସନ ଆଣିଲେ।
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ତଂ କାର୍ଷ୍ଣିଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ସେଠାରେ, କାର୍ଷ୍ଣି ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରି, ତାଙ୍କୁ ବସାଇଲେ।
ସ ଚ ତାଂମନ୍ତ୍ରତଃ ପୂଜାଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିଲେ।
ଉଦାରସତ୍ତ୍ଵାଭିଜନୋ ରାଜାପି ଗୁରୁସୂନଵେ
ଉତ୍ତମ ସ୍ବଭାବ ଓ ବଂଶର ରାଜା, ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅକୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
କିମାଗମନିମିତ୍ଯେଵ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛଦ୍ଵିଧାନଵିତ୍
ବିଧି ଜାଣି, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ତୁମର ଆସିବାର କାରଣ କଣ?'
ଵିଦେହରାଜୋହ୍ଯାଦ୍ଯୋମେ ଜନକୋ ନାମ ଵିଶ୍ରୁତଃ
ବିଦେହର ରାଜା, ଜନକ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମୋର ପୂର୍ବଜ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତୌ ଚ ନିଵୃତ୍ତୌ ଚ ସର୍ଵଂ ଛେତ୍ସ୍ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
କର୍ମ କିମ୍ବା ବିରତି, ସମସ୍ତ କଥା ସେ ନିଶ୍ଚିତ କରିବେ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତନ୍ମେ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ତେଣୁ, ଧର୍ମର ଉତ୍ତମ ଅନୁସରଣକାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ ଯଥାଯଥିକ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
କଥଂ ଚ ମୋକ୍ଷଃ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଜ୍ଞାନେନ ତପସାପି ଵା
ମୁକ୍ତି କିପରି ପାଉଯିବ — ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା?
କୃତୋପନଯନସ୍ତାତ ଭଵେଦ୍ଵେଦପରାଯଣଃ
ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର ପରେ, ପ୍ରିୟ, ସେ ବେଦରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦେଵତାନାଂ ପିତୄଣାଂ ଚ ହ୍ଯତୃଷ୍ଣଶ୍ଚାନସୂଯକଃ
ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଭିଲାଷା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି ରହିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ସମାଵର୍ତେତ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ଅନୁମତି ମିଳିଲା ପରେ, ଦ୍ୱିଜ ଘରକୁ ଫେରିବା ଉଚିତ।
ଅନସୂଯୁର୍ଯଥାନ୍ଯାଯମାହିତାଗ୍ନିରନାଦୃତେ
ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଚଳିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ରଖିବା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଅବହେଳା ନ କରିବା।
ତାନେଵାଗ୍ନୀନ୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂଜଯନ୍ନତିଥିପ୍ରିଯଃ
ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା ଓ ଅତିଥିମାନେ ପ୍ରିୟ ରଖିବା।
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ଵୀତରାଗାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଶ୍ରମପଦେ ଵସେତ୍
ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିତ ଓ ରାଗ ନଥିବା ମନ ନେଇ, ବ୍ରହ୍ମ ଆଶ୍ରମରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ନ ଵିନା ଗୁରୁସଂଵାସାଜ୍ଜ୍ଞାନସ୍ଯାଧିଗମଃ ସ୍ମୃତଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ସହ ରହିବା ବିନା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ ବୋଲି କହାଯାଇଛି।
ଏତଦ୍ଭଵନ୍ତଂ ପୃଚ୍ଛାମି ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏହା ପଚାରୁଛି; ଆପଣ ଏହା କହିବାଯୋଗ୍ୟ।
ନ ଵିନା ଗୁରୁସଂବଧାଜ୍ଜ୍ଞାନସ୍ଯାଧିଗମସ୍ତଥା
ଗୁରୁ ସଂଯୋଗ ବିନା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵିଜ୍ଞାଯ କୃତକୃତ୍ଯସ୍ତୁ ତୀର୍ଣସ୍ତତ୍ରୋଭଯଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝି ଓ କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି, ପାର ହେଇ, ସେଠାରେ ଦୁଇଟିକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ଶୁଭାଶୁଭଂ କର୍ମ ମୋକ୍ଷୋ ନାମେହ ଲଭ୍ଯତେ
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଏଠାରେ ମୁକ୍ତି ନାମରେ ମିଳେ ନାହିଁ।
ଆସାଦଯତି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୋକ୍ଷଂ ହି ପ୍ରଥମାଶ୍ରମେ
ଶୁଧ୍ଧ ମନ ଥିଲେ, ପ୍ରଥମ ଆଶ୍ରମରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।
ତ୍ରିଧାଶ୍ରମେଷୁ କୋନ୍ଵର୍ଥୋ ଭଵେତ୍ପରମଭୀପ୍ସତଃ
ଉଚ୍ଚତମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହିଁଥିବା ପାଇଁ ତିନି ଆଶ୍ରମରେ କଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି?