ଵଣାନ୍ସେକାନ୍ଵୃତ୍ତଭଵାନୁତ୍ତରାଧରତଃ ସ୍ଥିତାନ୍
ଉପରେ ଓ ତଳେ ଯେଉଁ ଅକ୍ଷରଗୁଡ଼ିକ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ନିଅ।
ଉପାନ୍ତ୍ଯତୋ ନିଵର୍ତେତ ତ୍ଯଜନ୍ନେକୈକମୂର୍ଦ୍ଧତଃ
ଉପାନ୍ତ୍ୟରୁ ପଛକୁ ଫେର, ଏବଂ ଉପରରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ଛାଡିଦେ।
ଲଗକ୍ରିଯାଙ୍କସଂଦୋହେ ଭଵେତ୍ସଂଖ୍ଯାଵିମିଶ୍ରିତେ
ଲଘୁ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଯୋଗ ମିଶିଲେ, ସଂଖ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ସଂଖ୍ଯୈଵ ଦ୍ଵିଗୁଣୈକୋନା ସଦ୍ଭିରଧ୍ଵା ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଏହି ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ କରି ଏକ ଯୋଗ କଲେ, ଏହାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପଥ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ପ୍ରସ୍ତାରୋକ୍ତପ୍ରଭେଦାନାଂ ନାମାନାଂସ୍ତ୍ଯଂ ପ୍ରଗାହତେ
ଯେଉଁ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରସ୍ତାରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ, ସେଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଏବେ ଦିଆଯାଉଛି।
ଶ୍ରୁତାନି ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂଭୋଜାତ୍ସମାସଵ୍ଯାସଯୋଗତଃ
ତୁମର ପଦ୍ମସଦୃଶ ମୁଖରୁ ସାର ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିଛି।
ମେରୁଶୃଙ୍ଗେ କିଲ ପୁରା କର୍ଣିକାରଵନାଯତେ
ପୂର୍ବେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ—
ଶୈଲରାଜସୁତା ଚୈଵ ଦେଵୀ ତତ୍ରାଭଵତ୍ପୁରା
ସେଠାରେ ପାହାଡ଼ର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଦେବୀ, ପୂର୍ବେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
ଯୋଗେନାତ୍ମାନମାଵିଶ୍ଯ ଯୋଗଧର୍ମପରାଯଣଃ
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କରି, ଯୋଗ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ—
ଅଗ୍ନେର୍ଭୂମେସ୍ତଥା ଵାଯୋରନ୍ତରିକ୍ଷସ୍ଯ ଚାଭିତଃ
ଅଗ୍ନି, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଘେରାଯାଇଥିଲେ—
ସଂକଲ୍ପେନାଥ ସୋ ଽନେନ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମକଗୃତାତ୍ମଭିଃ
ତାପରେ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା, ଯେଉଁ କାମ ଅଚଞ୍ଚଳ ମନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଉଁଠି ସେ ସେହି କାମ ସାଧିଲେ।
ଅତିଷ୍ଟନ୍ମାରୁତାହାରଃ ଶତଂ କିଲ ସମାଃ ପ୍ରଭୁଃ
ସେ ମାତ୍ର ବାୟୁ ଖାଇ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିଲେ, ଏହିପରି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ଦେଵର୍ଷଯସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ଦେବଋଷି ମଧ୍ୟ ଏକଠି ହେଲେ।
ଆଦିତ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଦିଵାକରନିଶାକରୌ
ଏଠି ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତତ୍ର ରୁଦ୍ରୋ ମହାଦେଵଃ କର୍ଣିକାରମଯୀଂ ଶୁଭାମ୍
ସେଠାରେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସୁନାର ଦଳର କମଳ ତିଆରି କଲେ।
ତସ୍ନିନ୍ ଦିଵ୍ଯେ ଵନେ ରମ୍ଯେ ଦେଵଦେଵର୍ଷିସଂକୁଲେ
ସେ ଦିବ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ଅରଣ୍ୟ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମହାପୁରୁଷମାନେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ନ ଚାସ୍ଯ ହୀଯତେ ଵର୍ଣୋ ନ ଗ୍ଲାନିରୁପଜାଯତେ
ସେ କମଳର ରଙ୍ଗ କେବେ ମଲିନ ହୁଏନି, ଏବଂ କେବେ ମୁଝି ଯାଏନି।
ଜଟାଶ୍ଚ ତେଜସା ତସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଵାନରଶିଖୋପମାଃ
ତାଙ୍କର ଜଟା ତେଜରେ ଦେଉଥିଲା, ଯେପରି ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନିର ଶିଖା।
ଏଵଂ ଵିଧେନ ତପସା ତସ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ନାରଦ
ଏଭଳି ତପସ୍ୟା ଓ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ନାରଦ, ସେ ଲୋକ ଉତ୍ତମ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ର୍ଯଂବକଃ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
ତିନି ଆଖିଅଳି ଭଗବାନ ହସିଥିବା ପରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯଥା ଖେ ଚ ତଥା ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁତସ୍ତଂଵ
"ଯେପରି ଆକାଶ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସେପରି ତୁମ ପୁଅ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ହେବ।"
ତେଜସା ତସ୍ଯ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ଯଶଃ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯତି କେଵଲମ୍
ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସେ ତିନି ଲୋକର କେବଳ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରିବ।
ଅରଣିଂ ତ୍ଵଥ ସଂଗୃହ୍ଯ ମମନ୍ଥାଗ୍ନିଚିକୀର୍ଷଯା
ତାପରେ ସେ ଅରଣି କାଠି ନେଇ, ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ ମଥିଲେ।
ଘୃତାଚୀଂ ନାମାପ୍ସରସଂ ଦଦର୍ଶ ଭଗଵାନ୍ନୃଷିଃ
ଭଗବାନ ମୁନି ଘୃତାଚୀ ନାମକ ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖିଲେ।
ଅଭଵଦ୍ଭଗଵାନ୍ଵ୍ଯାସୋ ଵନେ ତସ୍ମିନ୍ମୁନୀଶ୍ଵର
ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଭଗବାନ ବ୍ୟାସ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶୁକୀଭୂଯା ମହାରମ୍ଯା ଘୃତାଚୀ ସମୁପାଗମତ୍
ଘୃତାଚୀ ଏକ ଶୁକ ପାଖୀର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଆସିଲେ।
ସ୍ମରରାଜେନାନୁଗତଃ ସର୍ଵଗାତ୍ରାତିଗେନ ହ
ତାଙ୍କୁ କାମଦେବ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲେ।
ନ ଶଶାକ ନିଯନ୍ତୁଂ ତଂ ଵ୍ଯାସଃ ପ୍ରଵିସୃତଂ ମନଃ
ବ୍ୟାସ ତାଙ୍କର ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯାହା ଏହି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଭାସିଯାଇଥିଲା।
ହୃତମ୍ ଯତ୍ନାନ୍ନିଯଚ୍ଛତଶ୍ଚାପି ମୁନେ ଏତଞ୍ଚିକୀର୍ଷଯା
ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ମୁନି, ସେଇ ଇଚ୍ଛାରେ ତାଙ୍କର ମନ ହରାଇଗଲା।
ଶୁକ୍ରେ ନିର୍ମଥ୍ଯମାନେ ଽସ୍ଯାଂ ଶୁକୋ ଜଜ୍ଞେ ମହାତପାଃ
ଅରଣି ମଥିବା ସମୟରେ, ମହାତପସ୍ବୀ ଶୁକ ଜନ୍ମ ନେଲେ।