ଆସସାଦ ନଦୀଂ ରେଵାଂ ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସ ପିପାସିତଃ
ଧର୍ମଜ୍ଞ ସେ, ପିପାସିତ ହୋଇ, ରେବା ନଦୀ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ ସାର୍ଧ୍ଦଂ ତାଂ ନିଶାଂ ତତ୍ର ଚାଵସତ୍
ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କରି, ସେ ରାତିଟିଏ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ବଭ୍ରାମ ମନ୍ତ୍ରିସହିତୋ ନର୍ମଦାତୀରଜେ ଵନେ
ସେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ନର୍ମଦା ନଦୀର କୂଳରେ ଅଟବାରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଆକର୍ଣକୃଷ୍ଟବାଣଃ ସତ୍ କୃଷ୍ଣସାରଂ ସମନ୍ଵଗାତ୍
ତିନି କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧନୁଷ ଟାଣି, ଏକ କଳା କୃଷ୍ଣସାର ହରିଣକୁ ଧାଡ଼ିଲେ।
ଵ୍ଯାଘ୍ରଦ୍ଵଯଂ ଗୁହାସଂସ୍ଥମପଶ୍ଥମପଶ୍ଯତ୍ସୁରତେ ରତମ୍
ସେ ଗୁହା ଭିତରେ ଦୁଇଟି ବାଘକୁ ମିଳିଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଧନୁଃସଂହିତବାଣେନ ତେନାସୌ ଶରଶାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ଧନୁଷରେ ବାଣ ଧରିଥିବା, ବାଣବିଦ୍ୟାର ଜଣେ ପାଣ୍ଡିତ, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
ପତମାନା ତୁ ସାଵ୍ଯାଘ୍ରୀ ଷଟ୍ରତ୍ରିଂଶଦ୍ଯୋଜନାଯତା
କିନ୍ତୁ ଏହି ବାଘିନୀ, ଛଅତିସ ଯୋଜନ ଲମ୍ବା, ଲାଫି ପଡ଼ିଲା।
ପତିତାଂ ସ୍ଵପ୍ରିଯାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦ୍ଵିଷନ୍ସ ଵ୍ଯାଘ୍ରରାକ୍ଷସଃ
ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟାକୁ ପଡ଼ିଯିବା ଦେଖି, ଶତ୍ରୁ ବାଘ ରାକ୍ଷସ କ୍ରୋଧିତ ହେଲା।
ରାଜା ତୁ ଭଯସଂଵିଗ୍ନୋ ଵନେସୈନ୍ଯଂ ସମେତ୍ଯ ଚ
ରାଜା ଭୟରେ ଅତି ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଅଟବାରେ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଏକତ୍ର କଲେ।
ଶଙ୍କମାନସ୍ତୁ ତଦ୍ରକ୍ଷଃକୃତ୍ଯା ଦ୍ରାଜା ସୁଦାସଜଃ
ସେ ରାକ୍ଷସଙ୍କ କୌଶଳ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରି, ସୁଦାସଜ ରାଜା ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ଗତେ ବହୁତିଥେ କାଲେ ହଯମେଧମଖଂ ନୃପଃ
ବହୁ ସମୟ ପରେ, ରାଜା ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଦିଦେଵେଭ୍ଯୋ ହଵିର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଥାଵିଧି
ସେଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହବି ଦେଲେ।
କର୍ତୁଂ ପ୍ରତିକ୍ରିଯାଂ ରାଜ୍ଞେ ସମାଯାତୋରୁଷାନ୍ଵିତଃ
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ପ୍ରତିକାର ଦାବି କରି ଆସିଲେ।
ରାଜାନମଭ୍ଯେତ୍ଯ ଜଗାଦ ଭୋକ୍ଷ୍ଯେ ମାଂସଂ ସମିଚ୍ଛାମ୍ଯହମିତ୍ଯୁଵାଚ
ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ସେ କହିଲେ: 'ମୁଁ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ଚାହେଁ।'
ସ୍ଥିତଶ୍ଚ ରାଜାପି ହରି ଯପାତ୍ରେ ଧୃତ୍ଵା ଗୁରୋରାଗମନଂ ପ୍ରତୀକ୍ଷନ୍
ରାଜା ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ନିବେଦନ ପାତ୍ର ଧରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ସମାଗତାଯ ଗୁରୁଵେ ଦଦୌ ତସ୍ମୌ ସସାଦରମ୍
ଗୁରୁ ଆସିଲେବେଳେ, ସେ ଆଦର ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚିନ୍ତଯାମାସ ଗୁରୁଃ କିମିତି ଵିସ୍ମିତଃ
ଏହା ଦେଖି, ଗୁରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ଏହା କାହିଁକି ହେଲା?'
ଅହୋ ଽସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଦୌଃଶୀଲ୍ଯମଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଦତ୍ତଵାନ୍ମମ
ହାୟ, ଏହି ରାଜା ଖରାପ କାମ କଲେ—ମୋତେ ଅଖାଦ୍ୟ ଦେଲେ।
ଅଭୋ ଽଜ୍ଯଂ ମଦ୍ଵିଘାତାଯ ଦତ୍ତ ହି ପୃଥିଵୀପତେ
ହେ ପୃଥିବୀର ନାଥ, ତୁମେ ମୋତେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ, ମୋତେ କ୍ଷତି କରିଛ।
ନୃମାଂସଂ ରକ୍ଷସାମେଵ ଭୋଜ୍ଯଂ ଦତ୍ତଂ ମମ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ମୋତେ ମଣିଷ ମାଂସ ଦେଲ, ଯାହା କେବଳ ରାକ୍ଷସମାନେ ଖାଆନ୍ତି।
ଇତି ଶାପଂ ଦଦତ୍ଯସ୍ମିନ୍ସୌଦାସୋ ଭଯଵିହ୍ଵୂଲଃ
ଏଭଳି ଶାପ ଦେଉଥିବାବେଳେ, ସଉଦାସ ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହୋଇ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ।
ଭୂରାଶୃ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଵଶିଷ୍ଟସ୍ତେନ ନୋଦିତଃ
ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କଠାରୁ କିଛି କହିବାକୁ ନ ଦେଖି, ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡିଗଲେ।
ରାଜାପି ଜଲମାଦାଯ ଵଶିଷ୍ଟଂ ଶପ୍ତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ରାଜା ମଧ୍ୟ ପାଣି ନେଇ, ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ମଦଯନ୍ତୀ ପ୍ରିଯାତସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାଥ ସୁଵ୍ରତା
ତାହାବେଳେ ତାଙ୍କର ଧର୍ମପତ୍ନୀ ମଦୟନ୍ତୀ, ସ୍ନେହରେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇ କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ଯତ୍କର୍ମ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତତ୍ପ୍ରାତ୍ପଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ତୁମେ ଯେଉଁ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗିବାକୁ ଲିଖାଯାଇଛ, ସେଠିକି ନିଶ୍ଚୟ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅରଣ୍ଯେ ନିର୍ଜଲେ ଦେଶ ସ ଭଵେଦ୍ଧହ୍ଯରାକ୍ଷସଃ
ପାଣି ନଥିବା ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହେବ।
ପ୍ରଯାନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମସଦନମିତି ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ନିଶ୍ଚଯଃ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି—ଏମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଜଲଂ କୁତ୍ର କ୍ଷିପାମୀତି ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚାତ୍ମନା
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ—'ଏହି ପାଣି କେଉଁଠି ଢାଳିବି?'
ଇତି ମତ୍ଵା ଜଲଂ ତତ୍ତୁ ପାଦଯୋର୍ନ୍ଯକ୍ଷିପତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ନିଜ ପାଦ ତଳେ ସେହି ପାଣି ଢାଳିଦେଲେ।
କଲ୍ମାଷପାଦ ଇତ୍ଯେଵଂ ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ଵିସ୍ତୃତଃ
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ବୋଲି ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।