ଈଶାଜପାଦାହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯପୂଷାଶ୍ଵିଯମଵହ୍ନଯଃ
ଇଶ, ଅଜପାଦ, ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପୂଷା, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଅବହ୍ନୟ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ଅହ୍ନଃ ପଞ୍ଚଦଶୋ ଭାଗସ୍ତଥା ରାତ୍ରିପ୍ରମାଣତଃ
ଦିନର ପଂଦରମ ଅଂଶ ଏବଂ ରାତିର ମାପ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ଅର୍ଯମା ରାକ୍ଷସବ୍ରାହ୍ନୌ ପିତ୍ର୍ଯାଗ୍ନେଯୌ ତଥାଭିଜିତ୍
ଅର୍ୟମା, ରାକ୍ଷସ, ବ୍ରାହ୍ମ, ପିତୃୟ, ଅଗ୍ନେୟ ଓ ଅଭିଜିତ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵାରେଷୁ ଵର୍ଜନୀଯାସ୍ତେ ମୁହୂର୍ତାଃ ଶୁଭକର୍ମସୁ
ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନରେ ବର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଦୈଵତ୍ଯେ ମୁହୂର୍ତେ ଽପି କାର୍ଯଂ ଯାତ୍ରାଦିକଂ ସଦା
ତଥାପି ଯେତେବେଳେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବତାଙ୍କର ଅଧିପତ୍ୟ ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁବେଳେ କରିପାରିବେ।
ଶୂଲୋ ଽଷ୍ଟମେ ଚ ଦଶମେ ଶାନିରଷ୍ଟାଦଶେ ତତଃ
ଶୂଳ ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦଶମରେ ଅଛି, ତାପରେ ଅଷ୍ଟାଦଶତମରେ ଶାନି ଅଛନ୍ତି।
ନିର୍ଘାତପାତସଂଜ୍ଞଶ୍ଚ ଜ୍ଞେଯଃ ସ ନଵପଞ୍ଚମେ
ଯେଉଁଠି ବିଜୁଳି ପଡ଼ିବାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଠି ନବମ ଓ ପଞ୍ଚମ ତିଥିରେ ଏହା ଘଟେ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଵିଜ୍ଞେଯା ଏକଵିଂଶର୍କ୍ଷାଦାରଭ୍ଯ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଏକୋଇଶତମ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ପ୍ରତ୍ୟେକଟିକୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ସୂର୍ଯଭାତ୍ସର୍ଵପିତ୍ର୍ଯର୍କ୍ଷଂ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରମିତ୍ରପ୍ତଭେଷୁ ଚ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପିତୃ ଓ ସମସ୍ତ ପିତୃ ନକ୍ଷତ୍ର, ଏହାସହିତ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମିତ୍ର ଓ ପ୍ତଭ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଧିଷ୍ଣ୍ଯେ ତାଵତି ସତ୍ଯତ୍ର ଦୁଷ୍ଟଯୋଗଃ ପତତ୍ଯସୌ
ଧିଷ୍ଣ୍ୟରେ ଏପରି ଅନେକ ଅଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ଅଶୁଭ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଠି ପତନ ଘଟେ।
ତ୍ରଯୋଦଶ ସ୍ଯୁର୍ମିଲନସଂଖ୍ଯଯା ତିଥିଵାରଯୋଃ
ତିଥି ଓ ବାରର ମିଶ୍ରଣରେ ମୋଟ ତେରଟି ହୁଏ।
ସପ୍ତମ୍ଯାମର୍କଵାରଶ୍ଚେତ୍ପ୍ରତିପତ୍ସୌମ୍ଯବାସରେ
ସପ୍ତମୀ ତିଥି ରବିବାରକୁ ପଡ଼ିଲେ, କିମ୍ବା ପ୍ରଥମୀ ତିଥି ସୋମବାରକୁ ପଡ଼ିଲେ—
ଆନନ୍ଦଃ କାଲଦଣ୍ଡାଖ୍ଯୋ ଧୂମ୍ରଧାତୃସୁଧାକରାଃ
ଆନନ୍ଦ, କାଳଦଣ୍ଡ, ଧୂମ୍ରଧାତୃ, ସୁଧାକର—
ମିତ୍ରମାନସପଦ୍ମାଖ୍ଯଲୁମ୍ବକୋତ୍ପାତମୃତ୍ଯଵଃ
ମିତ୍ର, ମାନସ, ପଦ୍ମ, ଲୁମ୍ବକ, ଉତ୍ପାତ, ମୃତ୍ୟୁ—
ରାକ୍ଷସାଖ୍ଯଵରସ୍ଥୈର୍ଯଵର୍ଦ୍ଧମାନାଃ କ୍ରମାଦମୀ
ରାକ୍ଷସ, ବର, ସ୍ଥୈର୍ୟ, ବର୍ଦ୍ଧମାନ—ଏହିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଛନ୍ତି।
ରଵିଵାରେ କ୍ରମାଦେଵ ଦସ୍ରଭାର୍ଦିଦୁଭାଦ୍ଵିଧୌ
ରବିବାରରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଦସ୍ର, ଭାର୍ଦିଦୁ, ଭାଦ୍ବିଧା—
ଵୈଶ୍ଵଦେଵାଦ୍ଭଗୁସୁତେ ଵାରୁଣାଦ୍ଭାସ୍କରାତ୍ମଜେ
ବୈଶ୍ୱଦେବରୁ ଭଗୁସୁତ, ବାରୁଣରୁ ଭାସ୍କରାତ୍ମଜ—
ସୌମ୍ଯେ ମିତ୍ରଭମାଚାର୍ଯଂ ତିଷ୍ଯଃ ପୌଷ୍ଣଂ ଭୃଗୋଃ ସୁତେ
ସୋମବାରରେ ମିତ୍ରଭ, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ; ତିଷ୍ୟ, ପୌଷ୍ଣ, ଭୃଗୁର ପୁତ୍ର—
ଆଦିତ୍ଯଭୌମଯୋର୍ନନ୍ଦା ଭଦ୍ରା ଶୁକ୍ରଶଶାଙ୍କଯୋଃ
ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଭୌମଙ୍କ ପାଇଁ ନନ୍ଦା; ଶୁକ୍ର ଓ ଶଶାଙ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ଭଦ୍ରା—
ନନ୍ଦା ତିଥିଃ ଶୁକ୍ରଵାରେ ସୌମ୍ଯେ ଭଦ୍ରା କୁଜେ ଜଯା
ଶୁକ୍ରବାରରେ ନନ୍ଦା ତିଥି; ସୋମବାରରେ ଭଦ୍ରା; ମଙ୍ଗଳବାରରେ ଜୟା।
ଏକାଦଶ୍ଯାମିନ୍ଦୁଵାରୋ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମର୍କଵାସରଃ
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ସୋମବାର; ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ରବିବାର।
ନଵମୀ ପଞ୍ଚମୀ ଭୌମେ ଦଗ୍ଧଯୋଗାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ନବମୀ ଓ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥି ମଙ୍ଗଳବାରକୁ ପଡ଼ିଲେ, ଏହାକୁ ଦଗ୍ଧ ଯୋଗ କୁହାଯାଏ।
ବୁଧେ ଶ୍ରଵିଷ୍ଟାର୍ଯମଭେ ଗୁରୌ ଜ୍ଯେଷ୍ଟା ଭୃଗୋର୍ଦିନେ
ବୁଧବାରରେ ଶ୍ରବିଷ୍ଟା ଓ ଆର୍ୟମଭ; ଗୁରୁବାରରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ ଭୃଗୁର ଦିନ।
ଵିଶାଖାଦିଚତୁର୍ଵର୍ଗମର୍କମର୍କଵାରାଦିଷୁ କ୍ରମାତ୍
ବିଶାଖାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଚାରିଟି ଗୋଷ୍ଠୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ରବିବାର ଆଦିରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଅଛି।
ତିଥିଵାରୋଦ୍ଭଵା ନେଷ୍ଟା ଯୋଗା ଵାରର୍କ୍ଷସଂଭଵାଃ
ତିଥି ଓ ବାର ମିଶି ଯେଉଁ ସଂଯୋଗ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୁଭ ନୁହେଁ; ବାର ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ମିଶି ଯେଉଁ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ନୁହେଁ।
ଘୋରାଷ୍ଟାକ୍ଷୀମହୋଦର୍ଯୋ ମନ୍ଦା ମନ୍ଦାକିନୀ ତଥା
ଭୟଙ୍କର, ଆଠଟି ଆଖି ଥିବା, ବଡ଼ ପେଟ ଥିବା, ଧୀର ଚଳିଥିବା ଏବଂ ମନ୍ଦାକିନୀ ନାମର ଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ଶୂଦ୍ରତସ୍କରଵୈଶ୍ଯକ୍ଷ୍ମାଦେଵଭୂପଗଵାଂ କ୍ରମାତ୍
କ୍ରମକ୍ରମେ: ଶୂଦ୍ର, ଚୋର, ବ୍ୟାପାରୀ, ଭୂମି, ଦେବତା, ରାଜା ଓ ଗାଈ।
ପୂର୍ଵାହ୍ନେ ନୃପତୀନ୍ହନ୍ତି ଵିପ୍ରାନ୍ମଧ୍ଯନ୍ଦିନେ ଵିଶଃ
ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଏହା ରାଜାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରେ; ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କ୍ଷତି ପାଆନ୍ତି; ବିକାଳେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ନିଶି ରାତ୍ରିଚରାନ୍ନାଟ୍ଯକାରାନପରରାତ୍ରିକେ
ରାତିରେ ଏହା ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା, ନାଟକ କରୁଥିବା ଓ ଅନ୍ୟ ରାତିରେ କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ କ୍ଷତି ପାଆନ୍ତି।
ଦିଵା ଚେନ୍ମେଷସଂକ୍ରାନ୍ତିରନର୍ଥକଲହପ୍ରଦା
ଦିନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମେଷ ରାଶିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଅପଶୁଭ ଓ ବିବାଦ ଆସେ।