ଧାତୃଜ୍ଯେଷ୍ଟାଦିତିସ୍ଵାତୀପୌଷ୍ଣାର୍କହରିଦେଵତାଃ
ଧାତୃ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ଅଦିତି, ସ୍ୱାତୀ, ପୌଷ୍ଣ, ଅର୍କ ଓ ହରି — ଏହିମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ର ଦେବତା।
ଶେଷାଃ କୁଲାକୁଲାସ୍ତାରାସ୍ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ କୁଲୋଡୁଷୁ
ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ କୁଳା, ଅକୁଳା ଓ ତାରା ନାମରେ ପରିଚିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'କୁଳ' ରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
ଭେଷୂପକୁଲସଂଜ୍ଞେଷୁ ଜଯମାପ୍ନୋତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ 'ଭେଷ' ଓ 'ଉପକୁଳ' ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଜୟ ମିଳେ।
ଅର୍କାର୍କିଭୌମଵାରେ ଚେଦ୍ଭଦ୍ରାଯା ଵିଷମାଙ୍ଘ୍ରିଭମ୍
ଯଦି ରବିବାର, ମଙ୍ଗଳବାର କିମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଧିପତ୍ୟ ଥିବା ଦିନରେ ଭଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରର ଅଙ୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ବିଷମ ଥାଏ,
ତଦ୍ଯାତ୍ତଦ୍ଦୋଷନାଶାଯ ଗୋତ୍ରଯଂ ମୂଲ୍ଯମେଵ ଵା
ତେବେ ସେ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଗୋମାତା କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
କ୍ରୂରଵିଦ୍ଧୋ ଯୁତୋ ଵାପିପୁଷ୍ଯୋ ଯଦି ବଲାନ୍ଵିତଃ
ଯଦି କୌଣସି କ୍ରୂର ଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ, କିମ୍ବା ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ, କିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଛି,
ରାମାଗ୍ନିଋତୁବାଣାଗ୍ନିଭୂଵେଦାଗ୍ନିଶରେଷୁ ଚ
ତେବେ ରାମ, ଅଗ୍ନି, ଋତୁ, ବାଣ, ଅଗ୍ନି, ଭୂବେଦ, ଅଗ୍ନି — ଏହିମାନଙ୍କ ତୀର ଉପରେ,
ଵେଦନେତ୍ରାବ୍ଧ୍ଯଗ୍ନିଶତବାହୁନେତ୍ରରଦାଃ କ୍ରମାତ୍
କ୍ରମକ୍ରମେ ବେଦ, ନେତ୍ର, ଅବ୍ଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଶତବାହୁ, ନେତ୍ର ଓ ରଦା ନକ୍ଷତ୍ର ଥାଏ।
ଯା ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଦୀପ୍ତତାରାଃ ସ୍ଵଗଣେ ଯୋଗତାରକାଃ
ଯେଉଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାରାମାନେ ନିଜ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ 'ଯୋଗତାରା' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
ଉଡୁଂବରଶ୍ଚାଗ୍ନିଧିଷ୍ଣ୍ଯେ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଜଂବୁକସ୍ତରୁଃ
ଅଗ୍ନିଧିଷ୍ଠ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉଡୁମ୍ବର ଗଛ ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜାମୁ ଗଛ ଅଛି।
ସଂଭୂତୋ ଽଦିତିଭାଦ୍ଵଂଶଃ ପିପ୍ପଲଃ ପୁଷ୍ଯସଂଭଵଃ
ଅଦିତିଭାଦ୍ବ ବଂଶ ପିପ୍ପଳ ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ପିପ୍ପଳ ହୁଏ।
ପାଲାଶୋ ଭାଗ୍ଯଭାଜ୍ଜାତଃ ଅକ୍ଷଶ୍ଚାର୍ଯମସଂଭଵଃ
ଭାଗ୍ୟଭାଜ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ପଳାଶ ଗଛ ଓ ଆର୍ୟମାନ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଅକ୍ଷ ଗଛ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ସ୍ଵାତ୍ଯୁକ୍ଷଜୋର୍ଽଜୁନୋ ଵୃକ୍ଷୋ ଦ୍ଵିଦୈଵତ୍ଯାଦ୍ଵିକଙ୍କତଃ
ସ୍ୱାତୀ ଓ ଉକ୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅର୍ଜୁନ ଗଛ, ଦ୍ୱିଦୈବତ୍ୟରୁ ବିକଂକଟ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ସର୍ଜ୍ଜଵୃକ୍ଷୋ ମୂଲଭାଞ୍ଚ ଵଞ୍ଜୁଲୋ ଵାରିଧିଷ୍ଣ୍ଯଜଃ
ମୂଳଭା ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ସର୍ଜ ଗଛ ଓ ବାରିଧିଷ୍ଠ୍ୟରୁ ବଞ୍ଜୁଳ ଗଛ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।
ଵସୁଧିଷ୍ଣ୍ଯାଚ୍ଛମୀଵୃକ୍ଷଃ କଦଂବୋ ଵାରୁଣର୍କ୍ଷଜଃ
ବସୁଧିଷ୍ଠ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ଶମୀ ଗଛ ଓ ବାରୁଣର୍କ୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ କଦମ୍ବ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ମଧୁଵୃକ୍ଷଃ ପୌଷ୍ଣଧିଷ୍ଣ୍ଯାଦ୍ଧିଷ୍ଣ୍ଯଵୃକ୍ଷାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ପୌଷ୍ଣଧିଷ୍ଠ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରୁ ମହୁଆ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହିମାନେ ଉଡୁ ଗଛ ବୋଲି ପରିଚିତ।
ଯୋଗେଶା ଯମଵିଶ୍ଵେନ୍ଦୁଧାତୃଜୀଵନିଶାକରାଃ
ଯୋଗର ଅଧିପତିମାନେ — ଯମ, ବିଶ୍ୱେ, ଇନ୍ଦୁ, ଧାତୃ, ଜୀବ ଓ ନିଶାକର।
ଗଣେଶରୁଦ୍ରଧନଦତ୍ଵଷ୍ଟ୍ଟମିତ୍ରଷଡାନନାଃ
ଗଣେଶ, ରୁଦ୍ର, ଧନଦ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ମିତ୍ର ଓ ଷଡାନନ — ଏହିମାନେ ଦେବତା।
ଵୈଧୃତିଶ୍ଚ ଵ୍ଯତୀପାତୋ ମହାପାତାଵୁଭୌ ସଦା
ବୈଧୃତି ଓ ବ୍ୟତୀପାତ ଏହି ଦୁଇଟି ସବୁବେଳେ ମହାପାପ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ।
ଵିଷ୍କଂଭଵଜ୍ରଯୋସ୍ତିସ୍ରଃ ଷଡ୍ଵା ଗଣ୍ଡାତିଗଣ୍ଡଯାଈଃ
ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ବଜ୍ରରୁ ତିନିଟି ଗଣାଯାଏ; ଗଣ୍ଡ ଓ ଅତିଗଣ୍ଡରୁ ଛଅଟି ହୁଏ।
ଅଦିତୀନ୍ଦୁମଧାହ୍ଯଶ୍ଵମୂଲମୈତ୍ରେଜ୍ଯଭାନି ଚ
ଅଦିତି, ଇନ୍ଦୁ, ମଧା, ଅହ୍ୟ, ଅଶ୍ୱମୂଳ, ମୈତ୍ର ଓ ଜ୍ୟା ନାମ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି।
ଲିଖେଦୂର୍ଧ୍ଵଗତାମେକାଂ ତିର୍ଯଗ୍ରେଖାସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ
ଏକଟି ରେଖା ଉପରକୁ ଏବଂ ତେରଟି ରେଖା ଆଡ଼କୁ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।
ଭାଜ୍ଯୈକରେରଵାଗତଯୋଃ ସୂର୍ଯାଚନ୍ଦ୍ରମସୋର୍ମିଥଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ଉପରକୁ କିମ୍ବା ତଳକୁ ଯିବା ପଥକୁ ଏକ ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜିତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିନାଡୀଭିର୍ଦ୍ଵାଦଶଭୀ ରହିତଂ ଘଟିକାଦ୍ଵଯମ୍
ଦ୍ୱାଦଶ ଵିନାଡ଼ୀ କମିଲେ ଯେତେ ଅଂଶ ରହିଯାଏ, ସେହିଟା ଦୁଇ ଘଟିକା ହୁଏ।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ମିତ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟାଭୂହରିତିପ୍ରିଯା
ଇନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଜାପତି, ମିତ୍ର, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଭୂ ଓ ହରି ପ୍ରିୟ ମନାଯାନ୍ତି।
ବଵାଦିଵଣିଜାନ୍ତାନି ଶୁଭାନି କରଣାନି ଷଟ୍
ବବା, ବଳବ, କୌଳବ, ତୈତିଳ, ଗର ଓ ବଣିଜ — ଏହି ଛଅଟି କରଣ ଶୁଭ ହୁଏ।
ମୁଖେ ପଞ୍ଚଗଲେ ଚୈକା ଵକ୍ଷସ୍ଯେକାଦଶ ସ୍ମୃତଃ
ମୁହଁରେ ପାଞ୍ଚଟି, କଣ୍ଠରେ ଗୋଟିଏ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏକାଦଶଟି ଥିବା କୁହାଯାଏ।
କାର୍ଯହାନିର୍ମୁଖେ ମୃତ୍ଯୁର୍ଗଲେ ଵକ୍ଷସି ନିଃସ୍ଵତା
ମୁହଁରେ କାମର ହାନି, କଣ୍ଠରେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଦରିଦ୍ରତା ହୁଏ।
ସ୍ଥିରାଣି ମଧ୍ଯମାନ୍ଯେଷାଂ ମଧ୍ଯନାଗଚତୁଷ୍ପଦୌ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଗୁଡ଼ିକ ଦୃଢ଼; ନାଗ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦର ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ଏମିତି।
ଵିଶ୍ଵେଵିଧାତୃବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରାଗ୍ନିଵସୁତୋଯପାଃ
ବିଶ୍ୱେ, ବିଧାତୃ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବସୁ ଓ ତୋୟପା ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।