ଅଙ୍ଗିରାଃ ଶ୍ରୀମୁଖୋ ଭାଵୋ ଯୁଵା ଧାତା ତଥୈଵ ଚ
ଅଙ୍ଗିରା, ଶ୍ରୀମୁଖ, ଭାବ, ଯୁବା ଓ ଧାତା ଏହିପରି।
ଚିତ୍ରଭାନୁଃସୁଭାନୁଶ୍ଚ ତାରଣଃ ପାର୍ଥିଵୋ ଽଵ୍ଯଯଃ
ଚିତ୍ରଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ତାରଣ, ପାର୍ଥିବ ଓ ଅବ୍ୟୟ।
ନନ୍ଦନୋ ଵିଜଯଶ୍ଚୈଵ ଜଯୋ ମନ୍ମଥଦୁର୍ମୁଖୌ
ନନ୍ଦନ, ବିଜୟ, ଜୟ, ମନ୍ମଥ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ।
ଶୁଭକୃଚ୍ଛୋଭନଃ କ୍ରୋଧୀ ଵିଶ୍ଵାଵସୁପରାଭଵୌ
ଶୁଭକୃତ, ଶୋଭନ, କ୍ରୋଧୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଓ ପରାଭବ।
ପରିଭାଵୀ ପ୍ରମାଦୀ ଚ ଆନନ୍ଦୋ ରାକ୍ଷସୋ ଽନଲଃ
ପରିଭାବୀ, ପ୍ରମାଦୀ, ଆନନ୍ଦ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନଳ।
ଦୁନ୍ଦୁଭୀରୁଧିରୋଦ୍ଗରୀ ରକ୍ତାକ୍ଷଃ କ୍ରୋଧନଃ କ୍ଷଯଃ
ଦୁନ୍ଦୁଭି, ରୁଧିର, ଉଦ୍ଗରୀ, ରକ୍ତାକ୍ଷ, କ୍ରୋଧନ ଓ କ୍ଷୟ।
ଯୁଗଂ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଭିର୍ଵର୍ଷୈର୍ଯୁଗାନ୍ଯେଵଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ
ଏକ ଯୁଗ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ ହୋଇଥାଏ; ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ଯୁଗ ଅଛି।
ପୁରନ୍ଦରୋ ଲୋହିତଶ୍ଚ ତ୍ଵଷ୍ଟାହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯସଂଜ୍ଞକଃ
ପୁରନ୍ଦର, ଲୋହିତ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ ନାମରେ ଜଣେ।
ତଥା ଯୁଗସ୍ଯ ଵର୍ଷେ ଶାସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନେନ୍ଦୁଵିଧୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହିପରି, ଏକ ଯୁଗର ବର୍ଷରେ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନିୟମର ଦେବତାମାନେ ଶାସନ କରନ୍ତି।
ତତ୍କାଲଂ ଗ୍ରହଚାରଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଫଲଂ ପଦେତ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଚଳନ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣି, ତାହାର ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହଃ ସୁରାଣାଂ ତଦ୍ରାତ୍ରିଃ କର୍କାଦ୍ଯଂ ଦକ୍ଷିଣାଯନମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଦିନ ତାଙ୍କର ରାତି, ଏବଂ କର୍କଟ ରାଶିରୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ମଧାଦୌ ମଙ୍ଗଲଂ କର୍ମ ଵିଧେଯଂ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ
ଉତ୍ତରାୟଣର ଆରମ୍ଭ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମଙ୍ଗଳକାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ମାଧାଦି ମାସୌ ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୌ ଚ ଋତଵଃ ଶିଶିରାଦଯଃ
ମାଧୁ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁ ଦୁଇ ଦୁଇ ମାସ ହୁଏ, ଏବଂ ଶିଶିର ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଋତୁମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଵର୍ଷା ଶରଶ୍ଚ ହେମନ୍ତଃ କର୍କାଦ୍ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଯନେ
ବର୍ଷା, ଶରତ୍ ଓ ହେମନ୍ତ ଋତୁ କର୍କଟ ରାଶିରୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନରେ ଆସେ।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଭଗଣୋ ମାସୋ ନାକ୍ଷତ୍ରସଂଜ୍ଞକଃ
ତିରିଶଟି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗ ନେଇ ଏକ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମକ ମାସ ଗଠିତ ହୁଏ।
ନଭସ୍ଯ ଇଷ ଊର୍ଜଶ୍ଚ ସହାଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ଯକଃ
ନଭସ୍ୟ, ଇଷ, ଊର୍ଜା, ସହ ଓ ସହସ୍ୟ — ଏହିମାନେ ମାସର ନାମ।
ଯସ୍ମିନ୍ମାସେ ପୌର୍ଣମାସୀ ଯେନ ଧିଷ୍ଣେନ ସଂଯୁତା
ଯେଉଁ ମାସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ହୁଏ,
ତତ୍ପକ୍ଷୌ ଦୈଵ ପିତ୍ରାଖ୍ଯୌ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣୌ ତଥାପରେ
ସେହି ପକ୍ଷକୁ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ, ଅର୍ଥାତ୍ ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ଭାବରେ ଡାକାଯାଏ।
କ୍ରମାତ୍ତିଥୀନାଂ ବ୍ରହ୍ମାଗ୍ନୀ ଵିରିଞ୍ଚିଵିଷ୍ଣୁଶୈଲଜାଃ
ତିଥିମାନଙ୍କର କ୍ରମରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ଅଗ୍ନି, ବିରିଞ୍ଚି, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶୈଳଜା — ଏହିମାନେ ପ୍ରଧାନ।
ମହେନ୍ଦ୍ରଵାସଵୌ ନାଗଦୁର୍ଗାଦଣ୍ଡଧରାହ୍ଵଯଃ
ମହେନ୍ଦ୍ର, ବାସବ, ନାଗ, ଦୁର୍ଗା ଓ ଦଣ୍ଡଧର — ଏହି ନାମରେ ଓଡ଼ାଯାନ୍ତି।
ଚନ୍ଦ୍ରଵିଶ୍ଵେଦର୍ଶସଂଜ୍ଞତିଥୀଶାଃ ପିତରଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଚନ୍ଦ୍ର, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ଋଷି — ଏହି ତିଥିମାନେ ପିତୃମାନଙ୍କର ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ତ୍ରିରାଵୃତ୍ତ୍ଯା କ୍ରମାଜ୍ଜ୍ଞେଯା ନେଷ୍ଟମଧ୍ଯେଷ୍ଟଦାଃ ସିତେ
ତିନିଥର କ୍ରମରେ ଏହିମାନେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ପ୍ରଧାନ ଓ ଉପକର୍ମ ଦାତା ଭାବେ।
ଅଷ୍ଟମୀ ଦ୍ଵାଦଶୀ ଷଷ୍ଟୀ ଚତୁର୍ଥୀ ଚ ଚତୁର୍ଦଶୀ
ଅଷ୍ଟମୀ, ଦ୍ୱାଦଶୀ, ଷଷ୍ଠୀ, ଚତୁର୍ଥୀ ଓ ଚତୁର୍ଦଶୀ — ଏହି ତିଥିମାନେ,
ସମୁଦ୍ରମନୁରନ୍ଧ୍ରାଙ୍କତତ୍ତ୍ଵସଂଖ୍ଯାସ୍ତୁ ନାଡିକାଃ
ସମୁଦ୍ର, ମନୁ, ରନ୍ଧ୍ର ଓ ଅଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ନାଡିକା ଗଣନା କରାଯାଏ।
ଅମାଵାସ୍ଯା ଚ ନଵମୀ ହିତ୍ଵା ଵିଷମସଂଜ୍ଞିକା
ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ନବମୀ, ବିଶମ ନାମ ଛାଡି, ସମ ନାମରେ ଅଛି।
ଷଷଅଟ୍ଯାଂ ତୈଲଂ ତଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ମାସଂ କ୍ଷୌରଂ କଲେସ୍ତିଥୌ
ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମାସର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ କେଶ କଟାଯିବା ଉଚିତ।
ଦେର୍ଶେ ଷଷ୍ଟ୍ଯାଂ ପ୍ରତିପଦି ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପ୍ରତିପର୍ଵସୁ
ଷଷ୍ଠି ଦିନରେ, ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏବଂ ଯେଉଁ ସମୟରେ ତାରାମଣ୍ଡଳୀର ଯୋଗ ହୁଏ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଦିନରେ—
ଵ୍ଯତୀପାତେ ଚ ସଂକ୍ରାନ୍ତାଵେକାଦଶ୍ଯାଂ ଚ ପର୍ଵସୁ
ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟତୀପାତ ହୁଏ, ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟରେ, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଏବଂ ଯେଉଁ ଦିନରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯୋଗ ହୁଏ—
ଯଃ କରୋତି ଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ନାନମାମଲକୈର୍ନରଃ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଦଶମୀ ତିଥିରେ ଆମଳକ ଫଳ ସହିତ ସ୍ନାନ କରେ—
ଅର୍ଥପୁତ୍ରକ୍ଷଯସ୍ତସ୍ଯ ଦ୍ଵିତୀଯାଯାଂ ନ ସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କର ଧନ ଓ ପୁଅର କ୍ଷୟ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।