ଯାଵନ୍ତୋ ଦିଵସାନ୍କେତୁର୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵିଵିଧାତ୍ମକଃ
ଯେତେ ଦିନ ଧୁମକେତୁ ନିଜ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ—
ଯେ ଦିଵ୍ଯାଃ କେତଵସ୍ତେ ଽପି ଶଶ୍ଵଜ୍ଜୀଵଫଲପ୍ରଦାଃ
ଯେଉଁ ଧୁମକେତୁ ଦିବ୍ୟ, ସେମାନେ ସଦା ଜୀବନର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।
କ୍ଷିପ୍ରାଦସ୍ତମଯଂ ଯାତି ଦୀର୍ଘକେତୁ ରଵୃଷ୍ଟିକୃତ୍
ଯେ ଧୁମକେତୁ ଦୀର୍ଘ ପୁଛ ଥିବା ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ ହୁଏ, ସେ ବାର୍ଷା ନଷ୍ଟ କରେ।
ଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁଃଶୂଲରୂପଃ ସ ଚ ରାଜ୍ଯାନ୍ତକୃନ୍ମତଃ
ଯେ ଧୁମକେତୁ ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ଶୂଳ ଆକାରରେ ଅଛି, ସେ ରାଜ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିବା ବୋଲି ମନାଯାଏ।
କେତଵଶ୍ଚୋଦିତାଃ ପୂର୍ଵାପରଯୋର୍ନୃପହାନିଦାଃ
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଧୁମକେତୁ ରାଜାଙ୍କ ପତନ ଆଣେ।
ହୁତାଶନୋଦିତାସ୍ତେ ଽପି କେତଵଃ ଫଲଦାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଅଗ୍ନିରୁ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଧୁମକେତୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।
ସୁଭିକ୍ଷକ୍ଷେମଦାଃ ଶ୍ଵେତକେତଵଃ ସୋମସୂନଵଃ
ଶ୍ୱେତ ଧୁମକେତୁ, ଯେଉଁମାନେ ସୋମର ପୁତ୍ର, ସେମାନେ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନିରାପତ୍ତା ଦେଇଥାନ୍ତି।
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡାଦ୍ଧୂମକେତୁଃ ପ୍ରଜାନାମନ୍ତକୃନ୍ମତଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧୂମକେତୁ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ନଷ୍ଟ କରିବା ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଅନିଷ୍ଟଦାଃ ପଙ୍ଗୁସୁତା ଵିଶିଖାଃ କମକାହ୍ଵଯାଃ
ପଙ୍ଗୁର ପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନେ ବିଶିଖା ଓ କମକା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେମାନେ ଅନିଷ୍ଟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ସୂକ୍ଷ୍ମାଃ ଶୁକ୍ଲା ବୁଧସୁତାଶ୍ଚୌରରୋଗଭଯପ୍ରଦାଃ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଶ୍ୱେତ ଧୁମକେତୁ, ବୁଧର ପୁତ୍ର, ଚୋର ଓ ରୋଗର ଭୟ ଆଣନ୍ତି।
ଅଗ୍ନିଜା ଵିଶ୍ଵରୂପାଖ୍ଯା ଅଗ୍ନିଵର୍ଣାଃ ସୁଖପ୍ରଦାଃ
ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବିଶ୍ୱରୂପା, ଅଗ୍ନିର ରଙ୍ଗରେ ଥିବା, ସେମାନେ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଶୁକ୍ରଜା ଋକ୍ଷସଦୃଶାଃ କେ ତଵଃ ଶୁଭଦାଯକାଃ
ଶୁକ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କେତବମାନେ ତାରାମାନଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୁଭ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରାସାଦଵୃକ୍ଷଶୈଲେଷୁ ଜାତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ଵିନାଶକୃତ୍
ପ୍ରାସାଦ, ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଇ, ସେମାନେ ରାଜାମାନଙ୍କର ନାଶ କରନ୍ତି।
ଆଵର୍ତକେତୁସଂଧ୍ଯାଯାଂ ଶଶିରୋ ନେଷ୍ଟଦାଯକଃ
ଆବର୍ତ୍ତକେତୁ ସଂଧି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଚାହିଦା ଫଳ ଦେଇନାହିଁ।
ଚାନ୍ଦ୍ରମାର୍କ୍ଷଂ ଗୁରୋର୍ମାନମିତି ମାନାନି ଵୈ ନଵଃ
ଚନ୍ଦ୍ର, ତାରା ଓ ଗୁରୁ ମାନ, ଏହିପରି ମୋଟେ ନଉଟି ମାନ ଅଛି।
ତେଷାଂ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍କାର୍ଯଂ ଵକ୍ଷ୍ଯତେ ଵ୍ଯଵହାରତଃ
ସେମାନଙ୍କର ଅଲଗା ଅଲଗା ବ୍ୟବହାର ଅନୁଯାୟୀ ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବ।
ଵୃଷ୍ଟେର୍ଵିଧାନଂ ସ୍ତ୍ରୀଗର୍ଭଃ ସାଵନେନୈଵ ଗୃହ୍ଯତେ
ବର୍ଷା ଓ ଜନନୀର ଗର୍ଭଧାରଣ ନିୟମ କେବଳ ସାବନ ମାନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ଯାତ୍ରୋଦ୍ଵାହଵ୍ରତକ୍ଷୌରେ ତିଥିଵର୍ଷେଶନିର୍ଣଯଃ
ବିବାହ, ବ୍ରତ ଓ କ୍ଷୌର କାର୍ଯ୍ୟରେ ତିଥି, ବର୍ଷ ଓ ଅଧିପତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ।
ଗୃହ୍ଯତେ ଗୁରୁମାନେନ ପ୍ରଭଵାଦ୍ଯବ୍ଦଲକ୍ଷଣମ୍
ଗୁରୁ ମାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭବା ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ବର୍ଷର ଲକ୍ଷଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ।
ଗୁରୁମଧ୍ଯମଚାରେଣଷଷ୍ଟ୍ଯବ୍ଦାଃ ପ୍ରଭାଵାଦଯଃ
ଗୁରୁ ଓ ମଧ୍ୟମ ଚଳନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭବା ଆରମ୍ଭରୁ ଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ଗଣନା କରାଯାଏ।
ଅଙ୍ଗିରାଃ ଶ୍ରୀମୁଖୋ ଭାଵୋ ଯୁଵା ଧାତା ତଥୈଵ ଚ
ଅଙ୍ଗିରା, ଶ୍ରୀମୁଖ, ଭାବ, ଯୁବା ଓ ଧାତା ଏହିପରି।
ଚିତ୍ରଭାନୁଃସୁଭାନୁଶ୍ଚ ତାରଣଃ ପାର୍ଥିଵୋ ଽଵ୍ଯଯଃ
ଚିତ୍ରଭାନୁ, ସୁଭାନୁ, ତାରଣ, ପାର୍ଥିବ ଓ ଅବ୍ୟୟ।
ନନ୍ଦନୋ ଵିଜଯଶ୍ଚୈଵ ଜଯୋ ମନ୍ମଥଦୁର୍ମୁଖୌ
ନନ୍ଦନ, ବିଜୟ, ଜୟ, ମନ୍ମଥ ଓ ଦୁର୍ମୁଖ।
ଶୁଭକୃଚ୍ଛୋଭନଃ କ୍ରୋଧୀ ଵିଶ୍ଵାଵସୁପରାଭଵୌ
ଶୁଭକୃତ, ଶୋଭନ, କ୍ରୋଧୀ, ବିଶ୍ୱାବସୁ ଓ ପରାଭବ।
ପରିଭାଵୀ ପ୍ରମାଦୀ ଚ ଆନନ୍ଦୋ ରାକ୍ଷସୋ ଽନଲଃ
ପରିଭାବୀ, ପ୍ରମାଦୀ, ଆନନ୍ଦ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଅନଳ।
ଦୁନ୍ଦୁଭୀରୁଧିରୋଦ୍ଗରୀ ରକ୍ତାକ୍ଷଃ କ୍ରୋଧନଃ କ୍ଷଯଃ
ଦୁନ୍ଦୁଭି, ରୁଧିର, ଉଦ୍ଗରୀ, ରକ୍ତାକ୍ଷ, କ୍ରୋଧନ ଓ କ୍ଷୟ।
ଯୁଗଂ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଭିର୍ଵର୍ଷୈର୍ଯୁଗାନ୍ଯେଵଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ
ଏକ ଯୁଗ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ ହୋଇଥାଏ; ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶ ଯୁଗ ଅଛି।
ପୁରନ୍ଦରୋ ଲୋହିତଶ୍ଚ ତ୍ଵଷ୍ଟାହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯସଂଜ୍ଞକଃ
ପୁରନ୍ଦର, ଲୋହିତ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଓ ଅହିବୁଧ୍ନ୍ୟ ନାମରେ ଜଣେ।
ତଥା ଯୁଗସ୍ଯ ଵର୍ଷେ ଶାସ୍ତ୍ଵଗ୍ନିନେନ୍ଦୁଵିଧୀଶ୍ଵରାଃ
ଏହିପରି, ଏକ ଯୁଗର ବର୍ଷରେ ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ନିୟମର ଦେବତାମାନେ ଶାସନ କରନ୍ତି।
ତତ୍କାଲଂ ଗ୍ରହଚାରଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଫଲଂ ପଦେତ୍
ସେଇ ସମୟରେ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଚଳନ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣି, ତାହାର ଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଉଚିତ।