ବୁଭୁଜେ ତାନି ସର୍ଵାଣି ନିରାକୃତ୍ଯ ଦିଵୌକସଃ
ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଅପସାରି, ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ଭଜନ୍ତି ସାଗରାସ୍ତା ଵୈ କଚଗ୍ରହବଲାତ୍କୃତାଃ
କଚଗ୍ରହର ଶକ୍ତିରେ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ, ସେ ସାଗରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
ଭୂଷଯନ୍ତି ସ୍ଵଦେହାନି ମଦ୍ଯପାନପରାଯଣାଃ
ମଦ୍ୟପାନରେ ଲିନ ଥିବା ସେମାନେ ନିଜ ଦେହକୁ ଭଲଭାବରେ ସଜାଇଥାନ୍ତି।
ମିତ୍ରୈଶ୍ଚ ଯୋଦ୍ରୁମାରବ୍ଧା ବଲିନୋ ଽତ୍ଯନ୍ତପାପିନଃ
ମିତ୍ରମାନେ ସହିତ, ସେ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଯୋଦ୍ରୁମ ଗଛକୁ ଉପଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଵିଚାରଂ ପରମଂ ଚକ୍ରୁରେତେଷୁଂ ନାଶହେତଵେ
ସେମାନେ ନିଜ ନାଶ ପାଇଁ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ।
କପିଲଂ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଯଯୁଃ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନରୁପିଣଃ
ଗୁପ୍ତ ରୂପରେ, ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ମହାପ୍ରଭୁ କପିଳଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ପ୍ରାଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ରୂମୌ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଵ୍ରିଦଶାସ୍ତତଃ
ଗଛ ପରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ନରରୁପପ୍ରତିଚ୍ଛିନ୍ନଵିଷ୍ଣଵେ ଜିଷ୍ଣଵେ ନମଃ
ମାନବ ରୂପରେ ଲୁଚିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ, ବିଜୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ସଂସାରାରଣ୍ଯଦାଵାଗ୍ରେ ଧର୍ମପାଲନସେତଵେ
ସଂସାରର ଜ୍ବଳନ୍ତ ଜଙ୍ଗଲର କାନ୍ଥରେ ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ସେତୁ।
ସାଗରୈଃ ପୀଡିତାନସ୍ମାଂସ୍ତ୍ରାଯସ୍ଵ ଶରଣାଗତାନ୍
ସାଗରମାନେ ଯେଉଁଠି ଆମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛନ୍ତି, ଆମେ ଶରଣ ନେଇଛୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର।
ତ ଏଵ ଲୋକାନ୍ବାଧନ୍ତେ ନାତ୍ରାଶ୍ଵାର୍ଯଂ ସୁଗେତମାଃ
ସେମାନେ ଲୋକମାନେକୁ ଅନ୍ୟଥା କଷ୍ଟ ଦେଉଛନ୍ତି; ଏଠାରେ ଶୁଭ ଆଶା ନାହିଁ।
ତଂ ଵିଦ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ପାପଭୋଗରତଂ ସୁରାଃ
ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ପାପ ଭୋଗରେ ଲିନ ଥିବା ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ।
ତଂ ହନ୍ତି ଦୈଵମେଵାଶୁ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନାଶ କରିବା ଉଚିତ; ଏଠାରେ ଆଉ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଗତା ନାକଂ ଦିଵୌକସଃ
ଯଥାଯଥ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଆରେଭେ ହଯମେଧାଖ୍ଯଂ ଯଜ୍ଞଂ କର୍ତ୍ତୁମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ହୟମେଧ ନାମକ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପାତାଲେ ସ୍ଥାପଯାମାସ କପିଲୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଟତି
କପିଳ ତାଙ୍କୁ ପାତାଳରେ ରଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ନିଜେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅନ୍ଵେଷ୍ଟୁଂ ବଭ୍ରଭୁର୍ଲୋକାନ୍ ଭୂରାଦୀଂଶ୍ଚ ସୁଵିସ୍ମିତାଃ
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ସେମାନେ ପୃଥିବୀ ଆଦି ଲୋକମାନେ ଖୋଜିଲେ।
ଚଖ୍ନୁର୍ମହୀତଲଂ ସର୍ଵମେକୈକୋ ଯୋଜନଂ ପୃଥକ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ଅଲଗା ଭାବରେ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତଳକୁ ଏକ ଯୋଜନା କରି ଖୋଦିଲେ।
ତଦ୍ଵାରେଣ ଗତାଃ ସର୍ଵେ ପାତାଲଂ ସଗରାତ୍ମଜାଃ
ସେ ଗହ୍ବର ଦ୍ୱାରରେ ଦେଇ, ସଗରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ପାତାଳକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତି ହଯଂ ତତ୍ର ମଦୋନ୍ମତ୍ତା ଵିଚେତସଃ
ସେଠାରେ, ମଦରେ ମତାଳ ଓ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଘୋଡାକୁ ଖୋଜିଲେ।
କପିଲଂ ଧ୍ଯାନନିରତଂ ଵାଜିନଂ ଚ ତଦନ୍ତିକେ
ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ କପିଳଙ୍କ ନିକଟରେ, ସେମାନେ ଘୋଡାକୁ ଦେଖିଲେ।
ହନ୍ତୁମୁଦ୍ଯୁକ୍ତମନସୋ ଵିଦ୍ରଵନ୍ତଃ ସମାସଦନ୍
ମାନେ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଅସ୍ଥିର ମନରେ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଗୁହ୍ଯତାଂ ଗୃହ୍ଯତାମାଶୁ ଇତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ପରସ୍ପରମ୍
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ କହିଲେ, 'ଚଟା ଧରିବା ଓ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଦରକାର।'
ସନ୍ତି ଚାରୋ ଖଲା ଲୋକେ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯାଡମ୍ବରଂ ମହତ୍
ଏହି ଜଗତରେ ଚର ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ବଡ ଉପଦ୍ରବ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।
ସମସ୍ତେନ୍ଦ୍ରିଯସଂଦୋହଂ ନିଯମ୍ଯାତ୍ମାନମାତ୍ମନି
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେ ନିଜକୁ ନିଜ ମନରେ ଏକାଗ୍ର କଲେ।
ଆସ୍ଥିତଃ କପିଲସ୍ତେଷାଂ ତତ୍କର୍ମ ଜ୍ଞାତଵାନ୍ନହି
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ କପିଳ, ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଜଣାଇଥିଲେ।
ପଦ୍ଭିଃ ସଂତାଡଯାମାସୁର୍ବୁହୂଂ ଚ ଜଗୃହୁଃ ପରେ
ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଦରେ ଆଘାତ କଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୂମିକୁ ଧରିଲେ।
ଉଵାଚ ଭାଵଗମ୍ଭୀରଂ ଲୋକୋପଦ୍ରଵକାରିଣଃ
ସେ ଜଗତରେ ଉପଦ୍ରବ କରୁଥିବାମାନେ ପାଇଁ ଗଭୀର ଭାବରେ କହିଲେ।
ଅହୄଙ୍କାରଵିମୂଢାନାଂ ଵିଵେକୋ ନୈଵ ଜାଯତେ
ଅହଂକାରରେ ମତାଳ ଲୋକମାନଙ୍କରେ ବିବେକ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ।
ତଦେଵ ମାନଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଜ୍ଵଲନ୍ତୀତି କିମଦ୍ଭୁତମ୍
ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇଲା ପରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜଳିଯାନ୍ତି—ଏଥିରେ କ'ଣ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?