ତୃଣାନ୍ଯଭକ୍ଷଯନ୍କେଚିନ୍ନଗ୍ରାଶ୍ଚ ଵିଵିଶୁର୍ଜନଲମ୍
କେହି ଘାସ ଖାଇଲେ, କେହି ଲୋକଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସତ୍ଵରଂ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଵଶିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଣଲୋଲୁପାଃ
ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଚାରୈର୍ଵିଜ୍ଞାତଵାନ୍ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାତ୍ପ ଶ୍ଚାଚାର୍ଯସନ୍ନିଧିମ୍
ଚରମାନେ ଖବର ଦେଲେ, ସେ ସତ୍ୱରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତ୍ରାତୁଂ ଚ ଶିଷ୍ଯାଭିହିତଂ ଚ କର୍ତୁଂ ଵିଵାରଯାମାସ ତଦା କ୍ଷଣେନ
ତାପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେ କହିଥିବା କଥା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।
ଅନ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମୁଣ୍ଡାନ୍ଵେଦଵହିଷ୍କୃତାନ୍
ଯେମାନେ ଅନ୍ଧ, ଦାଢ଼ିଆଳା, ମୁଣ୍ଡମୁଣ୍ଡା ଓ ବେଦରୁ ବହିଷ୍କୃତ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ...
ପ୍ରହସନ୍ପ୍ରାହ ସଗରଃ ସ୍ଵଗୁରୁଂ ତପସୋ ନିଧିମ୍
ସଗର ହସି ନିଜ ଗୁରୁ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଧାମ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—
ସର୍ଵଥାହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ମତ୍ପିତୁର୍ଦେଶହାରକାନ୍
ମୋ ବାପାଙ୍କ ଦେଶ ହରିଥିବା ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ମାରିଦେବି।
ସ ଏଵ ସର୍ଵନାଶାଯ ହେତୁଭୂତୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ ନାଶର କାରଣ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ ଏଵ ବଲହୀନାଶ୍ଚେଦ୍ଭଜନ୍ତେ ଽତ୍ଯନ୍ତସାଧୁତାମ୍
ଯଦି ସେମାନେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଅତି ଭଲ ହେବାକୁ ଦେଖାନ୍ତି,
ତାଵତ୍କୁର୍ଵନ୍ତି କାର୍ଯାଣି ଯାଵତ୍ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରବଲଂ ବଲମ୍
ସେମାନେ ତାଁଠାରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନେ କାମ କରନ୍ତି।
ସାଧୁଭାଵଂ ଚ ସର୍ପାଣାଂ ଶ୍ରେଯସ୍କାମୋ ନ ଵିଶ୍ଵସେତ୍
ଯିଏ ଭଲ ଫଳ ଚାହେ, ସେ ଅଜଗରଙ୍କ ଭଲପାଇବାକୁ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ତାନେଵ ଦର୍ଶଯନ୍ତ୍ଯାଶୁ ସ୍ଵସାମର୍ଥ୍ଯ ଵିପର୍ଯଯେ
ନିଜର ଶକ୍ତି ହାରିଗଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବ ତୁରନ୍ତ ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତି।
ଅତୀଵ କରୁଣଂ ଵାକ୍ଯଂ ଵଦନ୍ତ୍ଯେଵ ତଥାବଲାଃ
ଯେମାନେ ଦୁର୍ବଳ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ବହୁତ କଷ୍ଟଦାୟକ କଥା କହନ୍ତି।
ସାଧୁତ୍ଵଂ ସମଭାଵଂ ଚ ଖଲାନାଂ ନୈଵ ଵିଶ୍ଵସେତ୍
ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଭଲ କିମ୍ବା ସମଭାବ ଦେଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଥିରେ କେବେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଦୁଷ୍ଟାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଚ ଵିଶ୍ଵସ୍ତୋ ମୃତ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ, ସେ ମୃତ ହେବା ସମାନ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ହତ୍ଵୈତାନଖିଲାନ୍ ଦୁଷ୍ଟାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ମହୀଂ ଭଜେ
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟମାନେକୁ ମାରି, ତୁମ ଦୟାରେ ଏଇ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବି।
କରାଭ୍ଯାଂ ସଗସ୍ଯଯାଙ୍ଗଂ ସ୍ପୃଶନ୍ନିଦମୁଵାଚ ହ
ସେ ଦୁଇହାତେ ସଗରଙ୍କ ଦେହକୁ ଛୁଇଁ, ଏହି କଥା କହିଲେ—
ତଥାପି ମଦ୍ଵଚଋ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରାଂ ଶାନ୍ତିଂ ଲଭିଷ୍ଯସି
ତଥାପି, ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ପାଇବ।
ହାତାନାଂ ହନଵେ କୀର୍ତିଃ କା ସମୁତ୍ପଦ୍ଯତେ ଵଦ
ହାରିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଲେ କେଉଁ ମହିମା ମିଳେ, କୁହ।
ତଥାପି ପାପୈର୍ନିହତାଃ କିମର୍ଥଂ ହଂସି ତାନ୍ପୁନଃ
ତଥାପି, ଦୁଷ୍ଟତାରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସେମାନେକୁ ପୁଣି କାହିଁକି ମାରୁଛ?
ଆତ୍ମା ହ୍ଯଭେଦ୍ଯଃ ପୂର୍ଣତ୍ଵାଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଣାମେଷ ନିଶ୍ଚଯଃ
ଆତ୍ମା ସଦା ଅଭେଦ୍ୟ, କାରଣ ଏହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ହେଉଛି ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚୟ।
କର୍ମାଣି ଦୈଵମୂଲାନି ଦେଵାଧୀନମିଦଂ ଜଗତ୍
ସମସ୍ତ କର୍ମର ମୂଳ ଦୈବ ରହିଛି; ଏହି ସଂସାର ଦେବତାଙ୍କ ଅଧୀନ।
ତତୋ ନରୈରସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୈଃ କିଂ କାର୍ଯଂ ସାଧ୍ଯତେ ଵଦ
ଏହିପରେ, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କିଛି କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏମିତି ଲୋକମାନେ କଣ କରିପାରିବେ? ମୋତେ କହ।
ପାପମୂଲମିଦଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କଥଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ଏହା ଦୁଷ୍ଟତାର ମୂଳ ବୋଲି ଜାଣି, କିପରି ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କେହି ଉଦ୍ୟମ କରିପାରିବେ?
ତସ୍ମାଦିଦଂ ଵପୁର୍ଭୂପ ପାପମୂଲଂ ନ ସଂଶଯଃ
ସେହିଠୁ, ରାଜା, ଏହି ଦେହ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଷ୍ଟତାର ମୂଳ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ନୈତାନ୍ହିଂସୀସ୍ତତଃ ସୁତ
ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ହେବ, ଏହା ଭଲଭାବେ ଭାବି, ପରେ ଏମାନେକୁ କେବେ ହିଂସା କରନି, ପୁତ୍ର।
ସ୍ପୃଶନ୍କରେଣ ସଗରଂ ନନ୍ଦନଂ ମୁନଯସ୍ତଦା
ତାପରେ, କୃତଙ୍କ ସହିତ ମୁନିମାନେ ସାଗର ଓ ନନ୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ।
ରାଜ୍ଯାଭିଷେକଂ କୃତଵାନ୍ମୁନିଭିଃ ସହ ସୁଵ୍ରତୈଃ
ସେ, ଶୁଭ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା ମୁନିମାନେ ସହିତ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ।
କାଶ୍ଯପସ୍ଯ ଵିଦର୍ଭସ୍ଯ ତନଯେ ମୁନସତ୍ତମ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାଶ୍ୟପ ଓ ବିଦର୍ଭଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଇଁ—
ଵନାଦାଗତ୍ଯ ରାଜାନଂ ସଂଭାଷ୍ଯ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଯଯୌ
ବନରୁ ଆସି, ସେ ରାଜାଙ୍କ ସହ କଥାହେଲେ ଓ ପରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ।