ପଦସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ପଦେ କୁର୍ଯାଦଥୋରଵଂ ସର୍ଵତଶ୍ଚ ରଵମ୍
ପଦ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ, ପ୍ରତିଟି ପଦରେ ଏକ ଶବ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ସବୁଠାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶବ୍ଦ ହେବା ଦରକାର।
ଋଣଂ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵମୃଣଂ କୁର୍ଯାଦୃଶ୍ଯେ ରାଶିପ୍ରସିଦ୍ଧଯେ
ନିଜ ଋଣ ଓ ନିଜର ଋଣକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଅଂଶସ୍ତ୍ଵଵିକୃତସ୍ତତ୍ର ଵିଲୋମେ ଶେଷମୁକ୍ତଵତ୍
ଏଠାରେ ଅଂଶ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ; ଯଦି ବିପରୀତ ଦିଗରେ ଯିବା, ତେବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଥିଲା ସେପରି।
ଇଷ୍ଟଘ୍ନଦୃଷ୍ଟେନୈତେନ ଭକ୍ତରାଶିରନୀଶିତଃ
ଇଚ୍ଛିତ ଓ ଦେଖିଥିବାକୁ ଗୁଣନ କଲେ ରାଶିର ଉତ୍ତର ମିଳେ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ରାଶ୍ଯନ୍ତରହୃତଂ ଵର୍ଗୋତ୍ତରଂ ଯୋସୁତଶ୍ଚ ତୌ
ରାଶିମାନଙ୍କର ତଫାତ୍ ହେଉଛି ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଧିକତା; ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଉଁଠି ଦୁଇଟି।
ଏକୋ ଽସ୍ଯ ଵର୍ଗୋ ଦଲିତଃ ସୈକୋ ରାଶିଃ ପରୋ ମତଃ
ଏହାର ଗୋଟିଏ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାଗକୁ ଭାଗିଦିଆଯାଏ; ଏହିପରି, ଗୋଟିଏ ରାଶି ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଏ।
ଵର୍ଗଯୋଗାନ୍ତରେ ଵ୍ଯେକେ ରାଶ୍ଯୋର୍ଵର୍ଗୋସ୍ତ ଏତଯୋଃ
ଅନ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯୋଗରେ, ଏକାକି ହେଉଛି ରାଶି, ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟିର ଗୋଷ୍ଠୀ।
ଏଷୀସ୍ଯାନାମୁଭେ ଵ୍ଯକ୍ତେ ଗଣିତେ ଵ୍ଯକ୍ତମେଵ ଚ
ଅନ୍ୱେଷକ ଦୁଇଜଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଗଣନାରେ କେବଳ ସ୍ପଷ୍ଟତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ଦୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଚ ଗୁଣାର୍ଦ୍ଧୋ ନ ଯୁତଂ ଵର୍ଗୀକୃତଂ ଗୁଣଃ
ଦେଖିଥିବାର ଗୁଣିତ ଅର୍ଧାଂଶ ଯୋଗ କରାଯାଏ ନାହିଁ; ଗୋଷ୍ଠୀକୃତ ଗୁଣିତ ହେଉଛି ଗୁଣକ।
ଭକ୍ତଂ ତଥା ମୂଲଗୁଣଂ ତାଭ୍ଯାଂ ସାଧ୍ଯୋଥ ଵ୍ଯକ୍ତଵତ୍
ଏହିପରି, ମୂଳ ଗୁଣକୁ ସେହି ଦୁଇଟି ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଫଳ ମିଳେ, ଯେପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଇଚ୍ଛଘ୍ନମାଦ୍ଯହୃତ୍ସେଷ୍ଟଂ ଫଲଂ ଵ୍ଯସ୍ତେ ଵିପର୍ଯଯାତ୍
ଇଚ୍ଛିତ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରଥମ ଅବଶିଷ୍ଟ ସହିତ ଗୁଣନ କଲେ ଫଳ ମିଳେ, ଯାହା ବିପରୀତ ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ହୁଏ।
ବହୁରାଶିଵଧଂ ଭକ୍ତେ ଫଲଂ ସ୍ଵଲ୍ପଵଧେନ ଚ
ଅନେକ ରାଶି ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଫଳ ମିଳେ, ଏବଂ ଛୋଟ ଭାଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ।
ମାନଘ୍ନକାଲଶ୍ଚାତୀତକାଲାଘ୍ନଫଲସଂହୃତାଃ
ମାପ ସହିତ ସମୟ ଗୁଣନ ହୁଏ, ଏବଂ ଅତୀତ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଗୁଣିତ ଫଳ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ବହୁରାଶିପଲାତ୍ସ୍ଵଲ୍ପରାଶିମାସଫଲଂ ବହୁ
ଅନେକ ରାଶିର ଫଳରୁ, କିଛି ରାଶି ମାସର ଫଳ ଅଧିକ ମିଳେ।
କ୍ଷେପା ମିଶ୍ରହତାଃ କ୍ଷେପୋଯୋଗଭକ୍ତାଃ ଫଲାନି ଚ
କ୍ଷେପ ମିଶ୍ରିତ ଓ ଘାତିତ ହୁଏ, କ୍ଷେପ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଫଳ ମିଳେ।
ପୂର୍ଣୋଗଚ୍ଛେତ୍ସମେଧ୍ଯଵ୍ଯେସମେଵର୍ଗୋର୍ଦ୍ଧିତେତ୍ଯତଃ
ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯିଏ, ସେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ; ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି, ଗୋଷ୍ଠୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।
ଵ୍ଯେକଂ ଵ୍ଯେକଗୁଣାପ୍ତଂ ଚ ପ୍ରାଧ୍ନଂ ମାନଂ ଗୁଣୋତ୍ତରେ
ଏକାକି, ଏକାକିର ଗୁଣିତ ଓ ମୁଖ୍ୟ ମାପ, ଉତ୍ତମ ଗୁଣକରେ।
ଶ୍ରୁତିକୃତ୍ଯନ୍ତରପଦ କୋଟିର୍ଦୋଃ କର୍ଣଵର୍ଗଯୋଃ
ଶ୍ରବଣ କାର୍ଯ୍ୟର ଅନ୍ୟ ପଦ, ଶିଖର, ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଗୋଷ୍ଠୀର ଦୋଷ।
ରାଶ୍ଯୋରନ୍ତରଵର୍ଗେଣ ଦ୍ଵିଘ୍ନେ ଘାତେ ଯୁତେ ତଯୋଃ
ଦୁଇଟି ରାଶିର ତଫାତକୁ ଦୁଇ ଗୁଣ କରି, ସେହି ଫଳକୁ ଦୁଇଟି ରାଶିର ଯୋଗରେ ଯୋଗ କଲେ,
ଵ୍ଯାସ ଆକୃତିସଂକ୍ଷଣ୍ଣୋଵ୍ଯାସାସ୍ଯାତ୍ପରିଧିର୍ମୁନେ
ହେ ମୁନି, ଏହି ଯୋଗର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟ ନେଲେ ଯେଉଁ ମାପ ମିଳେ, ସେହିଟି ହେଉଛି ବ୍ୟାସ।
ଵ୍ଯାସଃ ଶରଃ ଶରୋନାଞ୍ଚ ଵ୍ଯାସାଚ୍ଛରଗୁଣାତ୍ପଦମ୍
ବ୍ୟାସକୁ ଧନୁର ତୀର ଭାବେ ଧରାଯାଏ; ଏହି ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ତୀରର ଲମ୍ବ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମିଳିଥାଏ।
ଵ୍ଯାସୋଷ୍ଟତେଭଵେଦେଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଗଣିତକୋଵିଦୈଃ
ବ୍ୟାସକୁ ଆଠ ଭାଗ କଲେ, ଏହି ନିୟମକୁ ଗଣନାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବାମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ତୁର୍ଯାଂଶେନ ଶରଧ୍ନେନାଘେନିନାଧଂ ଚତୁର୍ଗଣମ୍
ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଓ ଧନୁର ତୀରକୁ ଗୁଣ କରି, ତାପରେ ବିୟୋଗ କଲେ, ଚାରି ଗୁଣ ମାପ ମିଳିଥାଏ।
ଜ୍ଯାଙ୍ଘ୍ରୀଷୁଧ୍ନୋଵୃତ୍ତଵର୍ଗୋବଗ୍ଧିଘ୍ନଵ୍ଯାସାଢ୍ଯମୌର୍ଵିହୃତ୍
ଝିଆ, ଅଙ୍ଗୁଳି, ଧନୁର ତୀର ଓ ବୃତ୍ତର ଚତୁର୍ଥାଂଶ, ଏମାନେ ମିଶି ବ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ମଧ୍ୟମ ମୂଲ୍ୟ ମିଳେ।
ସ୍ଥୂଲମଧ୍ଯାପୃଵନ୍ନଵେଧୋ ଵୃତ୍ତାଙ୍କାଶେଷଭାଗିକଃ
ବୃତ୍ତର ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ତାଙ୍କ ଅନୁକ୍ରମିକ ଭାଗରେ ଭାଗ କଲେ, ମୋଟ, ମଧ୍ୟମ ଓ ସବୁଠୁ କମ୍ ପାତଳା ମିଳିଥାଏ।
ଵାରିଵ୍ଯାସହତଂ ଦୈର୍ଧ୍ଯଂଵେଧାଙ୍ଗୁଲହତଂ ପୁନଃ
ବ୍ୟାସକୁ ପାଣିର ମାପରେ ଗୁଣ କରି, ପୁଣି ଅଙ୍ଗୁଳିର ପାତଳା ଦ୍ୱାରା ଗୁଣ କଲେ ଯେଉଁ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମିଳେ,
ଵିସ୍ତାରାଯାମଵେଧାନାଂମଙ୍ଗୁଲ୍ଯୋନ୍ଯନାଡିଘ୍ନାଃ
ପ୍ରସ୍ଥ, ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାତଳା — ଏମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଗୁଣ କଲେ, ଅଙ୍ଗୁଳି ମାପରେ ମାପ ମିଳିଥାଏ।
ଉତ୍ସେଧଵ୍ଯାସଦୈର୍ଧ୍ଯାଣାମଙ୍ଗୁଲ୍ଯାନ୍ଯସ୍ଯ ନୋ ଦ୍ଵିଜ
ଉଚ୍ଛ୍ରାୟ, ବ୍ୟାସ ଓ ଦୈର୍ଘ୍ୟ — ଏହିମାନେ ଅଙ୍ଗୁଳି ମାପରେ ହିଁ ମାପାଯିବ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଵିସ୍ତାରାଦ୍ଯଂ ଗୁଲାନ୍ଯେଵଂ ମିଥୋଘ୍ନାନ୍ଯପସାଂଭଵେତ୍
ଏଭଳି, ପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଦୈର୍ଘ୍ୟକୁ ଗୁଣ କଲେ, ଗଜ ମାପରେ ମାପ ମିଳିଥାଏ।
ଦୀପଶଙ୍କୁତଲଚ୍ଛିଦ୍ରଘ୍ନଃ ଶଙ୍କୁର୍ଭୈଵଂଭଵେନ୍ମୁନେ
ଦୀପ, କିଳ୍ଲି ଓ ଛିଦ୍ରକୁ ଗୁଣ କଲେ, ହେ ମୁନି, କିଳ୍ଲିର ମାପ ମିଳେ।