ସଭିତ୍କୁଶାଂଵୁପୁଷ୍ପାଦି ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସମୁପାନଯତ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଷ୍ପାଦି ଉପହାର ଆଣିଥିଲେ।
ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ସଗରୋ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ
ସଗର ନମ୍ରତା ସହିତ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ମେସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ଏହା ସବୁ ମୋତେ କୁହ, କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଆତୁର।
ପିତ୍ରା ଵିହୀନା ଯେ ଲୋକେ ଜୀଵନ୍ତୋ ଽପି ମୃତୋପମାଃ
ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ପିତା ବିହୀନ, ସେମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ।
ଯସ୍ଯ ମାତା ପିତା ନାସ୍ତି ସୁଖଂ ତସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କର ମା ଓ ବାପା ନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୃଥାଂ ଜନ୍ମ ଋଣଗ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଚୈଵ ହି
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଋଣରେ ଦବିଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ।
ପତିହୀନା ଯଥା ନାରୀ ପିତୃହୀନସ୍ତଥା ଶିଶୁଃ
ଯେପରି ଗୋଟିଏ ଜଣେ ଜୀଅ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଅସହାୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ତାଙ୍କର ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ପଶୁହୀନୋ ଯଥା ଵୈଶ୍ଯସ୍ତଯା ପିତ୍ରା ଵିନାର୍ଭକ୍ତଃ
ଯେପରି ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାପାରୀ ଗୋଧନ ବିନା ଅସହାୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ତପୋ ଯଥା ଦଯାହୀନଂ ସଥା ପିତ୍ରା ଵିଵାର୍ଭକଃ
ଯେପରି ତପସ୍ୟା ଦୟା ବିନା ଅର୍ଥହୀନ, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ବେଦହୀନୋ ଯଥା ଵାଜୀ ତଥା ପିତ୍ରା ଵିନାର୍ଭକ୍ତଃ
ଯେପରି ଏକ ଘୋଡ଼ା ଲାଗାମ ବିନା ଅସମ୍ଭାଳିତ, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ତଥା ପିତ୍ରା ଵିହୀନସ୍ତୁ ବହୁଦୁଃଖାନ୍ଵିତଃ ସୁତଃ
ଏଭଳି ଯେଉଁ ପିଲା ବାପା ବିନା ରହେ, ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ସଂପୃଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ପଚାରିଲେ ସେ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେଇପରି ସବୁ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲା।
ହନିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯରାତୀନ୍ସ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମକରୋତ୍ତଦା
ତାପରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥାପିତଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଚ ତେନୈଵ ମୁନିନା ଵଦା
ସେ ମୁନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏକାସাথে ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଵଶିଷ୍ଟଂ ସ୍ଵକୁଲାଚାର୍ଯଂ ପ୍ରାତ୍ପଃ ପ୍ରୀତିସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ନିଜ ପରିବାର ଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାପତ୍ରାମାସ ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵିଜାନତେ
ସେ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁ ବୁଝିପାରିଥିଲେ।
ତେନୈଵ ମୁନିନାଵାପ ଖଡ୍ଗଂ ଵଜ୍ରୋପମଂ ଧନୁଃ
ସେଇ ମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ସେ ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ପାଇଲେ।
ଆଶୀର୍ଭିରର୍ଚିତଃ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ତମ୍
ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲାପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସତ୍ୱରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ସଗଣାନକରୋତ୍ସ୍ଵର୍ଗାସିନଃ
ସେ ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
କେଚିଦ୍ଵିନଷ୍ଟା ସଂତ୍ରସ୍ତାସ୍ତଥା ଚାନ୍ଯେ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
କେହି ଭୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, କେହି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।
ତୃଣାନ୍ଯଭକ୍ଷଯନ୍କେଚିନ୍ନଗ୍ରାଶ୍ଚ ଵିଵିଶୁର୍ଜନଲମ୍
କେହି ଘାସ ଖାଇଲେ, କେହି ଲୋକଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସତ୍ଵରଂ ଶରଣଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଵଶିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଣଲୋଲୁପାଃ
ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଆତୁର ହୋଇ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଚାରୈର୍ଵିଜ୍ଞାତଵାନ୍ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାତ୍ପ ଶ୍ଚାଚାର୍ଯସନ୍ନିଧିମ୍
ଚରମାନେ ଖବର ଦେଲେ, ସେ ସତ୍ୱରେ ଗୁରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତ୍ରାତୁଂ ଚ ଶିଷ୍ଯାଭିହିତଂ ଚ କର୍ତୁଂ ଵିଵାରଯାମାସ ତଦା କ୍ଷଣେନ
ତାପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସେ ରକ୍ଷା କରିବା ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେ କହିଥିବା କଥା ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ।
ଅନ୍ଧାଂଶ୍ଚ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲାନ୍ସର୍ଵାନ୍ମୁଣ୍ଡାନ୍ଵେଦଵହିଷ୍କୃତାନ୍
ଯେମାନେ ଅନ୍ଧ, ଦାଢ଼ିଆଳା, ମୁଣ୍ଡମୁଣ୍ଡା ଓ ବେଦରୁ ବହିଷ୍କୃତ, ସେମାନଙ୍କୁ ସମେତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ...
ପ୍ରହସନ୍ପ୍ରାହ ସଗରଃ ସ୍ଵଗୁରୁଂ ତପସୋ ନିଧିମ୍
ସଗର ହସି ନିଜ ଗୁରୁ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାର ଧାମ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—
ସର୍ଵଥାହଂ ହନିଷ୍ଯାମି ମତ୍ପିତୁର୍ଦେଶହାରକାନ୍
ମୋ ବାପାଙ୍କ ଦେଶ ହରିଥିବା ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ମାରିଦେବି।
ସ ଏଵ ସର୍ଵନାଶାଯ ହେତୁଭୂତୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେଇ ଏକମାତ୍ର ସମସ୍ତ ନାଶର କାରଣ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତ ଏଵ ବଲହୀନାଶ୍ଚେଦ୍ଭଜନ୍ତେ ଽତ୍ଯନ୍ତସାଧୁତାମ୍
ଯଦି ସେମାନେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଅତି ଭଲ ହେବାକୁ ଦେଖାନ୍ତି,
ତାଵତ୍କୁର୍ଵନ୍ତି କାର୍ଯାଣି ଯାଵତ୍ସ୍ଯାତ୍ପ୍ରବଲଂ ବଲମ୍
ସେମାନେ ତାଁଠାରେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାନେ କାମ କରନ୍ତି।