ସୁଷାଵ ସୁଶୁଭେ କାଲେ ଶୁଶ୍ରୂଷାନଷ୍ଟକିଲ୍ବିଷା
ଠିକ୍ ସମୟରେ, ଦୋଷ ରହିତ ଭାବରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଆଦର ସହିତ ସେ ସେବା କରିଥିଲେ।
ନ ତଦାତିସୁଖଂ କିଂ ଵା ନରାଣାଂ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣାମ୍
ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁଖ କିଛି ଅଛି କି?
ତତ୍ସର୍ଵଂ ନାଶଯତ୍ଯାଶୁ ପରିଚର୍ଯା ମହାତ୍ମନାମ୍
ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସେବା କଲେ, ସେ ସବୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
କଲାମାତ୍ରୋ ଽପି ଶୀତାଶୁଃ ଶଂଭୁନା ସ୍ଵୀକୃତୋ ଯଥା
ଯେପରି ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଅଳ୍ପ ଠଣ୍ଡା ଛାର ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଦେଇଥାଏ।
ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଵିଗ୍ନେନ୍ଦ୍ର ସନ୍ତଃ ପୂଜ୍ଯତମାସ୍ତତଃ
ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ, ହେ ବିଘ୍ନନାଶକ, ସାଧୁମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପୂଜ୍ୟ।
ଗର୍ଭଂ ପ୍ରାତ୍ପୋ ଗରୋ ଜୀର୍ଣୋ ମାସତ୍ରଯମହୋ ଽଦ୍ଭୁତମ୍
ଗର ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ତିନି ମାସ କଟିଗଲା—ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା।
ଜାତକର୍ମ ଚଚକାରାସୌ ତନ୍ନାମ ସଗରେତି ଚ
ସେ ଜନ୍ମ ସଂସ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଶିଶୁଙ୍କୁ 'ସଗର' ନାମ ଦିଆଗଲା।
ଚୌଲୋପଵୀତକର୍ମାଣି ତଥା ଚକ୍ରେ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁଣ୍ଡନ ଓ ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କରିଥିଲେ।
ସମର୍ଥଂ ସଗରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କିଞ୍ଚିଦୁଦ୍ଭିନ୍ନଶୈଶଵମ୍
ସମର୍ଥ ହେଉଥିବା ସଗରଙ୍କୁ, ଯଦିଓ ଏଉଁଠି ଶିଶୁଭାବ ଅଛି, ଦେଖିଲେ।
ସଗରଃ ଶିକ୍ଷିତସ୍ତେନ ସମ୍ଯଗୌର୍ଵର୍ଷିଣା ମୁନେ
ସଗରଙ୍କୁ ଆଦରଣୀୟ ଔର୍ବ ଋଷିଠାରୁ ଠିକ୍ ଭଳି ଶିକ୍ଷା ମିଳିଲା।
ସଭିତ୍କୁଶାଂଵୁପୁଷ୍ପାଦି ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସମୁପାନଯତ୍
ସେ ପ୍ରତିଦିନ କୁଶ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଷ୍ପାଦି ଉପହାର ଆଣିଥିଲେ।
ଉଵାଚ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ସଗରୋ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ
ସଗର ନମ୍ରତା ସହିତ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ମେସମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ଏହା ସବୁ ମୋତେ କୁହ, କାରଣ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଆତୁର।
ପିତ୍ରା ଵିହୀନା ଯେ ଲୋକେ ଜୀଵନ୍ତୋ ଽପି ମୃତୋପମାଃ
ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ପିତା ବିହୀନ, ସେମାନେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ।
ଯସ୍ଯ ମାତା ପିତା ନାସ୍ତି ସୁଖଂ ତସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କର ମା ଓ ବାପା ନାହିଁ, ସେମାନେ କେବେ ସୁଖ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଵୃଥାଂ ଜନ୍ମ ଋଣଗ୍ରସ୍ତସ୍ଯ ଚୈଵ ହି
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଋଣରେ ଦବିଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଅର୍ଥହୀନ।
ପତିହୀନା ଯଥା ନାରୀ ପିତୃହୀନସ୍ତଥା ଶିଶୁଃ
ଯେପରି ଗୋଟିଏ ଜଣେ ଜୀଅ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ବିନା ଅସହାୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ତାଙ୍କର ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ପଶୁହୀନୋ ଯଥା ଵୈଶ୍ଯସ୍ତଯା ପିତ୍ରା ଵିନାର୍ଭକ୍ତଃ
ଯେପରି ଗୋଟିଏ ବ୍ୟାପାରୀ ଗୋଧନ ବିନା ଅସହାୟ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ତପୋ ଯଥା ଦଯାହୀନଂ ସଥା ପିତ୍ରା ଵିଵାର୍ଭକଃ
ଯେପରି ତପସ୍ୟା ଦୟା ବିନା ଅର୍ଥହୀନ, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ବେଦହୀନୋ ଯଥା ଵାଜୀ ତଥା ପିତ୍ରା ଵିନାର୍ଭକ୍ତଃ
ଯେପରି ଏକ ଘୋଡ଼ା ଲାଗାମ ବିନା ଅସମ୍ଭାଳିତ, ସେପରି ଏକ ଶିଶୁ ବାପା ବିନା ଅସହାୟ ହୁଏ।
ତଥା ପିତ୍ରା ଵିହୀନସ୍ତୁ ବହୁଦୁଃଖାନ୍ଵିତଃ ସୁତଃ
ଏଭଳି ଯେଉଁ ପିଲା ବାପା ବିନା ରହେ, ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ସଂପୃଷ୍ଟଂ ତଦ୍ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ପଚାରିଲେ ସେ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେଇପରି ସବୁ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲା।
ହନିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯରାତୀନ୍ସ ପ୍ରତିଜ୍ଞାମକରୋତ୍ତଦା
ତାପରେ ସେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମାରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ।
ପ୍ରସ୍ଥାପିତଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଚ ତେନୈଵ ମୁନିନା ଵଦା
ସେ ମୁନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏକାସাথে ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଵଶିଷ୍ଟଂ ସ୍ଵକୁଲାଚାର୍ଯଂ ପ୍ରାତ୍ପଃ ପ୍ରୀତିସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ନିଜ ପରିବାର ଗୁରୁ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଭଲପାଇ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାପତ୍ରାମାସ ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ଵିଜାନତେ
ସେ ସମସ୍ତ କଥା ତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁ ବୁଝିପାରିଥିଲେ।
ତେନୈଵ ମୁନିନାଵାପ ଖଡ୍ଗଂ ଵଜ୍ରୋପମଂ ଧନୁଃ
ସେଇ ମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ସେ ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ପାଇଲେ।
ଆଶୀର୍ଭିରର୍ଚିତଃ ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ତମ୍
ଆଶୀର୍ବାଦ ମିଳିଲାପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସତ୍ୱରେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସପୁତ୍ରପୌତ୍ରାନ୍ସଗଣାନକରୋତ୍ସ୍ଵର୍ଗାସିନଃ
ସେ ନିଜ ଶତ୍ରୁମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପୁଅ, ନାତି ଓ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
କେଚିଦ୍ଵିନଷ୍ଟା ସଂତ୍ରସ୍ତାସ୍ତଥା ଚାନ୍ଯେ ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
କେହି ଭୟରେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, କେହି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ।