ଚକ୍ରିଂଶ୍ଛିନ୍ଧି ଭଵାଞ୍ଛୌରିର୍ଭଵାଞ୍ଶୌରିରିତ୍ଯପି
ତୁମେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ତୁମେ ଚୋର, ତୁମେ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛ।
ତେଜାଂସି ମଂସ୍ଯତେ ଗଙ୍ଗା ହରିଶ୍ଛେତ୍ତା ମରଃଶିଵଃ
ସେ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଗଙ୍ଗା ବୋଲି ଭାବେ; ଯଦି ହରି କାଟନ୍ତି, ସେହିଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ; ଯଦି ଶିବ କରନ୍ତି, ତେବେ ନାଶ ହୁଏ।
ରୋମୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଽବଲା ଅତ୍ର ସୁପ୍ତା ଇଷ୍ଟା ଇମା ଯତଃ
ଏଠାରେ ରୋମ ଦେଖାଯାଏ; ଦୁର୍ବଳମାନେ ଏଠି ଶୁଅନ୍ତି; ଏହିମାନେ ଆକାଂକ୍ଷିତ, କାରଣ ଏହିପାଇଁ।
ଏଷ ଶାର୍ଙ୍ଗୀ ସୈଷ ରାମଃ ସଂହିତୈଵଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ଏହିଅଟି ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ, ଏହିଅଟି ରାମ; ଏଭଳି ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।
ରାମେ ରଞ୍ଜତ୍ ମେ ମନଃ ସୁଵିଶଦଂ ହେ ରାମ ତୁଭ୍ଯଂ ନମଃ
ମୋ ମନ ରାମରେ ଆନନ୍ଦିତ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ପବିତ୍ର; ହେ ରାମ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ସର୍ଵ ଇତ୍ଯାଦିକା ଗୋପାଃ ସଖା ଚୈଵ ପତିର୍ହରିଃ
ଗୋପମାନେ ଆଦି ସମସ୍ତେ ବନ୍ଧୁ; ଏବଂ ହରି ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ।
ଅନଙ୍ଘାନ୍ଗୋଧୁଗ୍ଲିଟ୍ ଚ ଦ୍ଵେ ତ୍ରଯଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ
ନିଷ୍ପାପ, ଗାଈର ଅଙ୍ଗ ସହିତ, ଦୁଇ, ତିନି, ଚାରି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟୌ ଅଯଂ ମୁନେ ସମ୍ରାଟ୍ ସଵିଭ୍ରଦ୍ଵପୁଙ୍ମନଃ
ଏହି ଆଠଜଣ ରାଜା, ମୁନି, ଅସ୍ଥିର ଦେହ ଓ ମନ ସହିତ।
ଉଶନାସାଵିଂମେ ପୁଂସି ସ୍ଯାରକ୍ତଲଵିରାମକାଃ
ଉଶନାସ ଓ ଆବି ପୁରୁଷରେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଲାଲ ଓ ବିରାମ ଚିହ୍ନ ସହିତ।
ଗୌର୍ନୌଂରୁପାନ୍ ଦୂଦ୍ଯୌର୍ଗୋଃ କ୍ଷୁତ୍ କକୁପ୍ସଂଵିତ୍ତୁ ଵା କ୍ଵଚିତ୍
ଗାଈ, ନୌକା, ଆକାର, ଦୁଧ, ଭୋକ, ଆକାଶ ଏବଂ କେବେ କେବେ ଜ୍ଞାନ।
ଗ୍ରାମଣ୍ଯଂବୁରଵଲପ୍ଵେଵଂ କର୍ତୃ ଚାତିରି ଵାତିନୁ
ଗ୍ରାମର ନେତା, ପାଣି, କଥା, ଏଭଳି କର୍ତ୍ତା, ଅଧିକତା ଏବଂ ପବନ।
ଏତଦ୍ବ୍ରହ୍ମାହଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡୀ ଅସୃକ୍କିଞ୍ଚିତ୍ତ୍ଯଦାଦି ଚ
ଏହିଅଟି ବ୍ରହ୍ମା, ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ରକ୍ତ, ଅଳ୍ପ ଏବଂ ଆରମ୍ଭ।
ତିର୍ଯଗ୍ଯକୃଚ୍ଛକୃଚ୍ଚୈଵ ଦଦଦ୍ଭଵତ୍ପଚତ୍ତୁଦତ୍
ତିର୍ଯ୍ୟକ୍ ଗତି, କଠିନତା, ଦେବା; ଭବିବା, ଖାଇବା ଏବଂ ମାଡ଼ିବା।
ଗୁଣଦ୍ରଵ୍ଯ କ୍ରିଯାଯୋଗାଂସ୍ରିଲିଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ କତି ବ୍ରୁଵେ
କେତେ ଗୁଣ, ଦ୍ରବ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଯୋଗ ଓ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି, ମୁଁ କହୁଛି।
ପଟୁଃ ସ୍ଵଯଂଭୂଃ କର୍ତା ଚ ମାତା ଚୈଵ ଵ ପିତା ଚ ନା
ନିପୁଣ, ସ୍ୱୟଂସିଦ୍ଧ, କର୍ତ୍ତା ଏବଂ ମାଆ, କିନ୍ତୁ ବାପା ନୁହେଁ।
ଧନାକୃସୋମୌ ଚାଗର୍ହସ୍ତଵିର୍ଗ୍ରଥାସ୍ଵର୍ଣନ୍ବହୂ
ଧନ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗାଈର ହାତ; ରଥ, ସୁନା ଏବଂ ଅନେକ ଅନ୍ୟ।
ରିମପଵ୍ଵିଷାଦ୍ଵଜାତାନହୋ ତଥା ସର୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵୋଭଯେ ଚୋଭୌ ଅନ୍ଯାନ୍ତରେତରାଣି ଚ
ରିମରୁ ଜନ୍ମ, ବିଷ, ବଜ୍ର, ସାପ; ଏଭଳି ସମସ୍ତ, ବିଶ୍ୱ, ଉଭୟ ଏବଂ ପରସ୍ପର ଅନ୍ୟ।
ପୂର୍ଵୋତ୍ତରୋତ୍ତରାଶ୍ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣଶ୍ଚୋତ୍ତରାଧରୌ
ପୂର୍ବ, ପରେ, ଦକ୍ଷିଣ, ଉପର ଏବଂ ତଳ।
ଯୁଷ୍ମଦସ୍ମଞ୍ଚ ପ୍ରଥମଶ୍ଚରମୋଲ୍ପସ୍ତଥାର୍ଧକଃ
ତୁମେ ଓ ଆମେ — ପ୍ରଥମ, ଶେଷ, ଛୋଟ, ଓ ଅର୍ଧ — ଏହି ସମସ୍ତ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ସ୍ଵେକାଭୁଵିରୋଧପରି ଵିପର୍ଯଯଶ୍ଚାଵ୍ଯଯାସ୍ତଥା
ନିଜର ଓ ପରର ବିରୋଧ, ତାହାର ବିପରୀତ ଅବସ୍ଥା, ଓ ଅବିନାଶୀ — ଏହିପରି ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ।
ଗାର୍ଗ୍ଯୋ ନାଡାଯନାତ୍ରେଯୌ ଗାଙ୍ଗେଯଃ ପୈତୃଷ୍ଵସ୍ରୀଯଃ
ଗାର୍ଗ୍ୟ, ନାଡ଼ାୟନ, ଆତ୍ରେୟ ଓ ଗାଙ୍ଗେୟ — ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମାମାଘର ପକ୍ଷର ଭାଇ।
କ୍ରିଯାଯୁଜୋଃ କର୍ମକର୍ତ୍ରୋର୍ଧୈରିଯଃ କୌଙ୍କୁମଂ ତଥା
କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଦୁଇଜଣ ଯୋଗ ହୁଅନ୍ତି, କାର୍ଯ୍ୟକୁ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ କୁଙ୍କୁମ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅର୍ଥରେ ଆସେ।
ସ୍ଵାର୍ଥେ ଚୌରସ୍ତୁ ତୁଲ୍ଯାର୍ଥେ ଚନ୍ଦ୍ରଵନ୍ମୁଖମୀକ୍ଷତେ
ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଚୋର ଭାବେ, ସମାନ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁକୁ ଦେଖିଥାଏ।
ଗୋମାନ୍ଧନୀ ଚ ଧନଵାନସ୍ତ୍ଯର୍ଥେ ପ୍ରମିତୌ କିଯାନ୍
ଗାଈ ଧନ ହେଉଛି; ଧନୀ ଲୋକ, ଦୁଃଖରେ କେତେ ମାପିବେ?
ସ୍ରଗ୍ଵୀ ତପସ୍ଵୀ ମେଧାଵୀ ମାଯାଵ୍ଯସ୍ତ୍ଯର୍ଥ ଏଵ ଚ
ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ତପସ୍ବୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଚାଳାକ — ଏହି ସବୁ କେବଳ କଥାର ଅନୁସାରେ।
ଈଷଦପରିସମାପ୍ତୌ କଲ୍ପଵ୍ଦେଶୀଯ ଏଵ ଚ
କିଛି କାମ ଅଳ୍ପ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ, ତାକୁ 'ପ୍ରାୟ' ବା 'ଲାଗିପାରିଲା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପଟୁଜାତୀଯଃ କୁତ୍ସାଯାଂ ଵୈଦ୍ଯପାଶଃ ପ୍ରଶଂସନେ
ପଟୁ ଜାତିରେ ନିନ୍ଦା, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଫନ୍ଦାରେ ପ୍ରଶଂସା।
ପ୍ରାଚୁର୍ଯାଦିଷ୍ଵନ୍ନମଯୋ ମୃଣ୍ମଯଃ ସ୍ରୀମଯସ୍ତଥା
ପ୍ରଚୁରତା ଓ ଏହାଦିରେ ଖାଦ୍ୟରୁ ତିଆରି, ମାଟିରୁ ତିଆରି, ଏବଂ ସୁନାରୁ ତିଆରି।
କୃଷ୍ଣତରଃ ଶୁକ୍ଲତମଃ କିମ ଆଖ୍ଯାନତୋ ଽଵ୍ଯଯାନ୍
ଅଧିକ କଳା, ସବୁଠାରୁ ଧଳା — ଏହାକୁ କଣ ନାମରେ କୁହାଯାଏ? ଅବିନାଶୀ ଗୁଡ଼ିକ।
ପରିମାଣେ ଜାନୁଦଘ୍ନଂ ଜାନୁଦ୍ଵଯସମିତ୍ଯପି
ମାପରେ 'ହାଟୁଁଯାଏଁ' ଓ 'ଦୁଇ ହାଟୁଁ ସମାନ' ବୋଲି କୁହନ୍ତି।