ଅକ୍ଷତାଂଶ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍ପାଣି ଧୂପଂ ଦୀପଂ ଫଲାନି ଚ
ଅଭଙ୍ଗ ଧାନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଓ ଫଳ ଦେବାକୁ ଉଚିତ।
ନୀରାଜନଂ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଚ କ୍ରମାଦ୍ଦଦ୍ଯାଞ୍ଚ ତୁଷ୍ଟଯେ
ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ କ୍ରମରେ ଆରତି ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଅମାଵସ୍ଯାଷ୍ଟକା ଵୃଦ୍ଧିଃ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷାଯନଦ୍ଵଯମ୍
ଅମାବାସ୍ୟା, ଅଷ୍ଟକା, ବୃଦ୍ଧି ଓ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଦୁଇଟି ଦିନ।
ଵ୍ଯତୀପାତୋ ଗଜଚ୍ଛାଯା ଗ୍ରହଣଂ ଚନ୍ଦ୍ରସୂର୍ଯଯୋଃ
ବ୍ୟତୀପାତ, ହାତୀର ଛାୟା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ।
ଅଗ୍ର୍ଯାଃ ସର୍ଵେଷୁ ଵେଦେଷୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯୁଵା
ସମସ୍ତ ବେଦ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଯୁବକ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସ୍ଵସ୍ରୀଯ ଋତ୍ଵିଗ୍ଜାମାତା ଯାଜ୍ଯଶ୍ଵଶୁରମାତୁଲାଃ
ନିଜ ଭଉଣୀର ପୁଅ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ପୁରୋହିତ, ଜାମାତା, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ସ୍ଵଶୁର ଓ ମାମା।
କର୍ମନିଷ୍ଟାସ୍ତପୋନିଷ୍ଟାଃ ପଞ୍ଚାଗ୍ନିବ୍ରହ୍ମଚାରିଣଃ
କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ପଞ୍ଚାଗ୍ନି ଉପାସକ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ।
ରୋଗୀ ନ୍ଯୂନାତିରିକ୍ତାଙ୍ଗଃ କାଣଃ ପୌନର୍ଭଵସ୍ତଥା
ରୋଗୀ, ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଓ ପୁନର୍ବିବାହିତ।
ଭୃତକାଧ୍ଯାପକଃ କ୍ଲୀବଃ କନ୍ଯାଦୂଷ୍ଯଭିଶସ୍ତକଃ
ମଜୁରିଆ ଶିକ୍ଷକ, ନପୁଂସକ, କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଦୁଷିତ କରିଥିବା ଓ ଶାପିତ ବ୍ୟକ୍ତି।
ମାତୃପିତୃଗୁରୁତ୍ଯାଗୀ କୁଣ୍ଡାଶୀ ଵୃଷଲାତ୍ମଜଃ
ମା, ବାପା କିମ୍ବା ଗୁରୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା, ଗଡ଼ିରୁ ଖାଇଥିବା ଓ ଶୂଦ୍ର ପୁଅ।
ନିମନ୍ତ୍ରଯୀତ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁର୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନାତ୍ମଵାନ୍ ଶୁଚିଃ
ସଂଯମୀ ଓ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ସେ ପୂର୍ବଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅପରାହ୍ନେ ସମଘଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ସ୍ଵାଗତେନାଗତାଂସ୍ତୁ ତାନ୍
ବିକାଳେ ଦୋଷରହିତ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଆସିଥିବା ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାନ୍ଦୈଵେ ଯଥାଶକ୍ତି ପିତ୍ର୍ଯେ ଽଯୁଗ୍ମାଂସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଦେବତା ପୂଜା ପାଇଁ ଯେତେ ଶକ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ; ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୁଗଳ ନୁହେଁ ଏମିତି।
ଦ୍ଵୌ ଦ୍ଵୈଵେ ପ୍ରାକ୍ ତ୍ରଯଃ ପିତ୍ରଘ୍ଯେ ଉଦଗେକୈକମେଵ ଚ
ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତିନିଜଣ, ଜଳକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏକେଜଣ।
ପାଣିପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିଷ୍ଟରାର୍ଥଂ କୁଶାନପି
ହାତ ଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେଇ, ବସିବା ପାଇଁ କୁଶ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯଵୈରନ୍ଵାଵକୀର୍ଯାଥ ଭାଜନେ ସପଵିତ୍ରକେ
ତାପରେ, ପବିତ୍ର ଅଙ୍ଗୁଳି ଦେଇ ପାତ୍ରରେ ଯବ ଛିଟିବା ଉଚିତ।
ଯାଦିଵ୍ଯା ଇତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ହସ୍ତେ ପାଦ୍ଯଂ ଵିନିଃକ୍ଷିପେତ୍
'ଯା ଦିବ୍ୟା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହାତରେ ପାଦଧୋଇବା ପାଇଁ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ।
ଅପସଵ୍ଯଂ ତତଃ ତୃତ୍ଵା ପିତୄଣାଂ ସପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ତାପରେ, ଅପସବ୍ୟ କରି, ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ଡାହାଣପଟେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଵାହ୍ଯ ତଦନୁଜ୍ଞାତୋ ଜପେଦାଯନ୍ତୁ ନସ୍ତତଃ
ସେମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଏହିପରି ପଢିବା ଉଚିତ— 'ସେମାନେ ଏବେ ଆମ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ।'
ଦତ୍ତ୍ଵାର୍ଧ୍ଯଂ ସଯଵାଂସ୍ତେଷାଂ ପାତ୍ରେ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ
ଯଥାବିଧି ଏକ ପାତ୍ରରେ ଯବ ଦେଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନୌ କରିଷ୍ଯନ୍ନାଦାଯ ପୃଚ୍ଛତ୍ଯନ୍ନଂ ଘୃତପ୍ଲୁତମ୍
ଅଗ୍ନିକୁ ନିବେଦନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବାବେଳେ, ଘଉଁ ଲଗାଇଥିବା ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନେଇ, ତାହା ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିବା ଉଚିତ।
ହୁତଶେଷଂ ପ୍ରଦଦ୍ଯାତ୍ତୁ ଭାଜନେଷୁ ସମାହିତଃ
ଯଜ୍ଞରେ ଯାହା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ତାହାକୁ ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣ୍ଟିଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵାନ୍ନଂ ପୃଥିଵୀପାତ୍ରମିତି ପାତ୍ରା ଭିମନ୍ତ୍ରଣମ୍
ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ, 'ଏହି ପାତ୍ର ପୃଥିବୀର' ବୋଲି କହି, ପାତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ।
ସଵ୍ଯାହୃତିକାଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ମଧୁଵାତା ଇତି ତ୍ଯୃଚମ୍
ସବ୍ୟାହୃତି ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ 'ମଧୁବାତା' ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଋକ୍ ପଢିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନମିଷ୍ଟଂ ହଵିପ୍ଯଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦକ୍ରୋଧନୋ ଽତ୍ଵରଃ
କ୍ରୋଧ ବା ତ୍ୱରା ବିନା, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ନିବେଦିତ ହୋମ ଓ ଭୋଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନମାଦାଯ ତୃପ୍ତାଃସ୍ଥ ଶେଷଂ ଚୈଵାନୁମାନ୍ଯ ଚ
ଖାଦ୍ୟ ନେଇ, ସେମାନେ ତୃପ୍ତି ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵମନ୍ନମୁପାଦାଯ ସତିଲଂ ଦକ୍ଷିଣାମୁଖଃ
ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ସେସମେତ ତିଳ ନେଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିବା ଉଚିତ।
ମାତାମହାନାମପ୍ଯେଵଂ ଦଦ୍ଯାଦାଚମନଂ ତତଃ
ଏହିପରି ଭାବେ, ମାମାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆଚମନ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵଧାକାରମୁଦାହରେତ୍
ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେଇ, 'ସ୍ୱଧା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରୂଯୁରସ୍ତୁ ସ୍ଵଧେତ୍ଯୁକ୍ତେ ଭୂମୌ ସିଂଚେତ୍ତତୋ ଜଲମ୍
'ସ୍ୱଧା' କହିଲେ, ସେମାନେ 'ତଥା ହେଉ' ବୋଲି କହିବେ, ତାପରେ ଜଳ ଭୂମିରେ ଢାଳିବା ଉଚିତ।