ପ୍ରଣୀତାଯାଂ ସମାସନ୍ନାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଂ ପୂରଯେଜ୍ଜଲୈଃ
ପ୍ରଣୀତ ପାତ୍ର ନିକଟରେ ଥିଲେ, ଏହାକୁ ଜଳରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପରିସ୍ତୀର୍ଯ୍ଯ ତତୋ ଦର୍ଭେଃ ପରିଦଧ୍ଯାଦିମାଂ ବୁଧଃ
ଦର୍ଭା ଘାସ ଭିତରେ ଛାଡିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଏହାରେ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦର୍ଭରୂପତଯା ତ୍ରୀଣି ପଵିତ୍ରଚ୍ଛେଦନାନି ଚ
ଦର୍ଭା ରୂପରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଚ୍ଛେଦନ କରାଯାଇଥାଏ।
ତେନାତିପୁଣ୍ଯଦଂ କର୍ମ ପଵିତ୍ରମିତି କୀର୍ତିତମ୍
ଏହିପରି କରିଲେ କର୍ମ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ହୁଏ; ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କୁଲାଲଚକ୍ରଘଟିତଂ ଆସୁରଂ ମୃଣ୍ମଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
କୁମ୍ଭାର ଚକ୍ରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମାଟିର ପାତ୍ରକୁ ଆସୁରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ସ୍ରୁଵେ ଚ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଶୁଭାନ୍ଯପ୍ଯଶୁଭାନି ଚ
ସ୍ରୁବ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କର୍ମ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ, କରାଯାଏ।
ଅଗ୍ରେ ଧୂତେନ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ମଧ୍ଯଂ ଚୈଵ ପ୍ରଜାକ୍ଷଯଃ
ଆଗରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଧବା ଭାବ ଆସେ; ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସନ୍ତାନ ହାରାଯାଏ।
ଅଗ୍ନିଃ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ସୋମଶ୍ଚ ଵିରିଞ୍ଚିରନିଲୋ ଯମଃ
ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୋମ, ବିରିଞ୍ଚି, ଅନିଳ ଓ ଯମ—
ଅଗ୍ନିର୍ଭଘୋଗାର୍ଥନାଶାଯ ସୂର୍ଯୋ ଵ୍ଯାଧିକରୋ ଭଵେତ୍
ଅଗ୍ନି ଧନ ନାଶ କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୋଗ ଦେଇଥାଏ।
ଅନିଲୋ ଵୃଦ୍ଧିଦଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯମୋ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରଦୋ ମତଃ
ଅନିଳ ବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଯମ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାଏ।
ପୂର୍ଵଂ ତୁ ସର୍ଵଶାଖଂ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଶାଖଂ ତଥାପରମ୍
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ; ପରେ ପାଞ୍ଚ ଶାଖା ଥିବା ପାତ୍ର ରଖିବାକୁ ହେବ।
ପଲାଶଶ୍ଚୈଵ ଵିଜ୍ଞେଯାଃ ସ୍ରୁଵେ ଚୈଵ ତଥା ସ୍ରୁଚି
ସ୍ରୁବ ଓ ସ୍ରୁଚ ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ ଚୈତଦାଖ୍ଯାତଂ ହ୍ଯନ୍ଯେଷାମଙ୍ଗୁଲୋନକମ୍
ଏହି ମାପ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି; ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ କମ।
ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷଵିନାଶାର୍ଥଂ ପାତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପାତ୍ରର ଦୃଶ୍ୟ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ନିୟମ।
ତସ୍ମିନ୍ପୂର୍ଣୀକୃତେ ଵିପ୍ର ଯଜ୍ଞସଂପୂର୍ଣତା ଭଵେତ୍
ପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୁଏ।
ପୁଷ୍କଲାନି ତୁ ଚତ୍ଵାରି ପୂର୍ଣପାତ୍ରଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଚାରିଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରକୁ ପ୍ରଚୁର ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ଦତ୍ତେ ତୃପ୍ତୋଭଵେଦ୍ଵହ୍ନିଃ ଶାପଂ ଦଦ୍ଯାଞ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍
ବେଳେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ, ଅଗ୍ନି ତୃପ୍ତି ହୁଏ; ଦିଆଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଇପାରେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ମୁଖଂ ପ୍ରୋକ୍ତ କଟିର୍ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ସ୍ମୃତା
ମୁହଁକୁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କମରକୁ ବ୍ୟାହୃତି ମାନାଯାଏ।
ତଥା ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତଂ ଵିପ୍ର ଶ୍ରୋତ୍ରେ ପୂର୍ଣାହୁତିସ୍ତଥା
ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାନରେ ସ୍ବିଷ୍ଟକୃତ ଅଛି, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ମଧ୍ୟ ତେଣିଏ।
ଦ୍ଵିଶୀର୍ଷକଂ ଚ ଷଣ୍ନେତ୍ରଂ ପିଙ୍ଗଲଂ ସପ୍ତଜିହ୍ଵକମ୍
ଏହା ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ, ଛଅଟି ଆଖି, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସାତଟି ଜିହ୍ବା ଥାଏ।
ସ୍ରୁକ୍ସ୍ତ୍ରୁଵୌ ଚାକ୍ଷମାଲା ଚ ଯା ଶକ୍ତିର୍ଦକ୍ଷିଣେ କରେ
ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଯେଉଁ ଦାରୁ କଉଡ଼ି, ଚମଚ, ମାଳା ଓ ଶକ୍ତି ଅଛି।
ମେଷାରୂଢଂ ଚତୁଃଶୃଙ୍ଗଂ ବାଲାଦିତ୍ଯସମପ୍ରଭମ୍
ମେଷ ଉପରେ ବସିଛି, ଚାରିଟି ଶିଙ୍ଗ ଅଛି, ଏବଂ ନବୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵୈଵମଗ୍ନିଦେହଂ ତୁ ହୋମକର୍ମସମାଚରେତ୍
ଏପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କର ରୂପ ଜାଣି, ହୋମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଜୁହୁଯାଦ୍ଯସ୍ତୁ ହସ୍ତେନ ସ ଵିପ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ଯିଏ ନିଜ ହାତରେ ଆହୁତି ଦିଏ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରିଥିବା ପାପୀ ହୁଏ।
ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତିଲାଧିକ୍ଯଂ ହଵିର୍ମତମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ, ଆହୁତିରେ ଅଧିକ ତିଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅଭିଚାରେ ସୂକରୀ ସ୍ଯାନ୍ମୃଗୀ ହଂସୀ ଶୁଭାତ୍ମକେ
ଅଭିଚାର କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଦାନ ହେଉଛି ମହିଳା ଶୁଆର, ହରିଣ ବା ଶୁଭ ହଁସ।
ମଧ୍ଯମାନାମିକାଙ୍ଗୁଷ୍ଟୈର୍ମୃଗୀ ସୁଦ୍ରା ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ହରିଣ ଆହୁତି ମଧ୍ୟମ, ଅନାମିକା ଓ ଅଙ୍ଗୁଠି ଆଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଦଧିମଧ୍ଵାଜ୍ଯସଂଯୁକ୍ତ ଋତ୍ଵିଗ୍ଭିର୍ଜୁହୁଯାତ୍ତିଲୈଃ
ଋତ୍ବିଜମାନେ ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ ତିଳ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
କୁଶାସ୍ତ୍ଵନାମିକାସକ୍ତାଃ କାର୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ ପୁଣ୍ଯକର୍ମଣି
ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅନାମିକା ଆଙ୍ଗୁଳିରେ କୁଶ ଘାସ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଗଣାନାମାଧିପତ୍ଯେ ଚ ରୁଦ୍ରେଣ ବ୍ରହ୍ମଣା ତଥା
ଗଣମାନେ ଯେଉଁଠି ମୁଖ୍ୟତ୍ୱ ରଖନ୍ତି, ସେଠି ରୁଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।