ତେନାଦ୍ଭିରୁକ୍ଷଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମୁନିଭିର୍ଵିଧି କୋଵିଦୈଃ
ଏହିପାଇଁ ପାଣି ଛିଟିବାକୁ ବିଧି ଜ୍ଞାନୀ ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଶୁଭଦେ ମୃଣ୍ମଯେ ପାତ୍ରେ ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯାଦ୍ଭିସ୍ତଂ ନିଧାଯପଯେତ୍
ଶୁଭ ଦେଉଥିବା ମାଟିର ଭାଣ୍ଡାରେ ପାଣି ଛିଟି ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଵେଦ୍ଯାଂ ନିଧାପିତସ୍ତସ୍ମାତ୍ସମିଦ୍ଗର୍ଭୋ ହୁତାଶନଃ
ଯେତେବେଳେ ଏହା ବେଦିରେ ରଖାଯାଏ, ସମିଦ୍ ସହିତ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ।
ତେଭ୍ଯଃ ସଂରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତଦ୍ଦିଶି ନ୍ଯସେତ୍
ସେମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ଦିଗରେ ବ୍ରହ୍ମାନ୍କୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।
ଯଜମାନଃ ପୂର୍ଵତଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ ଽପି ନାରଦ
ଯଜମାନ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠି ରହିବେ, ହେ ନାରଦ।
କର୍ତୋଦାସୀନ ଚିତ୍ତସ୍ତତ୍କର୍ମ ନଶ୍ଯେଦିତି ସ୍ଥିତିଃ
କର୍ତ୍ତା ଯଦି ଅନାସକ୍ତ ମନେ ରହେ, ତେବେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଫଳ ହୁଏ — ଏହି ନିୟମ।
ଋତ୍ଵିଜାଂ ନିଯମୋ ନାସ୍ତି ଯଥାଲାଭଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଋତ୍ବିଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯେପରି ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ସେବା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଜ୍ଯସ୍ଥାଲୀ ତ୍ର୍ଯଙ୍ଗୁଲାଥ ଚରୁସ୍ଥାଲୀ ଷଡଙ୍ଗୁଲା
ଘୃତ ରଖିବା ଭାଣ୍ଡା ତିନି ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା, ଚରୁ ଭାଣ୍ଡା ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଳ ଚଉଡ଼ା ହେବା ଉଚିତ।
ସ୍ରୁଵଂ ଷଡଙ୍ଗୁଲ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ରୁଚଂ ସାର୍ଦ୍ଧତ୍ରଯାଙ୍ଗୁଲମ୍
ସ୍ରୁବ ଛଅ ଆଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ହେବାକୁ କହାଯାଇଛି; ସ୍ରୁଚ ତିନି ଆଉ ଅଧା ଆଙ୍ଗୁଳ ଲମ୍ବା ହେବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ପ୍ରୋକ୍ଷିଣ୍ଯା ଉତ୍ତରେ ଭାଗେ ପ୍ରଣୀତାପାତ୍ରମଷ୍ଟଭିଃ
ପ୍ରୋକ୍ଷଣୀର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଠ ମାପର ପ୍ରଣୀତ ପାତ୍ର ରଖିବାକୁ ହେବ।
ପ୍ରଣୀତାଯାଂ ସମାସନ୍ନାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଂ ପୂରଯେଜ୍ଜଲୈଃ
ପ୍ରଣୀତ ପାତ୍ର ନିକଟରେ ଥିଲେ, ଏହାକୁ ଜଳରେ ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପରିସ୍ତୀର୍ଯ୍ଯ ତତୋ ଦର୍ଭେଃ ପରିଦଧ୍ଯାଦିମାଂ ବୁଧଃ
ଦର୍ଭା ଘାସ ଭିତରେ ଛାଡିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଏହାରେ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ।
ଦର୍ଭରୂପତଯା ତ୍ରୀଣି ପଵିତ୍ରଚ୍ଛେଦନାନି ଚ
ଦର୍ଭା ରୂପରେ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଚ୍ଛେଦନ କରାଯାଇଥାଏ।
ତେନାତିପୁଣ୍ଯଦଂ କର୍ମ ପଵିତ୍ରମିତି କୀର୍ତିତମ୍
ଏହିପରି କରିଲେ କର୍ମ ଅତି ପୁଣ୍ୟମୟ ହୁଏ; ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କର୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କୁଲାଲଚକ୍ରଘଟିତଂ ଆସୁରଂ ମୃଣ୍ମଯଂ ସ୍ମୃତମ୍
କୁମ୍ଭାର ଚକ୍ରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ମାଟିର ପାତ୍ରକୁ ଆସୁରୀ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ସ୍ରୁଵେ ଚ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଶୁଭାନ୍ଯପ୍ଯଶୁଭାନି ଚ
ସ୍ରୁବ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କର୍ମ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ, କରାଯାଏ।
ଅଗ୍ରେ ଧୂତେନ ଵୈଧଵ୍ଯଂ ମଧ୍ଯଂ ଚୈଵ ପ୍ରଜାକ୍ଷଯଃ
ଆଗରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ବିଧବା ଭାବ ଆସେ; ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ସନ୍ତାନ ହାରାଯାଏ।
ଅଗ୍ନିଃ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ସୋମଶ୍ଚ ଵିରିଞ୍ଚିରନିଲୋ ଯମଃ
ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୋମ, ବିରିଞ୍ଚି, ଅନିଳ ଓ ଯମ—
ଅଗ୍ନିର୍ଭଘୋଗାର୍ଥନାଶାଯ ସୂର୍ଯୋ ଵ୍ଯାଧିକରୋ ଭଵେତ୍
ଅଗ୍ନି ଧନ ନାଶ କରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ରୋଗ ଦେଇଥାଏ।
ଅନିଲୋ ଵୃଦ୍ଧିଦଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯମୋ ମୃତ୍ଯୁପ୍ରଦୋ ମତଃ
ଅନିଳ ବୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଯମ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଇଥାଏ।
ପୂର୍ଵଂ ତୁ ସର୍ଵଶାଖଂ ସ୍ଯାତ୍ପଞ୍ଚଶାଖଂ ତଥାପରମ୍
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ପାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ; ପରେ ପାଞ୍ଚ ଶାଖା ଥିବା ପାତ୍ର ରଖିବାକୁ ହେବ।
ପଲାଶଶ୍ଚୈଵ ଵିଜ୍ଞେଯାଃ ସ୍ରୁଵେ ଚୈଵ ତଥା ସ୍ରୁଚି
ସ୍ରୁବ ଓ ସ୍ରୁଚ ପାଇଁ ପଳାଶ କାଠ ଉପଯୋଗ କରିବାକୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ।
ଵିପ୍ରାଣାଂ ଚୈତଦାଖ୍ଯାତଂ ହ୍ଯନ୍ଯେଷାମଙ୍ଗୁଲୋନକମ୍
ଏହି ମାପ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ କହାଯାଇଛି; ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆଙ୍ଗୁଳ କମ।
ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷଵିନାଶାର୍ଥଂ ପାତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ପାତ୍ରର ଦୃଶ୍ୟ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ନିୟମ।
ତସ୍ମିନ୍ପୂର୍ଣୀକୃତେ ଵିପ୍ର ଯଜ୍ଞସଂପୂର୍ଣତା ଭଵେତ୍
ପାତ୍ର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ହୁଏ।
ପୁଷ୍କଲାନି ତୁ ଚତ୍ଵାରି ପୂର୍ଣପାତ୍ରଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଚାରିଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରକୁ ପ୍ରଚୁର ବୋଲି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ଦତ୍ତେ ତୃପ୍ତୋଭଵେଦ୍ଵହ୍ନିଃ ଶାପଂ ଦଦ୍ଯାଞ୍ଚ ଦାରୁଣମ୍
ବେଳେ ଆହୁତି ଦିଆଯାଏ, ଅଗ୍ନି ତୃପ୍ତି ହୁଏ; ଦିଆଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ସେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଇପାରେ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ଯଂ ମୁଖଂ ପ୍ରୋକ୍ତ କଟିର୍ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ସ୍ମୃତା
ମୁହଁକୁ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, କମରକୁ ବ୍ୟାହୃତି ମାନାଯାଏ।
ତଥା ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତଂ ଵିପ୍ର ଶ୍ରୋତ୍ରେ ପୂର୍ଣାହୁତିସ୍ତଥା
ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କାନରେ ସ୍ବିଷ୍ଟକୃତ ଅଛି, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ମଧ୍ୟ ତେଣିଏ।
ଦ୍ଵିଶୀର୍ଷକଂ ଚ ଷଣ୍ନେତ୍ରଂ ପିଙ୍ଗଲଂ ସପ୍ତଜିହ୍ଵକମ୍
ଏହା ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ, ଛଅଟି ଆଖି, ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ସାତଟି ଜିହ୍ବା ଥାଏ।