ରାଜତେ ନ ସଭାମଧ୍ଯେଜାରଗର୍ଭେଵ କାମିନୀ
ସେ ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଚମକେନାହିଁ, ଏକ ବୃଦ୍ଧର ଗର୍ଭରେ ଥିବା କାମିନୀ ଭଳି।
ଅଵନ୍ଧ୍ଯଂ ଦିଵସଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଦାନାଧ୍ଯଯନକର୍ମସୁ
ଦାନ, ପାଠ ଓ କର୍ମ କରି ଦିନକୁ ଅଫଳ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ନ ତତ୍ର ବଲସାମର୍ଥ୍ଯମୁଦ୍ଯୋଗସ୍ଗତତ୍ର କାରଣମ୍
ସେଠାରେ ଶକ୍ତି, ସାମର୍ଥ୍ୟ କିମ୍ବା ଚେଷ୍ଟା କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ।
ଆଗମିଷ୍ଯତି ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ସ୍ଥଲାନ୍ନିମ୍ନମିଵୋଦକମ୍
ଏହା ଜିହ୍ୱାର ଟିପ୍ରେ ଆସିବ, ଯେପରି ଉପରୁ ତଳକୁ ପାଣି ବହିଯାଏ।
ନହି ଵାଦ୍ଯାର୍ଥିନାଂ ନିଦ୍ରା ଚିରଂ ନେତ୍ରେଷୁ ତିଷ୍ଟତି
ଜ୍ଞାନ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆଖିରେ ଘୁମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି ନଥାଏ।
ସମୁଦ୍ରମପି ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଵ୍ରଜେଦ୍ଗରୁଡହଂସଵତ୍
ଜ୍ଞାନ ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମୁଦ୍ରକୁ ଗରୁଡ କିମ୍ବା ହଂସ ପରି ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ।
ରାକ୍ଷସୀଭ୍ଯ ଇଵ ସ୍ରିଭ୍ଯଃ ସ ଵିଦ୍ଯାମଧିଗଚ୍ଛତି
ସେ ଧନୀଙ୍କଠୁ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ, ଯେପରି ରାକ୍ଷସୀଙ୍କଠୁ କିଛି ନେଇଯାଏ।
ନ ଚ ଲୋକରଵା ଦୀନା ନ ଚ ସ୍ଵସ୍ଵପ୍ରତୀକ୍ଷକାଃ
ସେମାନେ ଜଗତର ଶବ୍ଦରେ ଅଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ନା ସ୍ବ ଆରାମ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଏଵଂ ଗୁରୁଗତାଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶୂଶ୍ରୂଷୁରଧିଗଚ୍ଛତି
ଏଭଳି ଭାବରେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିବା ଜଣେ ଗୁରୁଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ।
ଅଥଵା ଵିଦ୍ଯଯା ଵିଦ୍ଯା ହ୍ଯନ୍ଯଥା ନୋପପଦ୍ଯତେ
କିମ୍ବା, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ହୁଏ; ଅନ୍ୟଥା ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵନ୍ଧ୍ଯେଵ ଯୌଵନଵତୀ ନ ତସ୍ଯ ସାଫଲ୍ଯଵତି ଭଵତି
ଯେପରି ଅନ୍ଧା ଯୁବତୀର ଯୁବାବସ୍ଥା ଫଳଦାୟି ହୁଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ଦେଇ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵେଦାଙ୍ଗମାଦ୍ଯଂ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଭୂଯାଯ କଲ୍ପତେ
ବେଦର ପ୍ରଥମ ଅଂଗ ଜାଣିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତା ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ।
ଯସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରେଣ ସ୍ଯାତ୍କର୍ମକୁଶଲୋ ନରଃ
ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ରରେ ଏକ ଲୋକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦକ୍ଷ ହୁଏ।
ଚତୁର୍ଥଃ ସ୍ଯାଦାଙ୍ଗିରସଃ ଶାନ୍ତିକଲ୍ପଶ୍ଚ ପଞ୍ଚମଃ
ଚତୁର୍ଥ ହେଉଛି ଆଙ୍ଗିରସ, ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ଶାନ୍ତିକଳ୍ପ।
ନକ୍ଷତ୍ରକଲ୍ପେ ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ତଦିହାପି ଚ
ନକ୍ଷତ୍ରକଳ୍ପରେ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି, ଏଠି ମଧ୍ୟ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାଂ ସିଦ୍ଧ୍ଯୈ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସଵିସ୍ତରମ୍
ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଏହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶିଖାଯାଇଛି।
ନିର୍ଦିଷ୍ଟାଃ ସଂହିତାକଲ୍ପେ ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ
ସଂହିତାକଳ୍ପରେ ଏହାକୁ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ମୁନିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ଅଭିଚାରଵିଧାନେନ ନିର୍ଦିଷ୍ଟାନି ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ଅଭିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ସ୍ୱୟଂଭୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ତଥାନ୍ତରିକ୍ଷୋତ୍ପାତାନାଂ ଶାନ୍ତଯୋ ହ୍ଯୁଦିତାଃ ପୃଥକ୍
ଏହିପରି ଆକାଶର ଅପଶକୁନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଶିଖାଯାଇଛି।
ଵିଶେଷଃ ପୃଥଗେତେଷାଂ ସ୍ଥିତଃ ଶଙ୍ଖାନ୍ତରେଷୁ ଚ
ଏମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ଶଂଖମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଲଗା ଭାବରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି।
ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଵଧାନତଯା ଶୃଣୁ
ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୟାନରେ ଶୁଣିବାକୁ କହୁଛି, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥା ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ।
କଣ୍ଠଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵିନିର୍ଯାତୌ ତସ୍ମାନ୍ମାଙ୍ଗଲ୍ଯକାଵିମୌ
ଏହି ଦୁଇଟି କଣ୍ଠ ଭିଦି ଯାଇ, ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସୋ ଽଥ ଶବ୍ଦଂ ପ୍ରଂଯୁଜୀତ ତଦାନନ୍ତ୍ଯାର୍ଥମିଷ୍ଯତେ
ତାପରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଅନନ୍ତତା ପାଇଁ ହୁଏ।
ନ୍ଯୂନାଧିକା ନିଷ୍ଫଲାଯ କର୍ମଣୋ ଽଭିମତସ୍ଯ ଚ
ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍, କିମ୍ବା ଇଚ୍ଛା ବିନା କରାଯାଏ, ସେଗୁଡିକର କୌଣସି ଫଳ ନାହିଁ।
ତେଷାଂ ସଂରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପରିସମୂହନମ୍
ସେଗୁଡିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଶୁଧି କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ନ୍ଯୂନାଧିକା ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯା ଇତ୍ଯେଵ ପରିଭାଷିତମ୍
ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହା ନିୟମ।
ଗୋମଯେନୋପଲେପ୍ଯେଯଂ ତଦର୍ଥମିତି ନାରଦ
ଏହି କାମ ପାଇଁ ଗୋମୟ ଲଗାଇବା ଉଚିତ, ହେ ନାରଦ।
ଯଜ୍ଞାର୍ଥଂ ଗୋମଯଂ ତସ୍ଯା ନାହରେଦିତି ଭାଷିତମ୍
ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଏହାରେ ଗୋମୟ ଆଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏପରି କହାଯାଇଛି।
ତଷାଂ ପ୍ରହରଣାର୍ଥାଯ ମତଂ ପ୍ରୋଦ୍ଧରଣଂ ଦ୍ଵିଜ
ସେଗୁଡିକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ତାହାକୁ ଉଖଳିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ।
ଅସ୍ଥିକଣ୍ଟକସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପରିଭାଷିତମ୍
ହାଡ଼ କିମ୍ବା କାଠି ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।