ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରେଯସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ କୁର୍ଯାନ୍ମତ୍ସୂରଂ କୁଧୀଃ
ସମସ୍ତଙ୍କର ଭଲ ଦେଖି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଲୋକ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ।
ହାନିମିଚ୍ଛନ୍ନରଃ କୁର୍ଯାଦସୂଯାଂ ସତତଂ ଦ୍ଵିଜ
ହାନି ଚାହିଁ, ଜଣେ ଲୋକ ସବୁବେଳେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ, ଦ୍ୱିଜ।
ହୈହଯାସ୍ତାଲଲଜଙ୍ଘାଶ୍ଚ ବଲିନୋ ଽରାତଯୋ ଽଭଵନ୍
ହୈହୟ, ତାଳଲଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ।
ସ ଏଵ ଵିମୁଖୋ ଯସ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହୀଯତେ
ଯିଏ ଅନ୍ୟରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଏ, ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ କମିଯାଏ।
ଯାଵଦୀକ୍ଷେତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଃ କୃପାପାଙ୍ଗେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ କୃପାଭର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଶ୍ଲାଧ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷିତା ମାଧଵେନ ଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେଉଁମାନେ ମାଧବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଜନ୍ତୁଦ୍ଵେଷୋ ଵିଶେଷତଃ
ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ବିଷୟରେ।
ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ନଶ୍ଯନ୍ତି ଶ୍ରେଯାଂସି ମୁନିସତମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ଲୋକର ସମସ୍ତ ଭଲ ଦିନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ମହୀ ସଂପନଦ୍ଵିଶ୍ଯତି ତତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଜମି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଛାଡିଯାଏ।
ଆପଦଃ ସଂଭଵନ୍ତ୍ଯେଵେତ୍ଯହୄଙ୍କାରଂ ତ୍ଯଜେତ୍ତତଃ
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସିଥାଏ, ତେଣୁ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ଅସୂଯାଵିସୃଷ୍ଟମନସସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପରୈଃ ସହ
ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଭରିଥିବା ସେ ରାଜାଙ୍କର ମନ ଛାଡିଯାଇଥିଲା।
ହୈହଯୈସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ରିପୁଭିଃ ସ ପରାଜିତଃ
ହୈହୟ ଓ ତାଳଜଙ୍ଘ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ସେ ରାଜାକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ।
ଅଵାପ ପରମାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହତ୍ସରଃ
ସେଠାରେ ବଡ ହ୍ରଦକୁ ଦେଖି ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ।
ସରୋଗତଵିହଙ୍ଗାସ୍ତେ ଲୀନାଶ୍ଚିତ୍ରମିଦଂ ମହତ୍
ସମସ୍ତ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲେ; ଏହା ଏକ ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
ଵିଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵରଯା ଵାସମିତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ଵିହଙ୍ଗମାଃ
ପକ୍ଷୀମାନେ ତ୍ୱରାରେ ଭିତରକୁ ଯାଇ, 'ଏଠି ରହିବା' ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ପୀତ୍ଵା ଜଲଂ ଚ ସୁଖଦଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲମୁପାଶ୍ରିତଃ
ସେମାନେ ସୁଖଦାୟକ ଜଳ ପିଇ ଗଛର ମୂଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ଦୁର୍ଗୁଣାନ୍ଵିଗଣଯ୍ଯାସ୍ଯଧିଗ୍ଧିଗିତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ପ୍ରଜାଃ
ଦୁର୍ଗୁଣଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରି, ପ୍ରଜାମାନେ 'ଅଘ୍ରା! ଅଘ୍ରା!' ବୋଲି କହି, ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵସଂପତ୍ସମାଯୁକ୍ତୋ ଽପ୍ଯଗୁଣୀନିନ୍ଦିତୋ ଜନୈଃ
ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁର୍ଗୁଣ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଅପମାନ କରନ୍ତି।
ସଂତୁଷ୍ଟିଂ ପରମାଂ ଯାତା ଦଵଥୌ ଵିଗତେ ଯଥା
ଜ୍ୱର ନିକଟ ହେଲା ପରେ ଯେପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳେ, ସେମାନେ ଏହିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ।
ନିହତ୍ଯ କର୍ମ ଚ ଯଶୋ ଲୋକେ ଦ୍ଵଜଵରୋତ୍ତମ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କର୍ମ ଓ ଯଶକୁ ଲୋକରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ।
ନାସ୍ତି ନିନ୍ଦାସମଂ ପାପଂ ନାସ୍ତି ମୋହସମାସଵଃ
ନିନ୍ଦା ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, ମୋହ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଦ ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ରାଗସମଃ ପାଶୋ ନାସ୍ତି ସଙ୍ଗସମଂ ଵିଷମ୍
ରାଗ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଫାଦ ନାହିଁ, ସଙ୍ଗ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବିଷ ନାହିଁ।
ଜୀର୍ଣାଙ୍ଗୋମନସସ୍ତାପାଦ୍ ଵୃଦ୍ଧଭାଵାଦଭୂଦସୌ
ବୟସ ଓ ମନର ଦୁଃଖରେ, ସେ ଶରୀର ଓ ମନରେ ବୃଦ୍ଧ ହେଇଗଲା।
ସ ବାହୁର୍ଵ୍ଯାଧିନା ଗ୍ରସ୍ତେ ମମାର ମୁନିସତ୍ତମ
ବ୍ୟାଧିରେ ତାଙ୍କର ବାହୁ ଦୁଃଖିତ ହେବାରେ, ସେ ମହାମୁନି ଚାଲିଗଲେ।
ଚିରଂ ଵିଲପ୍ଯ ବହୁଧା ସହଗନ୍ତୁଂ ମନୋ ଦଧେ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦି, ସେ ଅନେକ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରି, ପତିଙ୍କୁ ସହିତ ଯିବାକୁ ମନ ନିଷ୍ପତି କଲେ।
ସମାରୋପ୍ଯ ତନ୍ପୂରୁଢଂ ସ୍ଵଯଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ
ପତିଙ୍କର ଦେହକୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ସେ ନିଜେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାତଵାନ୍ସର୍ଵଂ ପରମେଣ ସମାଧିନା
ସେ ସର୍ବକିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନରେ ଜାଣିଥିଲେ।
ଗତାସୂଯା ମହାତ୍ନାନଃ ପଶ୍ଯନ୍ତିଜ୍ଞାନ ଚକ୍ଷୁଷା
ଅସୁୟାରୁ ମୁକ୍ତ ମହାତ୍ମାମାନେ ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସବୁକିଛି ଦେଖନ୍ତି।
ସଂପ୍ରାତ୍ପସ୍ତତ୍ର ସାଧ୍ଵୀ ଚ ଯତ୍ର ବାହୁପ୍ରିଯା ସ୍ଥିତା
ସେ ସତୀ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ତାହାଁକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠି ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ବାହୁ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରୋଵାଚ ଧର୍ମମୂଲାନି ଵାକ୍ଯାନି ମୁନିସତ୍ତମଃ
ମହାମୁନି ଧର୍ମର ମୂଳ ଥିବା ଶବ୍ଦ କହିଲେ।