ପ୍ରାପଣୀଯସ୍ତଥୈଵାତ୍ମା ପ୍ରକ୍ଷୀଣାଶେଷଭାଵନଃ
ଏହିପରି, ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାବନା ଶେଷ ହେବା ଦରକାର।
ନିଷ୍ପାଦ୍ଯ ମୁକ୍ତିକାର୍ଯଂ ଵୈ କୃତକୃତ୍ଯୋ ନିଵର୍ତତେ
ମୁକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିବାହ କରିଛି, ସେ ନିଜେ ଅପସାରି ଯାଏ।
ଭଵତ୍ଯଭେଦୀ ଭେଦଶ୍ଚ ତସ୍ଯାଜ୍ଞାନକୃତୋ ଭଵେତ୍
ଏକତା ଓ ଭିନ୍ନତା ଉଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ହୁଏ।
ଆତ୍ମନୋ ବ୍ରହ୍ମଣାଭେଦଂ ସଂମତଂ କଃ କରିଷ୍ଯତି
ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକତାକୁ କିଏ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବ?
ସଂକ୍ଷେପଵିସ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ତୁ କିମନ୍ଯତ୍କ୍ରିଯତାଂ ତଵ
ସଂକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ବିସ୍ତାରରେ, ତୁମେ ଆଉ କଣ କରିବାକୁ ଅଛି?
ତଵୋପଦେଶାତ୍ସକଲୋ ନଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ତମଲୋ ମମ
ତୁମର ଉପଦେଶରେ, ମୋର ଚିତ୍ତର ସମସ୍ତ ମଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ନରେଦ୍ରଂ ଗଦିତୁଂ ଶକ୍ଯମପି ଵିଜ୍ଞେଯଵେଦଭିଃ
ଏହି ନରେଶଙ୍କ ବିଷୟରେ ବେଦ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କହିପାରିନାହାନ୍ତି।
ପରମାର୍ଥସ୍ତ୍ଵ ସଂଲାପ୍ଯୋ ଵଚସାଂ ଗୋଚରୋ ନ ଯଃ
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଅନୁଭବ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରିବା ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ଵିମୁକ୍ତିପରୋ ଯୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କେଶିଦ୍ଵଜାଵ୍ଯଯଃ
ଯେଉଁ ଯୋଗ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାଏ, ତାହା କେଶିଦ୍ୱଜ, ଅବିନାଶୀ, ତୁମକୁ ଶିଖାଇ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆଜଗାମ ପୁରଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତତଃ କେଶିଧ୍ଵଜୋ ନୃପଃ
ତାପରେ, ରାଜା କେଶିଦ୍ୱଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସହରକୁ ଗଲେ।
ଵିଶାଲାମଗମତ୍କୃଷ୍ଣେ ସମାଵେଶିତମାନସଃ
ନିଜ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଏ ବିଶାଳ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵିଷ୍ଣ୍ଵାଖ୍ଯେ ନିର୍ମଲେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଵାପ ନୃପତିର୍ଲଯମ୍
ଏହି ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ତାହାରେ ରାଜା ଲୟ ପାଇଲେ।
ବୁଭୁଜେ ଵିଷଯାନ୍କର୍ମ ଚକ୍ରେ ଚାନଭିସଂଧିତମ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଆସକ୍ତି ବିନା।
ଅଵାପ ସିଦ୍ଧିମତ୍ଯନ୍ତତ୍ରିତାପକ୍ଷପଣୀଂ ମୁନେ
ମୁନି, ସେ ସମସ୍ତ ଅସନ୍ତୋଷ ଦୂର କରିବା ଶିଦ୍ଧିକୁ ଲାଭ କଲେ।
ତାପତ୍ରଯଚିକିତ୍ସାର୍ଥଂ କିମନ୍ଯତ୍କଥଯାମି ତେ
ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଆଉ କଣ କହିବି?
ତଥାପି ମେ ମନୋ ଭ୍ରାନ୍ତଂ ନ ସ୍ଥିତିଂ ଲଭତେଂଽଜସା
ତଥାପି, ମୋର ମନ ଏଉଁ ଭାବରେ ଭ୍ରମିତ ଅଛି, ସହଜରେ ସ୍ଥିରତା ଲାଭ କରୁନାହିଁ।
ସୋଢୁଂ ଶକ୍ଯେତ ମନୁଜୈସ୍ତନ୍ମମାଖ୍ଯାହି ମାନଦ
ମାନଦା, ଏହାକୁ ମାନବ କିପରି ସହିପାରିବ, ମୋତେ କହ।
ଉଵାଚ ହର୍ଷସଂଯୁକ୍ତଃ ସ୍ମରନ୍ଭଘରତଚେଷ୍ଟିତମ୍
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରି କଥା କହିଲେ।
ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ଵନ୍ମନୋ ଭ୍ରାନ୍ତମାସ୍ଥାନଂ ଲଭତେ ଭୂଶମ୍
ଯାହାକୁ ଶୁଣିଲେ, ତୁମର ଭ୍ରମିତ ମନ ଏକାଏକି ଠିକ୍ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ ।
ଆର୍ଷଭୋ ଯସ୍ଯ ନାମ୍ନେଦଂ ଭାରତଂ ଖଣ୍ଡମୁଚ୍ଯତେ
ଯାହା ନାମରେ ଏହି ଭାରତ ଭୂମିର ନାମ ହୋଇଛି, ସେ ଉତ୍ତମ ଋଷଭ ।
ପାଲଯାମାସ ଧର୍ମେଣ ପିତୃବଦ୍ରଞ୍ଜଯନ୍ ପ୍ରଜାଃ
ସେ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଥିଲେ, ପ୍ରଜାମାନେ ପିତାପରି ଖୁସି ହେଇଥିଲେ ।
ସର୍ଵଦେଵାତ୍ମକଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ନାନାକର୍ମସୁ ତନ୍ମତିଃ
ସେ ନିଜ ମନକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଲଗାଇ, ଅନେକ କାମରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ଯଯୌ ଵିଦ୍ଵାନ୍ପୁଲସ୍ତ୍ଯପୁହାଶ୍ରମମ୍
ସେ ଜ୍ଞାନୀ, ରାଜ୍ୟ ଛାଡି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ।
ତତ୍ରାସୌ ତାପସୋ ତାପସୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୋରାରାଧନଂ ମୁନେ
ସେଠାରେ ତାପସ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲଗିଗଲେ, ମୁନି ।
ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାତଃ ସମାପ୍ଲୁତ୍ଯ ନିର୍ମଲେ ଽଭଲି ନାରଦ
ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତେ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ନାରଦ, ସେ ନିଜ କ୍ରିୟା କରୁଥିଲେ ।
ଅଥାଶ୍ରମେ ସମାଗତ୍ଯ ଵାସୁଦେଵଂ ଜଗତ୍ପତିମ୍
ପରେ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ବାସୁଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ।
ଫଲୈଃ ପୁଷ୍ପୈଂସ୍ତଥା ପତ୍ରୈସ୍ତୁଲସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଚ୍ଛଵାରିଭିଃ
ଫଳ, ଫୁଲ, ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ସେ ଉପାସନା କଲେ ।
ସଚୈକଦା ମହାଭାଗଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରାତଃ ସମାହିତଃ
ଏକ ଦିନ, ମହାଭାଗ, ପ୍ରଭାତ ସ୍ନାନ କରି, ସେ ମନୋଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
ଅଥାଜଗାମ ତତ୍ତୀରଂ ଜଲଂ ପାତୁଂ ପିପାସିତା
ପରେ ସେ ଜଳ ପିବାକୁ ତୀରକୁ ଗଲେ, ତିବ୍ର ତିଆସରେ ।
ତତଃ ସମଭଵତ୍ତତ୍ର ପୀତପ୍ରାଯେ ଜଲେ ତଯା
ସେଠାରେ, ଜଳ ପିଇ ଶେଷ କରୁଥିବାବେଳେ, ଏକ ଘଟଣା ଘଟିଗଲା ।