ଚେଷ୍ଟା ତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ଵ୍ଯାପିନ୍ଯଵିହିତାତ୍ମିକା
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଅପରିମାପ୍ତ ଓ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ନିର୍ମିତ।
ତସ୍ଯ ହ୍ଯାତ୍ମଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷନାଶନମ୍
ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର କରିବା ପାଇଁ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ତଥା ଚିତ୍ତସ୍ଥିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋଗିନାଂ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁ ମନରେ ବସିଥାନ୍ତି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
କୁର୍ଵୀତ ସଂସ୍ଥିତଂ ସାଧୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ଶୁଦ୍ଧଲକ୍ଷଣା
ଏଭଳି ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥିବା ଯାହାକୁ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ସେହି ଶୁଦ୍ଧତାର ଚିହ୍ନ ରଖିଥାଏ।
ତ୍ରିଭାଵଭାଵନାତୀତୋ ମୁକ୍ତଯେ ଯୋଗିନାଂ ନୃପ
ରାଜା, ତିନି ପ୍ରକାର ଭାବନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ।
ଅଶୁଦ୍ଧାସ୍ତେ ସମସ୍ତାସ୍ତୁ ଦେଵାଦ୍ଯାଃ କର୍ମଯୋନଯଃ
ଦେବମାନେ ଆଦି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ କର୍ମର ଉତ୍ସ, ସେଗୁଡିକ ଅଶୁଦ୍ଧ।
ଏଷା ଵୈ ଧାରଣା ଜ୍ଞେଯା ଯଞ୍ଚିତଂ ତତ୍ର ଧାର୍ଯତେ
ଏହି ଧାରଣା ଭାବରେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ; ଯାହାଠାରେ ଯାହା ଏକାଗ୍ର ହୋଇଥାଏ, ସେଉଁଠି ଧାରିତ ହୁଏ।
ତଚ୍ଛ୍ରୂଯତା ମନାଧାରେ ଧାରଣା ନୋପପଦ୍ଯତେ
ଶୁଣ, ମନରେ ଏକ ଆଧାର ନଥିଲେ ଧାରଣା ହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ସୁକପୋଲଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଲଲାଟଫଲକୋଜ୍ଜ୍ଵମ୍
ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ—ସୁନ୍ଦର ଓ ଭଲ ଗଠିତ ଗାଲ ଓ ଚଉଡ଼ା, ଦୀପ୍ତିମାନ ଲଳାଟ।
କମ୍ବୁଗ୍ରୀଵଂ ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣଶ୍ରୀଵତ୍ସାଂକିତଵକ୍ଷସମ୍
ଶଙ୍ଖ ଭଳି ଗଳା, ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଉପରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ରହିଥିବା।
ପ୍ରଲଂବାଷ୍ଟଭୁଜଂ ଵିଷ୍ଣୁମଥ ଵାପି ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ଆଠଟି ବାହୁ ଥିବା ଭାବରେ, କିମ୍ବା ଚାରି ବାହୁ ଥିବା ଭାବରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।
ଚିନ୍ତଯେଦ୍ବୂହ୍ଯଭୂତଂ ତଂ ପୀତନିର୍ମଲଵାସସମ୍
ତାଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଭାବରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ, ସେ ପବିତ୍ର ହଳଦୀ ରଙ୍ଗର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଶାର୍ଙ୍ଗଶଙ୍ଖଗଦାଖଡ୍ଗପ୍ରକାଶଵଲଯାଞ୍ଚିତମ୍
ଦୀପ୍ତିମାନ କଙ୍ଗନ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ, ଶଙ୍ଖ, ଗଦା ଓ ଖଡ଼ଗ ଧରିଥିବା।
ତାଵଦ୍ଯାଵଦ୍ ଦୃଢୀଭୂତା ତତ୍ରୈଵ ନୃପ ଧାରଣା
ରାଜା, ଧାରଣା ଏଠି ତାଳେ ଯାଏଁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଥାଏ।
ନାପଯାତି ଯଦା ଚିତ୍ତାତ୍ସିଦ୍ଧାଂ ମନ୍ଯେତ ତାଂ ତଦା
ଯେତେବେଳେ ଧାରଣା ମନରୁ ଅପସାରି ଯାଏନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ତାହାକୁ ସଫଳ ଭାବିବା ଉଚିତ।
ଚିନ୍ତଯେ ଦ୍ଭଗଵଦ୍ରୂପଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ସାକ୍ଷସୂତ୍ରକମ୍
ଭଗବାନଙ୍କ ଶାନ୍ତ ରୂପ, ଛାତି ଉପରେ ତାନ୍ତୁ ରହିଥିବା, ଏହି ଭାବରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।
କିରୀଟକେଯୂରମୁଖୈର୍ଭୂଷଣୈ ରହିତଂ ସ୍ମରେତ୍
ତାଙ୍କୁ କିରୀଟ, କେୟୁର, ମୁଣ୍ଡା ଓ ଗଳାର ଭୂଷଣ ନଥିବା ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାତ୍ତତୋ ଽଵଯଵିନି ପ୍ରାଣିଧାନପରୋ ଭଵେତ୍
ତାପରେ ଦେହର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶରେ ପ୍ରାଣକୁ ଏକାଗ୍ର କରିବାରେ ଲଗି ଥିବା ଉଚିତ।
ତଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ପ୍ରଥମୈରଙ୍ଗୈଃ ଷଙ୍ଭିର୍ନିଷ୍ପାଦ୍ଯତେ ନୃପ
ରାଜା, ସେହି ଧ୍ୟାନ ପ୍ରଥମ ଛଅଟି ଅଂଗ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ମନସା ଧ୍ଯାନନିଷ୍ପାଦ୍ଯଂ ସମାଧିଃ ସୋ ଽଭିଧୀଯତେ
ମନରେ ଯେ ଧ୍ୟାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେହିକୁ 'ସମାଧି' ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରାପଣୀଯସ୍ତଥୈଵାତ୍ମା ପ୍ରକ୍ଷୀଣାଶେଷଭାଵନଃ
ଏହିପରି, ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାବନା ଶେଷ ହେବା ଦରକାର।
ନିଷ୍ପାଦ୍ଯ ମୁକ୍ତିକାର୍ଯଂ ଵୈ କୃତକୃତ୍ଯୋ ନିଵର୍ତତେ
ମୁକ୍ତିର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିବାହ କରିଛି, ସେ ନିଜେ ଅପସାରି ଯାଏ।
ଭଵତ୍ଯଭେଦୀ ଭେଦଶ୍ଚ ତସ୍ଯାଜ୍ଞାନକୃତୋ ଭଵେତ୍
ଏକତା ଓ ଭିନ୍ନତା ଉଭୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ହୁଏ।
ଆତ୍ମନୋ ବ୍ରହ୍ମଣାଭେଦଂ ସଂମତଂ କଃ କରିଷ୍ଯତି
ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଏକତାକୁ କିଏ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବ?
ସଂକ୍ଷେପଵିସ୍ତରାଭ୍ଯାଂ ତୁ କିମନ୍ଯତ୍କ୍ରିଯତାଂ ତଵ
ସଂକ୍ଷେପ କିମ୍ବା ବିସ୍ତାରରେ, ତୁମେ ଆଉ କଣ କରିବାକୁ ଅଛି?
ତଵୋପଦେଶାତ୍ସକଲୋ ନଷ୍ଟଶ୍ଚିତ୍ତମଲୋ ମମ
ତୁମର ଉପଦେଶରେ, ମୋର ଚିତ୍ତର ସମସ୍ତ ମଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି।
ନରେଦ୍ରଂ ଗଦିତୁଂ ଶକ୍ଯମପି ଵିଜ୍ଞେଯଵେଦଭିଃ
ଏହି ନରେଶଙ୍କ ବିଷୟରେ ବେଦ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କହିପାରିନାହାନ୍ତି।
ପରମାର୍ଥସ୍ତ୍ଵ ସଂଲାପ୍ଯୋ ଵଚସାଂ ଗୋଚରୋ ନ ଯଃ
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଅନୁଭବ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଶବ୍ଦରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିପାରିବା ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ଵିମୁକ୍ତିପରୋ ଯୋଗଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କେଶିଦ୍ଵଜାଵ୍ଯଯଃ
ଯେଉଁ ଯୋଗ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାଏ, ତାହା କେଶିଦ୍ୱଜ, ଅବିନାଶୀ, ତୁମକୁ ଶିଖାଇ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆଜଗାମ ପୁରଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତତଃ କେଶିଧ୍ଵଜୋ ନୃପଃ
ତାପରେ, ରାଜା କେଶିଦ୍ୱଜ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସହରକୁ ଗଲେ।