କର୍ତ୍ତା ମହାକ୍ରତୂନାଂ ଚ ମତ୍ତଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଽସ୍ତି କୋ ଽପରଃ
ମୁଁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା କର୍ତ୍ତା, ମୋତେ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ପୂଜ୍ୟ ଅଛି?
ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଵିଶାରଦଃ
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଅହୄଙ୍କାରପରସ୍ଯୈଵଂ ଜାତାସୂଯା ପରେଷ୍ଵପି
ଅତି ଅହଂକାରୀ ଲୋକ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି।
ଏଷୁ ସ୍ଥିତେଷୁ ତୁ ନରୋ ଵିନାଷଂ ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏହି ଗୁଡିକ ଜଣେ ଲୋକରେ ଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ପଥରେ ଯାଉଛି।
ଏକୈକମପ୍ଯନର୍ଥାଯ କିମୁ ଯତ୍ର ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟି ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ; ତେବେ ସବୁ ଚାରିଟି ଥିଲେ କଣ ହେବ?
ସ୍ଵଦେହନାଶିନୀ ଵିଗ୍ର ସର୍ଵସଂପଦ୍ଵିନାଶିନୀ
ଝଗଡା ନିଜ ଶରୀରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦକୁ ହରାଇଦେଇଥାଏ।
ତୁଷାଗ୍ନିଂ ଵାଯୁସଂଯୋଗମିଵ ଜାନୀହି ସୁଵ୍ରତ
ସୁବ୍ରତ, ଏହାକୁ ତୁଷରେ ଅଗ୍ନି ଓ ପବନର ସଂଯୋଗ ଭଳି ଜାଣ।
ପରୁଷୋକ୍ତିରତାନାଂ ଚ ସୁଖଂ ନେହ ପରତ୍ର ଚ
କଠୋର କଥା କହିବା ଅଭ୍ୟାସ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ କେବେ ଖୁସି ପାନ୍ତିନାହିଁ।
ପ୍ରିଯାଵା ତନଯା ଵାପି ବାନ୍ଧଵା ଅପ୍ଯରାତଯଃ
ପ୍ରିୟ ଲୋକ, ପୁଅ କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ହେଇପାରନ୍ତି।
ସ ସ୍ଵସଂପଦ୍ଵିନାଶାଯ କୁଠାରୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେ ନିଜ ସମ୍ପଦ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଡ଼ି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରେଯସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ କୁର୍ଯାନ୍ମତ୍ସୂରଂ କୁଧୀଃ
ସମସ୍ତଙ୍କର ଭଲ ଦେଖି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଲୋକ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ।
ହାନିମିଚ୍ଛନ୍ନରଃ କୁର୍ଯାଦସୂଯାଂ ସତତଂ ଦ୍ଵିଜ
ହାନି ଚାହିଁ, ଜଣେ ଲୋକ ସବୁବେଳେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ, ଦ୍ୱିଜ।
ହୈହଯାସ୍ତାଲଲଜଙ୍ଘାଶ୍ଚ ବଲିନୋ ଽରାତଯୋ ଽଭଵନ୍
ହୈହୟ, ତାଳଲଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ।
ସ ଏଵ ଵିମୁଖୋ ଯସ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହୀଯତେ
ଯିଏ ଅନ୍ୟରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଏ, ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ କମିଯାଏ।
ଯାଵଦୀକ୍ଷେତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଃ କୃପାପାଙ୍ଗେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ କୃପାଭର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଶ୍ଲାଧ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷିତା ମାଧଵେନ ଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେଉଁମାନେ ମାଧବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଜନ୍ତୁଦ୍ଵେଷୋ ଵିଶେଷତଃ
ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ବିଷୟରେ।
ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ନଶ୍ଯନ୍ତି ଶ୍ରେଯାଂସି ମୁନିସତମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ଲୋକର ସମସ୍ତ ଭଲ ଦିନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ମହୀ ସଂପନଦ୍ଵିଶ୍ଯତି ତତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଜମି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଛାଡିଯାଏ।
ଆପଦଃ ସଂଭଵନ୍ତ୍ଯେଵେତ୍ଯହୄଙ୍କାରଂ ତ୍ଯଜେତ୍ତତଃ
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସିଥାଏ, ତେଣୁ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ଅସୂଯାଵିସୃଷ୍ଟମନସସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପରୈଃ ସହ
ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ଭରିଥିବା ସେ ରାଜାଙ୍କର ମନ ଛାଡିଯାଇଥିଲା।
ହୈହଯୈସ୍ତାଲଜଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ରିପୁଭିଃ ସ ପରାଜିତଃ
ହୈହୟ ଓ ତାଳଜଙ୍ଘ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶତ୍ରୁମାନେ ସେ ରାଜାକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ।
ଅଵାପ ପରମାଂ ତୁଷ୍ଟିଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହତ୍ସରଃ
ସେଠାରେ ବଡ ହ୍ରଦକୁ ଦେଖି ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ।
ସରୋଗତଵିହଙ୍ଗାସ୍ତେ ଲୀନାଶ୍ଚିତ୍ରମିଦଂ ମହତ୍
ସମସ୍ତ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଲୁଚିଯାଇଥିଲେ; ଏହା ଏକ ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
ଵିଶନ୍ତସ୍ତ୍ଵରଯା ଵାସମିତ୍ଯୂଚୁସ୍ତେ ଵିହଙ୍ଗମାଃ
ପକ୍ଷୀମାନେ ତ୍ୱରାରେ ଭିତରକୁ ଯାଇ, 'ଏଠି ରହିବା' ବୋଲି କହିଥିଲେ।
ପୀତ୍ଵା ଜଲଂ ଚ ସୁଖଦଂ ଵୃକ୍ଷମୂଲମୁପାଶ୍ରିତଃ
ସେମାନେ ସୁଖଦାୟକ ଜଳ ପିଇ ଗଛର ମୂଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।
ଦୁର୍ଗୁଣାନ୍ଵିଗଣଯ୍ଯାସ୍ଯଧିଗ୍ଧିଗିତ୍ଯବ୍ରୁଵନ୍ପ୍ରଜାଃ
ଦୁର୍ଗୁଣଗୁଡିକୁ ଗଣନା କରି, ପ୍ରଜାମାନେ 'ଅଘ୍ରା! ଅଘ୍ରା!' ବୋଲି କହି, ଚାଲିଯାଇଥିଲେ।
ସର୍ଵସଂପତ୍ସମାଯୁକ୍ତୋ ଽପ୍ଯଗୁଣୀନିନ୍ଦିତୋ ଜନୈଃ
ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁର୍ଗୁଣ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଅପମାନ କରନ୍ତି।
ସଂତୁଷ୍ଟିଂ ପରମାଂ ଯାତା ଦଵଥୌ ଵିଗତେ ଯଥା
ଜ୍ୱର ନିକଟ ହେଲା ପରେ ଯେପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳେ, ସେମାନେ ଏହିପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଲେ।
ନିହତ୍ଯ କର୍ମ ଚ ଯଶୋ ଲୋକେ ଦ୍ଵଜଵରୋତ୍ତମ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କର୍ମ ଓ ଯଶକୁ ଲୋକରେ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ।