ଯସ୍ଯ ଯୋଗଃ ସ ଵୈ ଯୋଗୀ ମୁମୁକ୍ଷୁରମିଧୀଯତେ
ଯାହାର ଏକତା ଯୋଗ ଅଟୁଟ, ସେ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଯୋଗୀ।
ଵିନିଷ୍ଯନ୍ନସମାଧିସ୍ତୁ ପରବ୍ରହ୍ମୋପଲବ୍ଧିମାନ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀ ସମାଧିରେ ଅଟୁଟ ରହି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଅନୁଭବ କରିଥାନ୍ତି।
ଜନ୍ମାନ୍ତରୈରଭ୍ଯସନାନ୍ମୁକ୍ତିଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଜାଯତେ
ପୁନଃପୁନ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯୋଗୀ ଯୋଗାଗ୍ନିଦଗ୍ଧକର୍ମଚଯୋ ଽଚିରାତ୍
ଯୋଗୀ ଯୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କର ସଂଚିତ କର୍ମ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଏକତା ପାଇଥାନ୍ତି।
ସେଵେତ ଯୋଗୀ ନିଷ୍କାମୋ ଯିଗିତାଂ ସ୍ଵମନୋ ନଯନ୍
ଯୋଗୀ ଇଚ୍ଛା ରହିତ ହୋଇ, ନିଜ ମନକୁ ନିୟମିତ କରି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ବ୍ରହ୍ମଣି ତଥା ପରିସ୍ମିନ୍ପ୍ରଵଣଂ ମନଃ
ସେ ଏହିପରି ନିଜ ମନକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ପରମେଶ୍ୱର ଉପରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଶିଷ୍ଟଫଲଦାଃ କାମ୍ଯା ନିଷ୍କାମାନାଂ ଵିମୁକ୍ତିଦାଃ
ଇଚ୍ଛାସହିତ କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଇଚ୍ଛା, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ ।
ଯମାଖ୍ଯୈର୍ନିଯମାଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ଯୁଞ୍ଜୀତ ନିଯତୋ ଯତିଃ
ଯେଉଁଠିକି ନିୟମିତ ତପସ୍ୱୀ, ସେ ଯମ ଓ ନିୟମ ଭଳି ନୀତିମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରାଣାଯାମଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସବୀଜୋ ଽବୀଜ ଏଵ ଚ
ପ୍ରାଣାୟାମକୁ ଦୁଇଭଳି ବୁଝିବା ଉଚିତ—ଏକଟି ବୀଜ ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ବୀଜ ବିନା।
କୁରୁତଃ ସଦ୍ଵିଧାନେନ ତୃତୀଯଃ ସଂଯମାତ୍ତଯୋଃ
ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ସେହି ଦୁଇଟିକୁ ନିୟମିତ ରଖିଲେ ତୃତୀୟଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଆଲଂବନମନନ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନୋ ଽଭ୍ଯସତଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନନ୍ତର ଆଧାରକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
କୁର୍ଯ୍ଯାଞ୍ଚିତ୍ତାନୁକାରୀଣି ପ୍ରତ୍ଯାହାରପରାଯଣଃ
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟାହାରରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେ ମନର ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମଵଶ୍ଯୈସ୍ତୈର୍ନ ଯୋଗୀ ଯୋଗସାଧକଃ
ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯୋଗୀ କିମ୍ବା ଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସକାରୀ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି।
ଵଶୀକୃତୈସ୍ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଥିରଂ ଚେତଃ ଶୁଭାଶ୍ରଯେ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପରେ, ମନକୁ ଶୁଭ ଆଶ୍ରୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଯଦାଧାରମଶେଷଂ ତୁ ହୄନ୍ତି ଦୋଷସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ହୁଏ, ସେଇ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାକୁ ଦୂର କରେ।
ରୂପଂ ମୂର୍ତମମୂର୍ତଂ ଚ ପରଂ ଚାପରମେଵ ଚ
ରୂପ ଯେଉଁଥିରେ ଅଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ।
ବ୍ରହ୍ମାଖ୍ଯା କର୍ମସଂଜ୍ଞା ଚ ତଥା ଚୈଵୋଭଯାତ୍ମିକା
ଏହିଠାରେ ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ, କିମ୍ବା କର୍ମ ବୋଲି ଅଭିଧାନ କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଏକାସାଥିରେ ଥାଏ।
ଉଭଯାତ୍ମିକା ତଥୈଵାନ୍ଯା ତ୍ରିଵିଧା ଭାଵଭାଵନା
ଏଭଳି ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଥିବା ଆଉ ଏକ ଅଛି; ଏଭଳି ଭାବନା ତିନି ପ୍ରକାରର।
କର୍ମଭାଵନଯା ଚାନ୍ଯେ ଦେଵାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଥାଵରାଶ୍ଚରାଃ
କର୍ମ ଉପରେ ଭାବନା କରି ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଧିକାରବୋଧଯୁକ୍ତେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଵଭାଵନା
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏହି ଭାବନା ରହିଥାଏ।
ଵିଶ୍ଵମେତତ୍ପରଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ଭେଦଭିନ୍ନଦୃଶାଂ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନତାରେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଵଚସାମାତ୍ମସଂତୋଦ୍ଯଂ ତଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ନିଜ ଆତ୍ମାରୁ ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ଵୈରୂପ୍ଯଲକ୍ଷଣଂ ପରମାତ୍ମନଃ
ବିଶ୍ୱର ଯେଉଁ ରୂପ ଓ ତାହାର ବିଭିନ୍ନତା, ସେଗୁଡିକୁ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ତତଃ ସ୍ଥୂଲଂ ହରେ ରୂପଂ ଚିନ୍ତ୍ଯଂ ଯଞ୍ଚକ୍ଷୁଗୋଚରମ୍
ତାପରେ, ଯାହା ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ସେହି ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ମରୁତୋ ଵସଵୋ ରୁଦ୍ରା ଭାସ୍କାରାସ୍ତାରକା ଗ୍ରହାଃ
ମରୁତ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା ଓ ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ—
ମନୁଷ୍ଯାଃ ପଶଵଃ ଶୈଲାସମୁଦ୍ରାଃ ସରିତୋ ଦ୍ରୁମାଃ
ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ, ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଓ ଗଛଗୁଡ଼ିକ—
ପ୍ରଧାନାଦିଵିଶେଷାନ୍ତାଶ୍ଚେତନାଞ୍ଚେତନାତ୍ମକମ୍
ମୂଳ ଦ୍ରବ୍ୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସବୁ ଉପାଦାନ, ଜଡ ଓ ଚେତନ ପ୍ରାଣୀ—
ମୂର୍ତ୍ତମେତଦ୍ଧରେ ରୂପଂ ଭାଵନାତ୍ରିତଯାତ୍ମକମ୍
ଏହା ସମସ୍ତ ହରିଙ୍କ ଦେହର ଆକାର, ତିନି ପ୍ରକାର ଭାବରେ ଥିବା।
ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହା ପରବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପ ଅଟୁଟ ଶକ୍ତି ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅନ୍ୱିତ।
ଅଵିଦ୍ଯାକର୍ମସଂଜ୍ଞାନ୍ଯା ତୃତୀଯା ଶକ୍ତିରିଷ୍ଯତେ
ଅବିଦ୍ୟା ଓ କର୍ମ ନାମରେ ଏକ ତୃତୀୟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମନ୍ୟ ହେଉଛି।