ତଥାତ୍ମା ପ୍ରକୃତେଃ ସଂଗାଦହଂମାନାଦିଦୂଷିତଃ
ଏହିପରି ଆତ୍ମା ପ୍ରକୃତି ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୂଷଣରେ ଦୂଷିତ ହୁଏ।
ତଦେତତ୍କଥିତଂ ବୀଜମଵିଦ୍ଯାଯା ମଯା ତଵ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅବିଦ୍ୟାର ମୂଳ କଥା ଏହିପରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି।
କ୍ଲେଶାନାଂ ଚ କ୍ଷଯକରଂ ଯୋଗାଦନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯୋଗ ଛଡ଼ା ଦୁଃଖର ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ଖାଣ୍ଡିକ୍ଯୋ ଽମୃତଵଚ୍ଛ୍ରତ୍ଵା ପୁନରାହ ତମୀରଯନ୍
ଖାଣ୍ଡିକ୍ୟ ଅମୃତ ଭଳି ପୁନି କହିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରି।
ଵିଜ୍ଞାତଯୋ ଗଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସ୍ତ୍ଵମସ୍ଯାଂ ନିମିସଂତତୌ
ତୁମେ ଏହି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରିଛ।
ଯତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ନ ଚ୍ଯଵତେ ପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲଯଂ ମୁନିଃ
ଯେଉଁଠାରେ ମୁନି ବ୍ରହ୍ମନିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଅଟୁଟ ରହିଥାନ୍ତି।
ବନ୍ଧସ୍ଯ ଵିଷଯାସଂଗି ମୁକ୍ତେର୍ନିର୍ଵିଷଯଂ ତଥା
ବନ୍ଧନ ବସ୍ତୁ ସଂଗରୁ ହୁଏ, ମୁକ୍ତି ବସ୍ତୁ ରହିତ ଅଟୁଟ।
ଚିନ୍ତଯେନ୍ମୁକ୍ତଯେ ତେନ ବ୍ରହ୍ମଭୂତଂ ପରେଶ୍ଵରମ୍
ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିକାର୍ଯମାତ୍ମନଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଲୋହମାକର୍ଷକୋ ଯଥା
ଯେପରି ଚୁମ୍ବକ ଶକ୍ତିରେ ଲୋହା ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ଏହିପରି ଆତ୍ମାର ଶକ୍ତିରେ।
ତସ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂଯୋଗୋ ଯୋଗ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ
ଏହି ଆତ୍ମାର ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଏକତାକୁ ଯୋଗ ବୋଲାଯାଏ।
ଯସ୍ଯ ଯୋଗଃ ସ ଵୈ ଯୋଗୀ ମୁମୁକ୍ଷୁରମିଧୀଯତେ
ଯାହାର ଏକତା ଯୋଗ ଅଟୁଟ, ସେ ମୁକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଯୋଗୀ।
ଵିନିଷ୍ଯନ୍ନସମାଧିସ୍ତୁ ପରବ୍ରହ୍ମୋପଲବ୍ଧିମାନ୍
ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀ ସମାଧିରେ ଅଟୁଟ ରହି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଅନୁଭବ କରିଥାନ୍ତି।
ଜନ୍ମାନ୍ତରୈରଭ୍ଯସନାନ୍ମୁକ୍ତିଃ ପୂର୍ଵସ୍ଯ ଜାଯତେ
ପୁନଃପୁନ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ଜନ୍ମରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ ହୁଏ।
ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଯୋଗୀ ଯୋଗାଗ୍ନିଦଗ୍ଧକର୍ମଚଯୋ ଽଚିରାତ୍
ଯୋଗୀ ଯୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ତାଙ୍କର ସଂଚିତ କର୍ମ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ଏକତା ପାଇଥାନ୍ତି।
ସେଵେତ ଯୋଗୀ ନିଷ୍କାମୋ ଯିଗିତାଂ ସ୍ଵମନୋ ନଯନ୍
ଯୋଗୀ ଇଚ୍ଛା ରହିତ ହୋଇ, ନିଜ ମନକୁ ନିୟମିତ କରି ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଵ୍ଵୀତ ବ୍ରହ୍ମଣି ତଥା ପରିସ୍ମିନ୍ପ୍ରଵଣଂ ମନଃ
ସେ ଏହିପରି ନିଜ ମନକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ପରମେଶ୍ୱର ଉପରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଵିଶିଷ୍ଟଫଲଦାଃ କାମ୍ଯା ନିଷ୍କାମାନାଂ ଵିମୁକ୍ତିଦାଃ
ଇଚ୍ଛାସହିତ କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁମାନେ ନିର୍ଇଚ୍ଛା, ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ ।
ଯମାଖ୍ଯୈର୍ନିଯମାଖ୍ଯୈଶ୍ଚ ଯୁଞ୍ଜୀତ ନିଯତୋ ଯତିଃ
ଯେଉଁଠିକି ନିୟମିତ ତପସ୍ୱୀ, ସେ ଯମ ଓ ନିୟମ ଭଳି ନୀତିମାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରାଣାଯାମଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସବୀଜୋ ଽବୀଜ ଏଵ ଚ
ପ୍ରାଣାୟାମକୁ ଦୁଇଭଳି ବୁଝିବା ଉଚିତ—ଏକଟି ବୀଜ ସହିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟଟି ବୀଜ ବିନା।
କୁରୁତଃ ସଦ୍ଵିଧାନେନ ତୃତୀଯଃ ସଂଯମାତ୍ତଯୋଃ
ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବରେ କରାଯାଏ, ସେହି ଦୁଇଟିକୁ ନିୟମିତ ରଖିଲେ ତୃତୀୟଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଆଲଂବନମନନ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନୋ ଽଭ୍ଯସତଃ ସ୍ମୃତମ୍
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନନ୍ତର ଆଧାରକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି।
କୁର୍ଯ୍ଯାଞ୍ଚିତ୍ତାନୁକାରୀଣି ପ୍ରତ୍ଯାହାରପରାଯଣଃ
ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟାହାରରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ସେ ମନର ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣାମଵଶ୍ଯୈସ୍ତୈର୍ନ ଯୋଗୀ ଯୋଗସାଧକଃ
ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯୋଗୀ କିମ୍ବା ଯୋଗର ଅଭ୍ୟାସକାରୀ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହନ୍ତି।
ଵଶୀକୃତୈସ୍ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ଥିରଂ ଚେତଃ ଶୁଭାଶ୍ରଯେ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପରେ, ମନକୁ ଶୁଭ ଆଶ୍ରୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ଯଦାଧାରମଶେଷଂ ତୁ ହୄନ୍ତି ଦୋଷସମୁଦ୍ଭଵମ୍
ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧାର ହୁଏ, ସେଇ ଦୋଷ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାକୁ ଦୂର କରେ।
ରୂପଂ ମୂର୍ତମମୂର୍ତଂ ଚ ପରଂ ଚାପରମେଵ ଚ
ରୂପ ଯେଉଁଥିରେ ଅଛି କିମ୍ବା ନାହିଁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ।
ବ୍ରହ୍ମାଖ୍ଯା କର୍ମସଂଜ୍ଞା ଚ ତଥା ଚୈଵୋଭଯାତ୍ମିକା
ଏହିଠାରେ ଯାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ କୁହାଯାଏ, କିମ୍ବା କର୍ମ ବୋଲି ଅଭିଧାନ କରାଯାଏ, କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଏକାସାଥିରେ ଥାଏ।
ଉଭଯାତ୍ମିକା ତଥୈଵାନ୍ଯା ତ୍ରିଵିଧା ଭାଵଭାଵନା
ଏଭଳି ଦୁଇଟି ଗୁଣ ଥିବା ଆଉ ଏକ ଅଛି; ଏଭଳି ଭାବନା ତିନି ପ୍ରକାରର।
କର୍ମଭାଵନଯା ଚାନ୍ଯେ ଦେଵାଦ୍ଯାଃ ସ୍ଥାଵରାଶ୍ଚରାଃ
କର୍ମ ଉପରେ ଭାବନା କରି ଦେବତାମାନେ, ଏବଂ ଅଚଳ ଓ ଚଳନଶୀଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ୟମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଧିକାରବୋଧଯୁକ୍ତେଷୁ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଵଭାଵନା
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏହି ଭାବନା ରହିଥାଏ।