ସଗରଃ କୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତନ୍ମ୍ରମାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଗରଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହିଦିଅ।
ଗତଂ ଵିଷ୍ଣୁପଦଂ ଵିପ୍ର ସର୍ଵଲୋକୋତ୍ତମୋତ୍ତମମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଧାମକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ବୁଭୁଜେ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ଧର୍ମତୋ ଧର୍ମତତ୍ପରଃ
ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ।
ସ୍ଥାପିତାଃ ସ୍ଵସ୍ଵଧର୍ମେଷୁ ତେନ ବାହୁର୍ଵିଶାଂପତିଃ
ସେ ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅବସ୍ଥିତ କରିଥିଲେ।
ଅତର୍ପ୍ପଯଦ୍ଭୂମିଦେଵାନ୍ ଗୋଭୂସ୍ଵର୍ଣାଶୁକାଦିଭିଃ
ସେ ଗାଁ, ଜମି, ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୂଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ମେନେ କୃତାର୍ଥମାତ୍ମାନମନ୍ଯାତପନିଵାରଣମ୍
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ସେ ନିଜକୁ ସଫଳ ମନେ କରିଥିଲେ।
ଭୂଷିତା ଭୂଷଣୌର୍ଦିଵ୍ଯୈସ୍ତଦ୍ରାଷ୍ଟ୍ରେ ସୁଖିନୋ ମୁନେ
ଏହି ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ, ଏବଂ ସେମାନେ ଖୁସି ଥିଲେ, ମୁନି।
ଅକୃଷ୍ଟପଚ୍ଯା ପୃଥିଵୀ ଫଲପୁଷ୍ପସମନ୍ଵିତା
ମାଟି ଚାଷ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଇଥିଲା।
ଆଧର୍ମନିରତାପାଯେ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ରକ୍ଷିତାଃ
ଅଧର୍ମ ଦୂର ହେଲାପରେ, ଲୋକମାନେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହେଲେ।
ଅହୄଙ୍କାରୋ ମହାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ସାସୂଯୋ ଲୋପହେତୁକଃ
ହରାଇବାରୁ ଏକ ବଡ଼ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ସହିତ ଥିଲା।
କର୍ତ୍ତା ମହାକ୍ରତୂନାଂ ଚ ମତ୍ତଃ ପୂଜ୍ଯୋ ଽସ୍ତି କୋ ଽପରଃ
ମୁଁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା କର୍ତ୍ତା, ମୋତେ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ପୂଜ୍ୟ ଅଛି?
ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର ଵିଶାରଦଃ
ସେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ନୀତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଅହୄଙ୍କାରପରସ୍ଯୈଵଂ ଜାତାସୂଯା ପରେଷ୍ଵପି
ଅତି ଅହଂକାରୀ ଲୋକ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାନ୍ତି।
ଏଷୁ ସ୍ଥିତେଷୁ ତୁ ନରୋ ଵିନାଷଂ ଯତ୍ଯସଂଶଯମ୍
ଏହି ଗୁଡିକ ଜଣେ ଲୋକରେ ଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ପଥରେ ଯାଉଛି।
ଏକୈକମପ୍ଯନର୍ଥାଯ କିମୁ ଯତ୍ର ଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରୁ ଏକଟି ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟ ଦେଇଥାଏ; ତେବେ ସବୁ ଚାରିଟି ଥିଲେ କଣ ହେବ?
ସ୍ଵଦେହନାଶିନୀ ଵିଗ୍ର ସର୍ଵସଂପଦ୍ଵିନାଶିନୀ
ଝଗଡା ନିଜ ଶରୀରକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦକୁ ହରାଇଦେଇଥାଏ।
ତୁଷାଗ୍ନିଂ ଵାଯୁସଂଯୋଗମିଵ ଜାନୀହି ସୁଵ୍ରତ
ସୁବ୍ରତ, ଏହାକୁ ତୁଷରେ ଅଗ୍ନି ଓ ପବନର ସଂଯୋଗ ଭଳି ଜାଣ।
ପରୁଷୋକ୍ତିରତାନାଂ ଚ ସୁଖଂ ନେହ ପରତ୍ର ଚ
କଠୋର କଥା କହିବା ଅଭ୍ୟାସ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଠି ଓ ପରଲୋକରେ କେବେ ଖୁସି ପାନ୍ତିନାହିଁ।
ପ୍ରିଯାଵା ତନଯା ଵାପି ବାନ୍ଧଵା ଅପ୍ଯରାତଯଃ
ପ୍ରିୟ ଲୋକ, ପୁଅ କିମ୍ବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁ ହେଇପାରନ୍ତି।
ସ ସ୍ଵସଂପଦ୍ଵିନାଶାଯ କୁଠାରୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସେ ନିଜ ସମ୍ପଦ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଡ଼ି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରେଯସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ କୁର୍ଯାନ୍ମତ୍ସୂରଂ କୁଧୀଃ
ସମସ୍ତଙ୍କର ଭଲ ଦେଖି, ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ଲୋକ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ।
ହାନିମିଚ୍ଛନ୍ନରଃ କୁର୍ଯାଦସୂଯାଂ ସତତଂ ଦ୍ଵିଜ
ହାନି ଚାହିଁ, ଜଣେ ଲୋକ ସବୁବେଳେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରିଥାଏ, ଦ୍ୱିଜ।
ହୈହଯାସ୍ତାଲଲଜଙ୍ଘାଶ୍ଚ ବଲିନୋ ଽରାତଯୋ ଽଭଵନ୍
ହୈହୟ, ତାଳଲଜଂଘ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ହେଲେ।
ସ ଏଵ ଵିମୁଖୋ ଯସ୍ଯ ସୌଭାଗ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ହୀଯତେ
ଯିଏ ଅନ୍ୟରୁ ମୁହଁ ଘୁଞ୍ଚାଏ, ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ କମିଯାଏ।
ଯାଵଦୀକ୍ଷେତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶଃ କୃପାପାଙ୍ଗେନ ନାରଦ
ନାରଦ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପ୍ରଭୁ କୃପାଭର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଶ୍ଲାଧ୍ଯା ଭଵନ୍ତି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରେକ୍ଷିତା ମାଧଵେନ ଯେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଯେଉଁମାନେ ମାଧବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଶଂସାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ଜାଯତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଜନ୍ତୁଦ୍ଵେଷୋ ଵିଶେଷତଃ
ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ ବିଷୟରେ।
ତସ୍ଯ ସର୍ଵାଣି ନଶ୍ଯନ୍ତି ଶ୍ରେଯାଂସି ମୁନିସତମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ସେ ଲୋକର ସମସ୍ତ ଭଲ ଦିନ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧନଂ ଧାନ୍ଯଂ ମହୀ ସଂପନଦ୍ଵିଶ୍ଯତି ତତୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଧନ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଜମି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଛାଡିଯାଏ।
ଆପଦଃ ସଂଭଵନ୍ତ୍ଯେଵେତ୍ଯହୄଙ୍କାରଂ ତ୍ଯଜେତ୍ତତଃ
ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସିଥାଏ, ତେଣୁ ଅହଂକାରକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।