ପୂର୍ଵଧ୍ଯାନପଥେ ଧୀରଃ ସମାଦଧ୍ଯାନ୍ମନସ୍ତ୍ଵରା
ପୂର୍ବ ଧ୍ୟାନ ପଥରେ ଦୃଢ ମନ ରଖିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ଲୋକ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ଏହିପରି ଦୃଢତାରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ।
ଏଷ ଧ୍ଯାନପଥଃ ପୂର୍ଵୋ ଭଯା ସମନୁଵର୍ଣିତଃ
ଏହି ପୂର୍ବ ଧ୍ୟାନ ପଥ ସହିତ ତାହାର ଭୟ ଓ ବିପଦ ଭଲଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।
ସ୍ଫୁରିଷ୍ଯତି ସମୁଦ୍ରାନ୍ତା ଵିଦ୍ଯୁଦମ୍ବୁଧରେ ଯଥା
ଏହା ବର୍ଷା ମେଘରେ ତୁଡ଼ିଯାଉଥିବା ବିଜୁଳି ଭଳି ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ପହଞ୍ଚି ଚମକିଉଠିବ।
ଏଵମେଵାସ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଚ ଭଵତି ଧ୍ଯାନଵର୍ତ୍ମନି
ଏହିପରି ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଚିତ୍ତ ଧ୍ୟାନର ରାସ୍ତାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ।
ପୁନର୍ଵାଯୁପଥଂ ଭ୍ରାନ୍ତଂ ମନୋ ଭଵତି ଵାଯୁଵତ୍
ପୁଣି ଚିତ୍ତ ବାୟୁର ରାସ୍ତାରେ ଭ୍ରମଣ କରେ, ବାୟୁ ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଏ।
ସମାଦଧ୍ଯାତ୍ପୁନଶ୍ଚେତୋ ଧ୍ଯାନେନ ଧ୍ଯାନଯୋଗଵିତ୍
ଧ୍ୟାନ ଜଣା ଲୋକ ପୁଣି ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ମୁନେଃ ସମାଧିଯୁକ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଥମଂ ଧ୍ଯାନମାଦିତଃ
ଯେଉଁ ମୁନି ସମାଧିରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଧ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କରେ।
ନ ନିର୍ଵେଦଂ ମୁନିର୍ଗଚ୍ଛେତ୍କୁର୍ଯାଦେଵାତ୍ମନୋ ହିତମ୍
ମୁନି ନିରାଶାରେ ପଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସେ ନିଜ ଉପକାର ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ସହସା ଵାରିଣା ସିକ୍ତା ନ ଯାନ୍ତି ପରିଭାଵନାଃ
ଅଚନାକ ପାଣିରେ ଭିଜିଲେ ବସ୍ତୁଗୁଡିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭିଜିଯାନ୍ତି ନାହିଁ।
କ୍ରମେଣ ତୁ ଶନୈର୍ଗଚ୍ଛତ୍ସର୍ଵଂ ତତ୍ପରିଭାଵନମ୍
କିନ୍ତୁ ଦୀରେ ଦୀରେ ପାଣି ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ସବୁ କିଛି ଭଲଭାବେ ଭିଜିଯାଏ।
ସଂହରେତ୍କ୍ରମଶଶ୍ଚୈଵ ସମ୍ଯକ୍ ତତ୍ପ୍ରଶମିଷ୍ଯତି
ସେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଚିତ୍ତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଭାବରେ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ହେବ।
ପୂର୍ଵଂ ଧ୍ଯାନପଥେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ନିତ୍ଯଯୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି
ପ୍ରଥମେ ଧ୍ୟାନ ପଥରେ ରଖି, ନିତ୍ୟ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ସୁଖମେଷ୍ଯତି ତତ୍ତସ୍ଯ ଯଦେଵଂ ସଂଯତାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁଠି ଆତ୍ମା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଅଛି, ସେଠି ସୁଖ ଆସିବ।
ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯୋଗିନୋ ହ୍ଯୋଵଂ ନିର୍ଵାଣଂ ତୁ ନିରାମଯମ୍
ଯୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହି ଦୁଃଖ ହୀନ ନିର୍ବାଣକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଭୃଗୁଂ ପରମଧର୍ମାତ୍ମା ଵିସ୍ମିତଃ ପ୍ରତ୍ଯପୂଜଯତ୍
ପରମ ଧର୍ମାତ୍ମା ଭୃଗୁ ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ନିଖିଲେନ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ତୁମେ ଆଉ କଣ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ପୁନଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞୋ ନାରଦୋ ଽଧ୍ଯାତ୍ମସତ୍କଥାମ୍
ପୁଣି ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ନାରଦ ଆତ୍ମା ବିଷୟର ଉତ୍ତମ କଥା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ନ ଚ ମେ ଜାଯତେ ତୃପ୍ତିର୍ଭୂଯୋଭୂଯୋ ଽପି ଶୃଣ୍ଵତଃ
ମୁଁ ଏହି କଥା ପୁଣିପୁଣି ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଆତ୍ମସନ୍ତୋଷ ହୁଏନାହିଁ।
ତଥା କଥଯ ସର୍ଵଜ୍ଞ ମୋକ୍ଷଧର୍ମଂ ସଦାଶ୍ରିତମ୍
ହେ ସବୁଜଣା, ଦୟାକରି ମୋକ୍ଷ ଧର୍ମ ଯାହା ସଦା ଅନୁସୃତ ହୁଏ, ସେ ନେଇ କଥା କହ।
ଯଥା ମୋକ୍ଷମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଜନକୋ ମିଥିଲାଧିପଃ
ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ କିପରି ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ?
ଔର୍ଧ୍ଵଦେହିକଧର୍ମାଣାମାସୀଦ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵିଚିନ୍ତନେ
ସେ ଦେହ ପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ ଚିନ୍ତାରେ ନିରତ ଥିଲେ।
ଦର୍ଶଯନ୍ତଃ ପୃଥଗ୍ଧର୍ମାନ୍ନାନାପାଷଞ୍ଜଵାଦିନଃ
ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଦେଖାଇ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ମତ କହିଥିଲେ।
ଆଦମସ୍ଥଃ ସ ଭୂଯିଷ୍ଟମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵେନ ତୁଷଅଯତି
ସେ ଏହି ଉପରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ବେଶ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ।
ପରିଧାଵନ୍ମହୀଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଜଗାମ ମିଥିଲାମଥ
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଘୁଞ୍ଚି, ସେ ପରେ ମିଥିଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସୁପର୍ଯଵସିତାର୍ଥଶ୍ଚ ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ନଷ୍ଟସଂଶଯଃ
ତାଙ୍କର କାମ ସଫଳ ହୋଇଥିଲା; ସେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ସନ୍ଦେହରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।
ଶାଶ୍ଵତଂ ସୁଖମତ୍ଯନ୍ତମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ସ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁଖ, ଯାହା ଅତି ଦୁର୍ଲଭ, ତାହାକୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ସ ମନ୍ଯେ ତେନ ରୂପେଣ ଵିଖ୍ଯାପଯତି ହି ସ୍ଵଯମ୍
ମୁଁ ଭାବୁଛି, ସେ ଏହି ରୂପରେ ନିଜେ ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
ପଞ୍ଚସ୍ରୋତସି ଯଃ ସତ୍ରମାସ୍ତେ ଵର୍ଷସହସ୍ରକମ୍
ଯିଏ ପଞ୍ଚ ଝରା ପାଖରେ ରହି ହଜାର ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞ କରେ।
ପୁରୁଷାଵସ୍ଥମଵ୍ଯଙ୍କ୍ତଂ ପରମାର୍ଥଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେ ଅପ୍ରକାଶିତ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
କ୍ଷେତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଯୋର୍ଵ୍ଯକ୍ତିଂ ଵିବୁଧେ ଦେହଦର୍ଶନଃ
ସେ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କୁ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭିନ୍ନତା ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିଥିଲେ।