ଦିଵ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵାଦଶଭିର୍ଜ୍ଞେଯଂ ଵତ୍ସରୈସ୍ତତ୍ର ସତ୍ତମ
ଓ ସତ୍ତମ, ସେଠି ଏକ ବର୍ଷକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଦିବ୍ୟ ମାସରେ ଗଣାଯିବା ଉଚିତ।
କାଲତୋ ଵେଦିତଵ୍ଯାନି ଇତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଶିଭିଃ
ସମୟର ଏହି ମାପଗୁଡିକୁ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଯେମିତି କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ତତଶ୍ଚ ଦ୍ଵାପରଂ ପ୍ରାହୁଃ କଲିମନ୍ତ୍ଯଂ ଵିଦୁଃ କ୍ରମାତ୍
ତାପରେ, ତାଳମେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗକୁ କହାଯାଏ, ଏବଂ କ୍ରମରେ କଳିକୁ ଶେଷ ଯୁଗ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ନାସନ୍କୃତଯୁଗେ ଵିପ୍ର ସର୍ଵେ ଦେଵସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କୃତ ଯୁଗରେ ସମସ୍ତେ ଦେବତା ସମାନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଇଥିଲେ।
ଵେଦାନାଂ ଚ ଵିଭାଗଶ୍ଚ ନ ଯୁଗେ କୃତସଂଜ୍ଞକେ
ଏବଂ କୃତ ଯୁଗରେ ବେଦର ବିଭାଗ ଥିଲା ନାହିଁ।
ସଦା ନାରାଯଣପରାସ୍ତପୋଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ
ସେମାନେ ସଦା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହୁଥିଲେ।
ଧର୍ମସାଧନଚିତ୍ତାଶ୍ଚ ଗତାସୂଯା ଅଦାଂଭିକାଃ
ସେମାନଙ୍କର ମନ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଲଗିଥିଲା, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ଚତୁର୍ୟ ଥିଲା ନାହିଁ।
ଵେଦାଧ୍ଯଯନସଂପନ୍ନାଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଚକ୍ଷଣାଃ
ସେମାନେ ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବୁଝିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।
ଅକାମଫଲସଂଯୋଗାଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଅଇଛାପ୍ରଫଳ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରେତାଧର୍ମାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ସୁସମାହିତଃ
ମୁଁ ଏବେ ତ୍ରେତା ଯୁଗର ଧର୍ମଗୁଡିକୁ କହିବି; ତୁମେ ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ।
ହରିସ୍ତୁ ରକ୍ତାତାଂ ଯାତି କିଞ୍ଚିତ୍କ୍ଲେଶାନ୍ଵିତା ଜନାଃ
ହରି ଲାଲ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଲୋକମାନେ କିଛି କଷ୍ଟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ସତ୍ଯଵ୍ରତା ଧ୍ଯାନପରାଃ ସଦାଧ୍ଯାନପରାଯଣାଃ
ସେମାନେ ସତ୍ୟ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା, ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହନ୍ତି, ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହନ୍ତି।
ହରିଃ ପୀତତ୍ଵମାଯାତି ଵେଦଶ୍ଚାପି ଵିଭଜ୍ଯତେ
ହରି ପୀତ ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବେଦ ମଧ୍ୟ ବିଭାଜିତ ହୋଇଯାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଵର୍ଣାଃ ସ୍ଯୁଃ କେଚିଦ୍ରାଗାଦିଦୁର୍ଗୁଣାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ଵର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, କିଛି ଲୋକ ରାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁର୍ଗୁଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
କେଚିଦ୍ଧନାଦିକାମାଶ୍ଚ କେଚିତ୍କଲ୍ମଷଚେତସଃ
କିଛି ଲୋକ ଧନ ଓ ଅନ୍ୟ ଇଛାରେ ଲଗିଥିଲେ, କିଛି ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ ଥିଲା।
ଅଧର୍ମସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେଣ କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଚ ପ୍ରଜାସ୍ତଥା
ଅଧର୍ମର ପ୍ରଭାବରେ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାନ୍ତି।
କେଚିତ୍ପୁଣ୍ଯରତାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଅସୂଯାଂ ଵିପ୍ର କୁର୍ଵତେ
ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିଛି ଲୋକ ପୁଣ୍ୟରେ ଲଗିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଅନ୍ୟମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟା କରନ୍ତି।
ଧର୍ମଃ କଲିଯୁଗେ ପ୍ରାପ୍ତେ ପାଦେନୈକେନ ଵର୍ତତେ
କଳି ଯୁଗ ଆସିଲାପରେ, ଧର୍ମ କେବଳ ଏକ ପଦରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।
ଯଃ କଶ୍ଚିଦପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଯଜ୍ଞାଚାରାନ୍କରୋତି ଚ
ଯେଉଁଠି କିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ଯଜ୍ଞାଦି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ—
ନରଂ ଧର୍ମରତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେ ଽସୂଯାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତେ
ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅସୂୟା କରନ୍ତି।
ଉପଦ୍ରଵା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ହ୍ଯଧର୍ମସ୍ଯ ପ୍ରଵତନାତ୍
ଅଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଅନେକ ବିପଦ ଆସିବ।
ପ୍ରଜାଶ୍ଚାଲ୍ପାଯୁଷଃ ସର୍ଵା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କର ଆୟୁ ଅତି କମ ହେବ।
କଲିଂ ଵିସ୍ତରତୋ ବ୍ରୂହି ତ୍ଵଂ ହି ଧର୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ତୁମେ କଳିଯୁଗକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର; କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
କିମାହାରାଃ କିମାଚାରାଃ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗରେ ଲୋକମାନେ କଣ ଖାଇବେ, କଣ ଆଚରଣ କରିବେ?
କଲିଧର୍ମାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାତଥମ୍
ମୁଁ କଳିଯୁଗର ଧର୍ମକୁ ଯଥାଯଥିକ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିବି।
ତସ୍ମାତ୍କଲିର୍ମହାଘୋରଃ ସର୍ଵପାତକସଂକରଃ
ସେହିପାଇଁ କଳିଯୁଗ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତ ପାପର ମିଶ୍ରଣ।
ଘୋରେ କଲିଯୁଗେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଦ୍ଵିଜା ଵେଦପରାଙ୍ମୁଖାଃ
ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦରୁ ଦୂର ହେଇଯିବେ।
ଵୃଥାହୄଙ୍କାରଦୁଷ୍ଟାଶ୍ଚ ସତ୍ଯହୀନାଶ୍ଚ ପଣ୍ଡିତାଃ
ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅପରିଗ୍ରହ ଓ ଅସତ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ହେବେ।
ଅଧର୍ମଲୋଲୁପାଃ ସର୍ଵଲେ ତଥା ଵୈତଂହିକା ନରାଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଅଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଓ ମିଥ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠା ହେବେ।
ଅଲ୍ପାଯୁଷ୍ଟ୍ଵାନ୍ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ନ ଵିଦ୍ଯାଗ୍ରହଣଂ ଦ୍ଵିଜ
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଆୟୁ କମ ଥିବାରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶିକ୍ଷା ଅଧିଗମ ହେବ ନାହିଁ।