ଅପ୍ସରୋଗଣସଂକୀର୍ଣୋ ବୃହସ୍ପତିମଭାଷତ
ଅପ୍ସରାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅତୀତବ୍ରହ୍ମଣଃ କଲ୍ପେ ସୃଷ୍ଟିଃ କୀଦୃଗ୍ଵିଧା ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଳ୍ପରେ ସୃଷ୍ଟି କେମିତି ଥିଲା?
ତେଷାଂ ଚ କୀଦୃଶଂ କର୍ମ ଯଥାଵଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କେମିତି ଥିଲା? ତୁମେ ଠିକ୍ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ଵର୍ତମାନଦିନସ୍ଯାପି ଦୁର୍ଜ୍ଞେଯଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ
ଏହି ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିନର ଘଟଣାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଜଣା ପାଇଁ କଷ୍ଟକର।
ଯୋ ଵିଜାନାତି ତଂ ତେ ଽଦ୍ଯ କଥଯାମି ନିଶାମଯ
ଯିଏ ଜାଣିଛି, ସେ ବିଷୟରେ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି—ଶୁଣ।
ଭୁଞ୍ଜାନୋ ଦିଵ୍ଯଭୋଗାଂଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦିହାଗତଃ
ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଦିବ୍ୟ ଭୋଗ ଭୋଗି ଏଠିକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ଗୁରୁଣା ଶକ୍ରସ୍ତେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କହିବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ଦେଵତାଗଣସଂକୀର୍ଣଃ ସୁଧର୍ମନିଲଯଂ ଯଯୌ
ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ସୁଧର୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଥାର୍ହଂ ଦେଵର୍ଷେ ପୂଜଯାମାସ ସାଦରମ୍
ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଦେବଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ମନସା ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଵିନଯାନ୍ଵିତଃ
ମନରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, ସେ ବିନୟ ସହିତ କହିଲେ।
ତଦାଖ୍ଯାହି ସମାଯାତ ଏତତ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସଯାଜକଃ
ହେ ଋଷି, ଯିଏ ଯାଜକମାନେ ସହିତ ଏଠାରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେ କିଏ ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
ତଦ୍ଵଦସ୍ଵାଧିକଃ କସ୍ମାଦସ୍ମଦ୍ଭ୍ଯୋ ଽପି ଦିଵି ସ୍ଥିତଃ
ତାହା ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ସେ କିଏ ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଛନ୍ତି?
ଦାନେନ ଵା ତପୋଭିର୍ଵା କଥମେତାଦୃଶଃ ପ୍ରଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ଦାନ କିମ୍ବା ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏପରି ମହତ୍ତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି କି?
ପ୍ରୋଵାଚ ଵିନଯାଵିଷ୍ଟଃ ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତଂ ଯଥାଵିଧି
ସେ ବିନୟରେ ଭରିଯାଇ, ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା କଥା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ କହିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ ଦିଵସେ ଶକ୍ର ମନଵଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଦଶ
ଏକ ଦିନ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଚଉଦ ଜଣ ମନୁ ଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ମନ୍ଵାଦୀନାଂ ଚ ଵାସଵ
ଏବଂ, ହେ ବାସବ, ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ମନୁ ଆଦି ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ତେଷାଂ ନାମାନି ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ସୁସମାହିତଃ
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କର ନାମ କହିବି, ଆପଣ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଉତ୍ତମସ୍ତାମସଶ୍ଚୈଵ ରୈଵତଶ୍ଚାକ୍ଷୁଷସ୍ତଥା
ଉତ୍ତମ, ତାମସ, ରୈବତ ଏବଂ ଆକ୍ଷୁଷ ମଧ୍ୟ।
ନଵମୋ ଦକ୍ଷସାଵର୍ଣିଃ ସର୍ଵଦେଵହିତେ ରତଃ
ନବମ ହେଉଛନ୍ତି ଦକ୍ଷ ସାବର୍ଣ୍ଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ।
ତତସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରସାଵର୍ଣୀ ରୋଚମାନସ୍ତତଃ ସ୍ମୃତଃ
ତାପରେ ରୁଦ୍ର ସାବର୍ଣ୍ଣି, ଏବଂ ସେଠାରୁ ପରେ ରୋଚମାନ ମନେ ପକାଯାନ୍ତି।
ଦେଵାନିନ୍ଦ୍ରାଂଶ୍ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵିବୁଧର୍ଷଭ
ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି, ଶୁଣନ୍ତୁ ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ।
ଶଚୀପତିଃ ସମାଖ୍ଯାତସ୍ତେଷାମିନ୍ଦ୍ରୋ ମହାପତିଃ
ଶଚୀପତିଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ର, ମହାପ୍ରଭୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିପଶ୍ଚିନ୍ନାମ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ସର୍ଵସଂପତ୍ସମନ୍ଵିତଃ
ବିପଶ୍ଚିନ୍ ନାମକ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ।
ତେଷାମିନ୍ଦ୍ରଃ ସୁଶାନ୍ତିଶ୍ଚ ତୃତୀଯେ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତୃତୀୟ ଚକ୍ରରେ ସୁଶାନ୍ତିଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଵିଭାନାମା ଦେଵପତିଃ ପଞ୍ଚମଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ବିଭାନାନାମକ ଦେବତାଙ୍କର ପଞ୍ଚମ ପ୍ରଭୁ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଆର୍ଯାଦ୍ଯା ଵିବୁଧାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତେଷା ମିନ୍ଦ୍ରୋ ମନୋଜଵଃ
ଆର୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟ ମହାନ ଦେବତାମାନେ ଦେବ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ମନର ତଳେ ତୁରନ୍ତ ଚଳିଥିବା।
ଇନ୍ଦ୍ରଃ ପୁରନ୍ଦରଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ପୁରନ୍ଦର ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାପ୍ରଭାଵେଣ ତେଷାମିନ୍ଦ୍ରୋ ବଲିଃ ସ୍ମୃତଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପୂଜାର ଶକ୍ତିରେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ବଳି ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ସୁଵାସନାଦ୍ଯା ଵିବୁଧା ଦଶମେ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ସୁବାସନା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦଶମ ଦେବ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିହୄଙ୍ଗୄମାଦ୍ଯା ଦେଵାଶ୍ଚ ତେଷାମିନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃଷଃ ସ୍ମୃତଃ
ବିହୃଙ୍ଗୃମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ବୃଷ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।