ଚଣ୍ଡାଲା ଅପି ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ହରିଭକ୍ତିପରାଯଣାଃ
ଯେଉଁ ଚଣ୍ଡାଳମାନେ ମଧ୍ୟ ହରିଭକ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।
ହରିସେଵେତି ଵିଖ୍ଯାତା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିପ୍ରଦାଯିନୀ
ହରିଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ସମସ୍ତେ ମହାନ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ।
ଵିଷ୍ଣୋରୁପାସନଂ କୁର୍ଯାତ୍ସୋ ଽକ୍ଷଯଂ ସୁଖମଶ୍ନୁତେ
ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅସୀମ ସୁଖ ମିଳେ।
ସ ସ୍ନାତଃ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯତରୋ ଭଵେତ୍
ଏହିପରି ଲୋକ ମାନେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ପରି ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ସର୍ଵଦୁଃଖୋପଶମନଂ ହରିପୋଦୋଦକ ସ୍ମୃତମ୍
ହରିଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ଜଳ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯେ ପ୍ରପନ୍ନା ମହାତ୍ମାନସ୍ତେଷାଂ ମୁକ୍ତିର୍ହି ଶାଶ୍ଵତୀ
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାମାନେ ସର୍ବସ୍ୱ ଛାଡ଼ି ଶରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଚିରକାଳ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ପଠତାଂ ଶୃଣ୍ଵତାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଏହି କଥାକୁ ଯେଉଁମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ପରଦାରପରଦ୍ରଵ୍ଯହରଣେ ସତତୋଦ୍ଯତଃ
ଯେଉଁମାନେ ସବୁବେଳେ ପରର ଜନାନୀ କିମ୍ବା ଧନ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି,
ହତଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଗାଶ୍ଚ ଶତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶତଶଃ କିମ୍ବା ସହସ୍ରଶଃ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଗାଈ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି,
ଉଦ୍ଯୁକ୍ତଃ ସର୍ଵଦା ଵିପ୍ର କୀନାଶାନାମଧୀଶ୍ଵରଃ
ଏବଂ ସବୁବେଳେ ଦୁଷ୍ଟ କାମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଧିପତି ଅଟନ୍ତି,
ନ ତେଷାଂ ଶକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ସଂଖ୍ଯା ଵତ୍ସରକୋଟିଭିଃ
ଏମିତି ଲୋକମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଗଣିଲେ ମଧ୍ୟ କହିହେବ ନାହିଁ।
ସୌଵୀରରାଜ୍ଞୋ ନଗରଂ ସର୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ସୌଭୀର ରାଜାଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଥିଲା,
ଅଲଙ୍କୃତଂ ଵିପଣିଭିର୍ଯଯୋ ଦେଵପୁରୋପମମ୍
ସେହି ସହର ବଜାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଦେବତାମାନେ ରହୁଥିବା ସହର ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଛଦିତଂ ହେମକଲଶୈର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵ୍ଯାଧୋ ମୁଦଂ ଯଯୌ
ସେଠାରେ ସୁନାର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଦେଖି, ବ୍ୟାଧ ଖୁସି ହେଲେ।
ଜଗାମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ତସ୍ଯ କୀନାଶଶ୍ଚୌର୍ଯଲୋଲୁପଃ
ସେଠାକୁ ଚୋର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯିଏ ଚୋରି ପାଇଁ ଲାଲସା କରୁଥିଲେ।
ପରିଚର୍ଯାପରଂ ଵିଷ୍ଣୋରୁତ୍ତଙ୍କଂ ତପସାଂ ନିଧିମ୍
ସେଠାରେ ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସେବାରେ ଲଗ୍ନ ଓ ତପସ୍ୟାର ଧନ ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଚୌର୍ଯାନ୍ତରାଯକର୍ତାରଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲୁବ୍ଧକୋ ମୁନେ
ଚୋରିକୁ ବାଘା ଦେଉଥିବା ଜଣେ ମୁନିକୁ ଦେଖି, ଶିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ନଜର ଦେଲା।
ଉତ୍ତଙ୍କଂ ହୄନ୍ତୁମାରେଭେ ଵିଧୃତାସିର୍ମଦୋଦ୍ଧତଃ
ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ଅହଂକାରରେ ମତାଳି ହୋଇ, ଶିକାରୀ ଉତ୍ତଙ୍କଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଦୌଡ଼ିଲା।
ହୄନ୍ତୁଂ କୃତମତିଂ ଵ୍ଯାଧମୁତ୍ତଙ୍କଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଚାବ୍ରଵୀତ୍
ଶିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ବୋଲି ଦେଖି, ଉତ୍ତଙ୍କ କହିଲେ—
ମଯା କିମପରାଦ୍ଧଂ ତେ ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମହାମତ୍ତେ
ମୁଁ ତୁମେଠାରେ କଣ ଦୋଷ କରିଛି? ମୋତେ କହ, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ନହି ସୌମ୍ଯ ଵୃଥା ଘ୍ନନ୍ତି ସଜ୍ଜନା ଅପି ପାପିନଃ
ସାଧୁମନେ ଅପରାଧୀକୁ ବି ଅକାରଣରେ ମାରନ୍ତି ନାହିଁ, ମୃଦୁଭାବୀ।
ଵିରୋଧଂ ନହି କୁର୍ଵନ୍ତି ସଜ୍ଜନାଃ ଶାନ୍ତଚେତସଃ
ଶାନ୍ତ ମନର ସଜ୍ଜନମାନେ କେବେ ବି ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ତମୁତ୍ତମଂ ନରଂ ପ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯତରଂ ସଦା
ଏମିତି ମନୁଷ୍ୟକୁ ସବୁବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ।
ଛେଦେ ଽପି ଚନ୍ଦନତରୁଃ ସୁରଭଯତି ମୁଖଂ କୁଠାରସ୍ଯ
ଚନ୍ଦନ ଗଛ କଟାଯିବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ସୁଗନ୍ଧ କୁଠାରକୁ ଦେଇଥାଏ।
ସର୍ଵସଂଗଵିହୀନୋ ଽପି ବାଧ୍ଯତେ ହି ଦୁରାତ୍ମନା
ସମସ୍ତ ସଂସ୍ପୃତିରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତି।
ତତ୍ରାପି ସାଧୂନ୍ବାଧନ୍ତେ ନ ସମାନାନ୍କଦାଚନ
ତଥାପି, ସାଧୁମାନେ କେବେ ବି ସମାନ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହାନି ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
ଲୁବ୍ଧକଧୀଵରପିଶୁନା ନିଷ୍କାରଣଵୈରିଣୋ ଜଗତି
ଏହି ଜଗତରେ ଶିକାରୀ, ମାଛ ଧରୁଥିବା ଲୋକ ଓ ନିନ୍ଦକମାନେ କାରଣ ବିନା ଶତ୍ରୁ ହୁଅନ୍ତି।
ପୁତ୍ରମିତ୍ରକଲତ୍ରାର୍ଥଂ ସର୍ଵଂ ଦୁଃଖେନ ଯୋଜଯେତ୍
ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ଓ ଧନ ପାଇଁ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ସହିଥାଏ।
ଅନ୍ତେ ତତ୍ସର୍ଵମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଏକ ଏଵ ପ୍ରଯତି ଵୈ
ଶେଷରେ ସେ ସବୁକୁ ଛାଡ଼ି, ଏକା ଏକା ଚାଲିଯାଏ।
ମମେଦମିତି ଜନ୍ତୂନାଂ ମମତା ବାଧତେ ଵୃଥା
‘ଏହା ମୋର’ ବୋଲି ଭାବିବା ଜନ୍ତୁମାନେକୁ ବେଫଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଏ।