କୋ ଽହଂ ମମ କ୍ରିଯା କେତି ସ୍ଵଯମେଵ ଵ୍ଯକ୍ତିନ୍ତଯତ୍
ମୁଁ କିଏ? ମୋ କାମ କଣ? ଏହିପରି ଭାବନା ସେ ନିଜେ ଚିନ୍ତା କଲେ ।
ଏଵଂ ଵିଚାରଣପରୋଃ ଦିଵାନିଶମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ଲଗି ଦିନ ରାତି ଅକ୍ଲାନ୍ତ ରହିଲେ ।
ପୁନର୍ଜାନନ୍ତିମାଗମ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯେଦମୁଵାଚ ହ
ପୁଣି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି ଏହିପରି କହିଲେ ।
କୋ ଽହଂ ମମ କ୍ରିଯା କା ଚ ମମ ଜନ୍ମ କଥଂ ଵଦ
ମୁଁ କିଏ? ମୋ କାମ କଣ? ମୋର ଜନ୍ମ କିପରି? ମୋତେ କୁହ ।
ଅଵିଦ୍ଯାନିଲର୍ଯ ଚିତ୍ତଂ କଥଂ ସଦ୍ଭାଵଗଗମେଷ୍ଯତି
ଅଜ୍ଞାନର ପବନରେ ଚଳିତ ମନ କିପରି ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ପାଇପାରିବ?
ଅହୄଙ୍କାରୋ ମନୋଧର୍ମ ଆତ୍ମନୋ ନହି ପଣ୍ଡିତ
ଅହଂକାର ଓ ମନର ଚଳନ ଆତ୍ମାର ନୁହେଁ, ହେ ପଣ୍ଡିତ ।
ମମ ଜାତ୍ଯାଦି ଶୂନ୍ଯସ୍ଯ କଥଂ ନାମ କରୋମ୍ଯହମ୍
ମୋତେ ଯେଉଁଠାରେ ଜାତି ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେଠାରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବି?
ନୀରୂପସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ କଥଂ ନାମ କରୋମ୍ଯହମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ରୂପ ନାହିଁ ଓ ଅପରିମାପ୍ୟ, ସେଠାରେ କିପରି କାମ କରିପାରିବି?
ଅଵିଚ୍ଛିନ୍ନସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ କଥ୍ଯତେ ଚ କଥଂ କ୍ରିଯା
ଯାହାର ସ୍ୱଭାବ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ, ସେଠାରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କୁହାଯାଏ?
ଅନନ୍ତସ୍ଯ କ୍ରିଯା ଚୈଵ କଥଂ ଜନ୍ମ ଚ କଥ୍ଯତେ
ଅନନ୍ତ ପାଇଁ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜନ୍ମ କୁହାଯାଏ?
ପରିପୂର୍ଣଂ ପରାନନ୍ଦଂ ତସ୍ମାନ୍ନାନ୍ଯଦିହ ଦ୍ଵିଜ
ଏଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଅଛି—ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ ।
ଜ୍ଞାନେ ତ୍ଵନାହତେ ସିଦ୍ଧେ ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମମଯଂ ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଅକ୍ଷତ ଓ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମମୟ ହୋଇଯାଏ ।
ମୁମୋଦ ପଶ୍ଯନ୍ନାତ୍ମାନମାତ୍ମନ୍ଯେଵାଚ୍ଯୁତଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅଚ୍ୟୁତ ପ୍ରଭୁ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖି ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ।
ଅହମେଵେତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ପରାଂ ଶାନ୍ତିମଵାପ୍ତଵାନ୍
ମୁଁ ସେଇ ଅଟୁଟ ଆତ୍ମା ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ, ସେ ପରମ ଶାନ୍ତି ପାଇଲେ ।
ଗୁରୁଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଜାନନ୍ତି ସଦା ଧ୍ଯାନପରୋ ଽଭଵତ୍
ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ସଦା ଧ୍ୟାନରେ ଲଗ୍ନ ରହିଲେ ।
ଵାରାଣସୀପୁରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ପରଂ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ତଵାନ୍
ବାରାଣସୀ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ପରମ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ ।
ସ କର୍ମପାଶଵିଚ୍ଛେଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୌଖ୍ଯମଵାନ୍ପୁଯାତ୍
ଯେଉଁଠାରେ କର୍ମର ବନ୍ଧନ ଛିନ୍ନ ହୋଇ ସୁଖ ଲାଭ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେ ପବିତ୍ର ହେଉନ୍ତୁ।
ଯଜ୍ଞମାଲୀ ସୁମାଲୀ ଚ ତଯୋଃ କର୍ମାଧୁନୋଚ୍ଯତ
ଯଜ୍ଞମାଳୀ ଓ ସୁମାଳୀ—ଏବେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିବରଣ କରାଯିବ।
ଧନଂ ଦ୍ଵିଧା କନିଷ୍ଟସ୍ଯ ଭାଗମେକଂ ଦଦୌ ତଦା
ସେ ସମୟରେ, ସେ ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କ ଧନ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବାଣ୍ଟି ଦେଲେ।
ଅପାଦାନା ଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ନାଶଯାମାସ ଭୋ ଦ୍ଵିଜ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଓ ଅତିଅନ୍ତ ବ୍ୟୟ କରି ସେ ଏହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଵେଶ୍ଯାଵିଭ୍ରମଲୁବ୍ଧୋ ଽସୌ ପରଦାରତୋ ଽଭଵତ୍
ସେ ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ପରସ୍ତ୍ରୀରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ।
ଅପହୃତ୍ଯ ପରଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଵାରସ୍ତ୍ରୀନିରତୋ ଽଭଵତ୍
ଅନ୍ୟର ଧନ ଚୋରି କରି, ସେ ବେଶ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଲିନ ହେଲେ।
ବଭୂଵ ଦୁଃଖିତୋ ଽତ୍ଯର୍ଥଂ ଭ୍ରାତରଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ତ୍ଵମେକ ଏଵ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମହାପାପରତୋ ଽଭଵଃ
ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଦୁଷ୍ଟମନା ବ୍ୟକ୍ତି, ବଡ଼ ପାପ କାମରେ ଲିନ ହେଇଛ।
ହନିଷ୍ଯାମୀତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ଖଡ୍ଗହସ୍ତଃ କଚେ ଽଗ୍ରହୀତ୍
ମୁଁ ତାକୁ ମାରିଦେବି ବୋଲି ଠାରୁ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାଲୱାର ହାତରେ ଧରିଲେ।
ବବନ୍ଧୁର୍ନାଗରାଶ୍ଚୈନଂ କୁପିତାସ୍ତେ ସୁମାଲିନମ୍
ନଗରବାସୀମାନେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସୁମାଳୀଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ବନ୍ଧନାନ୍ମୋଚଯାମାସ ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହଵିମୋହିତଃ
ଭାଇ ପ୍ରତି ଭ୍ରମିତ ସ୍ନେହରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଆଦଦେ ସ୍ଵଯମର୍ଦ୍ଧଂ ଚ ଦଦାଵର୍ଦ୍ଧଂ ଯଵୀଯସେ
ସେ ନିଜେ ଅଧା ନେଲେ ଓ ଅଧା ଛୋଟ ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ମୂର୍ଖୈଃ ପାରଂଵଡଚଣ୍ଡାଲୈର୍ବୁଭୁଜେ ଚ ସହୋଦ୍ଧତଃ
ଅହଂକାରୀ ହୋଇ, ସେ ମୂର୍ଖ, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ସହିତ ଖାଇଥିଲେ।
ପିଚୁମନ୍ଦଃ ଫଲାଢ୍ଯୋ ଽପି କାକୈରେଵୋପଭୁଜ୍ଯତେ
ପିଚୁମଣ୍ଡ ଗଛ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ କାଉଁ ମାନେ ଖାଉଥିଲେ।