ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂପନ୍ନୋ ଲଭେତ୍ସର୍ଵାନ୍ମନୋରଥାନ୍
ସେହିପରି, ନିଜ ପାଠ ପାଠନରେ ଲଗନ୍ତି ଯେଉଁଜଣ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ସଂତୋଷହୀନଃ ପୁରୁଷୋ ନ ଲଭେଚ୍ଛର୍ମ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକରେ ସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଇତୋ ଽଧିକଂ କଦା ଲପ୍ସ୍ଯ ଇତି କାମସ୍ତୁ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
‘ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କେବେ ପାଇବି?’ ଭାବିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଯଦୃଚ୍ଛାଲାଭସଂତୁଷ୍ଟୋ ଭଵେଦ୍ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଲାଭ ହେଉଛି, ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ହେବେ।
ମୃଜ୍ଜଲାଭ୍ଯାଂ ବହିଃ ଶୁଦ୍ଧିର୍ଭାଵଶୁଦ୍ଧିସ୍ତଥାନ୍ତରମ୍
ମିଟି ଓ ପାଣିରେ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ମନରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ଭିତରେ।
ନ ଫଲନ୍ତି ମୁନୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭସ୍ମନି ନ୍ଯସ୍ତହଵ୍ଯଵତ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭସ୍ମ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହୋମ ଫଳ ଦେଇନଥାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ରାଗାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଓ ଏହାପରି ଦୁଃଖ ଛାଡିଦେଲେ, ଲୋକ ସୁଖୀ ହେବେ।
କୃତଶୌଚୋ ଽପି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଚଣ୍ଡାଲସଦୃଶଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶୁଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଚଣ୍ଡାଳ ସମାନ ଗଣାଯାଏ।
ତମେଵ ଦୈଵତଂ ହୄନ୍ତି ନରକଂ ଚ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ସେ ଏହି ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦେବତା ଭାବି ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଅଲଙ୍କୃତଃ ସୁରାଭାଣ୍ଡ ଇଵ ଶାନ୍ତିଂ ନ ଗଚ୍ଛତି
ସୁସଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମଦ ପାତ୍ର ପରି, ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇନଥାଏ।
ନ ତାନ୍ପୁଂନତି ତୀର୍ଥାନି ସୁରାଭାଣ୍ଡମିଵାପଗା
ତୀର୍ଥ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେନାହିଁ, ଯେପରି ନଦୀ ମଦ ପାତ୍ରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେନାହିଁ।
ଜାନୀଯାତ୍ତଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାପାତକିନାଂ ଵରମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲୋକକୁ ମହାପାପୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଭାବିବା।
କୁର୍ଵନ୍ତି ତତ୍ଫଲଂ ଵିଦ୍ଯାଦକ୍ଷଯଂ ସୁଖଦାଯକମ୍
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଆଣିଥାଏ।
ହରିଭକ୍ତିର୍ଦୃଢା ଯସ୍ଯ ହରିପୂଜେତି ଗୀଯତେ
ଯାହାର ହରିଭକ୍ତି ଦୃଢ଼, ସେ ହରିପୂଜା କରୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଭିର୍ଵିଶୁଦ୍ଧମନସାଂ ମୋକ୍ଷଂ ହସ୍ତଗତଂ ଵିଦୁଃ
ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ହାତରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଅଭ୍ଯସେଦାସନଂସମ୍ଯଗ୍ଯୋଗସାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ଉଚିତ ଭାବରେ ଆସନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚ୍ଚତମ ଯୋଗ ସାଧନ।
କୌର୍ମଂଵଜ୍ରାସନଂ ଚୈଵ ଵାରାହଂ ମୃଗଚୈଲିକମ୍
କୁର୍ମ, ବଜ୍ର, ବାରାହ ଓ ମୃଗଚଳିକ ଆସନ।
ଵାର୍ଷଭଂ ନାଗମାତ୍ସ୍ଯେ ଚ ଵୈଯାନ୍ଘଂ ଚାର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରକମ୍
ବୃଷଭ, ନାଗ, ମାଛ, ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆସନ।
ମାକରଂ ତ୍ରୈପଥଂ କାଷ୍ଠଂ ସ୍ଥାଣୁଂ ଵୈକର୍ଣିକଂ ତଥା
ମକର, ତ୍ରୈପଥ, କାଠ, ସ୍ଥାଣୁ ଏବଂ ବୈକର୍ଣ୍ଣିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଆସନ ଅଛି।
ତ୍ରିଂଶତ୍ସଂଖ୍ଯାନ୍ଯାସନାନି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ କଥିତାନି ଵୈ
ମହାନ ଋଷିମାନେ ମୋଟ ତିରିଶଟି ଆସନ ବିବରଣା କରିଛନ୍ତି।
ଉପାସକୋ ଜଯେତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତୀତୋ ଵିମତ୍ସରଃ
ଉପାସକ ନିଜ ପ୍ରାଣକୁ ଜୟ କରିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଉପରେ ଉଠିବା ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ଛାଡିବା ଦରକାର।
ଅଭ୍ଯାସେନ ଜଯେତ୍ପ୍ରାଣାନ୍ନିଃଶବ୍ଦେ ଜନଵର୍ଜିତେ
ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ନିରବତାରେ ଏବଂ ଲୋକମାନେ ନଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରାଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାଯାମ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଦ୍ଵିଵିଧଃ ସ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତଃ
ଏହାକୁ ପ୍ରାଣାୟାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଟେ।
ଜଯଧ୍ଯାନଂ ଵିନାଗର୍ଭଃ ସଗର୍ଭସ୍ତତ୍ସମନ୍ଵିତଃ
ଧ୍ୟାନ ନଥିଲେ ଏହାକୁ ଅଗର୍ଭ, ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଥିଲେ ସଗର୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଵଂ ଚତୁର୍ଵିଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପ୍ରାଣାଯାମୋ ମନୀଷିଭିଃ
ଏଭଳି, ପ୍ରାଣାୟାମକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଚାରି ପ୍ରକାରର ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ସୂର୍ଯଦୈଵତକା ଚୈଵ ପିତୃଯୋନିରିତି ଶ୍ରୁତା
ସେଗୁଡିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବତା, ପିତୃଯୋନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ତତ୍ରାଧିଦୈଵତ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ଜାନୀହି ମୁନିସତ୍ତମଂ
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଅଧିଦେବତା ବୋଲି ଜାଣ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଅତିସୂକ୍ଷ୍ମା ଗୁହ୍ଯତମା ଜ୍ଞେଯା ସା ବ୍ରହ୍ମଦୈଵତା
ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଯାହା, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଦେବତା ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ପୂରଯେଦ୍ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ପୂରଣାତ୍ପୂରକଃ ସ୍ମୃତଃ
ଡାହାଣ ନାକରେ ଶ୍ୱାସ ଭରିବାକୁ ପୂରକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଂପୂର୍ଣକୁଂଭଵତ୍ତିଷ୍ଟେତ୍କୁମ୍ଭକଃ ସ ହି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ପୁରା ପାତ୍ର ଭରିଥିବା ପରି ଅବସ୍ଥାନ କରିବାକୁ କୁମ୍ଭକ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ।