ନିଯମାନପି ଵକ୍ଷ୍ଯାମିତୁଭ୍ଯଂ ତାଞ୍ଛୃଣୁ ନାରଦ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ନିୟମଗୁଡିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି; ନାରଦ, ଏଗୁଡିକୁ ଶୁଣ।
ସଂଧ୍ଯୋପାସନମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ନିଯମାଃ ପରିକୀର୍ତ୍ତିତାଃ
ନିୟମଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ ସଂଧ୍ୟାପୂଜା ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତପୋ ନିଗଦିତଂ ସଦ୍ଭିର୍ଯୋଗସାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି ତପସ୍ଯା ଯୋଗ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରସ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ମହାଵାକ୍ଯଚଯସ୍ଯ ଚ
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ବଡ଼ ବାକ୍ୟଗୁଡିକର—
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଂ ଯସ୍ତ୍ଯଜେନ୍ମୂଢସ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗୋ ନ ସିଧ୍ଯତି
ଯିଏ ଅଜ୍ଞାନରେ ନିଜର ଅଧ୍ୟୟନ ଛାଡିଦେଉଛି, ତାଙ୍କର ଯୋଗ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯୈସ୍ତୋଷ୍ଯମାଣାଶ୍ଚ ପ୍ରସୀଦନ୍ତି ହି ଦେଵତାଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ତ୍ରିଵିଧେ ଽପି ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ଵାତ୍ପୂର୍ଵାତ୍ପରୋ ଵରଃ
ତିନି ପ୍ରକାର ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଜପସ୍ତୁ ଵାଚିକଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲପ୍ରଦଃ
ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଜପକୁ 'ବାଚିକ ଜପ' କୁହାଯାଏ; ଏହା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ସ ତୂପାଂଶୁର୍ଜପଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୂର୍ଵସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣୋ ଽଧିକଃ
କିନ୍ତୁ ନିମ୍ନ ସ୍ୱରରେ କରାଯାଇଥିବା ଜପ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣା ଫଳଦାୟକ।
ସ ଜପୋମାନସଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯୋଗସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକଃ
ମନରେ କରାଯାଇଥିବା ଜପ 'ମାନସ ଜପ' କୁହାଯାଏ; ଏହା ଯୋଗର ସଫଳତା ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯସଂପନ୍ନୋ ଲଭେତ୍ସର୍ଵାନ୍ମନୋରଥାନ୍
ସେହିପରି, ନିଜ ପାଠ ପାଠନରେ ଲଗନ୍ତି ଯେଉଁଜଣ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରେ।
ସଂତୋଷହୀନଃ ପୁରୁଷୋ ନ ଲଭେଚ୍ଛର୍ମ କୁତ୍ରଚିତ୍
ଯେଉଁ ଲୋକରେ ସନ୍ତୋଷ ନାହିଁ, ସେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସୁଖ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଇତୋ ଽଧିକଂ କଦା ଲପ୍ସ୍ଯ ଇତି କାମସ୍ତୁ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
‘ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କେବେ ପାଇବି?’ ଭାବିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଯଦୃଚ୍ଛାଲାଭସଂତୁଷ୍ଟୋ ଭଵେଦ୍ଧର୍ମପରାଯଣଃ
ଯେଉଁଠି ଯେପରି ଲାଭ ହେଉଛି, ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସେ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ହେବେ।
ମୃଜ୍ଜଲାଭ୍ଯାଂ ବହିଃ ଶୁଦ୍ଧିର୍ଭାଵଶୁଦ୍ଧିସ୍ତଥାନ୍ତରମ୍
ମିଟି ଓ ପାଣିରେ ଶରୀର ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ମନରେ ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ ଭିତରେ।
ନ ଫଲନ୍ତି ମୁନୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭସ୍ମନି ନ୍ଯସ୍ତହଵ୍ଯଵତ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭସ୍ମ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହୋମ ଫଳ ଦେଇନଥାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ରାଗାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ସୁଖୀ ଭଵେତ୍
ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଓ ଏହାପରି ଦୁଃଖ ଛାଡିଦେଲେ, ଲୋକ ସୁଖୀ ହେବେ।
କୃତଶୌଚୋ ଽପି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଚଣ୍ଡାଲସଦୃଶଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶୁଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ଚଣ୍ଡାଳ ସମାନ ଗଣାଯାଏ।
ତମେଵ ଦୈଵତଂ ହୄନ୍ତି ନରକଂ ଚ ପ୍ରପଦ୍ଯତେ
ସେ ଏହି ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦେବତା ଭାବି ଗ୍ରହଣ କରେ ଏବଂ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଅଲଙ୍କୃତଃ ସୁରାଭାଣ୍ଡ ଇଵ ଶାନ୍ତିଂ ନ ଗଚ୍ଛତି
ସୁସଜ୍ଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମଦ ପାତ୍ର ପରି, ସେ ଶାନ୍ତି ପାଇନଥାଏ।
ନ ତାନ୍ପୁଂନତି ତୀର୍ଥାନି ସୁରାଭାଣ୍ଡମିଵାପଗା
ତୀର୍ଥ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେନାହିଁ, ଯେପରି ନଦୀ ମଦ ପାତ୍ରକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିପାରେନାହିଁ।
ଜାନୀଯାତ୍ତଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାପାତକିନାଂ ଵରମ୍
ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ଲୋକକୁ ମହାପାପୀଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଖରାପ ଭାବିବା।
କୁର୍ଵନ୍ତି ତତ୍ଫଲଂ ଵିଦ୍ଯାଦକ୍ଷଯଂ ସୁଖଦାଯକମ୍
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିନାଶୀ ଫଳ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଦୁଃଖ ଆଣିଥାଏ।
ହରିଭକ୍ତିର୍ଦୃଢା ଯସ୍ଯ ହରିପୂଜେତି ଗୀଯତେ
ଯାହାର ହରିଭକ୍ତି ଦୃଢ଼, ସେ ହରିପୂଜା କରୁଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଭିର୍ଵିଶୁଦ୍ଧମନସାଂ ମୋକ୍ଷଂ ହସ୍ତଗତଂ ଵିଦୁଃ
ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ହାତରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଅଭ୍ଯସେଦାସନଂସମ୍ଯଗ୍ଯୋଗସାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ଉଚିତ ଭାବରେ ଆସନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚ୍ଚତମ ଯୋଗ ସାଧନ।
କୌର୍ମଂଵଜ୍ରାସନଂ ଚୈଵ ଵାରାହଂ ମୃଗଚୈଲିକମ୍
କୁର୍ମ, ବଜ୍ର, ବାରାହ ଓ ମୃଗଚଳିକ ଆସନ।
ଵାର୍ଷଭଂ ନାଗମାତ୍ସ୍ଯେ ଚ ଵୈଯାନ୍ଘଂ ଚାର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରକମ୍
ବୃଷଭ, ନାଗ, ମାଛ, ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀ ଓ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆସନ।
ମାକରଂ ତ୍ରୈପଥଂ କାଷ୍ଠଂ ସ୍ଥାଣୁଂ ଵୈକର୍ଣିକଂ ତଥା
ମକର, ତ୍ରୈପଥ, କାଠ, ସ୍ଥାଣୁ ଏବଂ ବୈକର୍ଣ୍ଣିକ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଆସନ ଅଛି।
ତ୍ରିଂଶତ୍ସଂଖ୍ଯାନ୍ଯାସନାନି ମୁନୀନ୍ଦ୍ରୈଃ କଥିତାନି ଵୈ
ମହାନ ଋଷିମାନେ ମୋଟ ତିରିଶଟି ଆସନ ବିବରଣା କରିଛନ୍ତି।