ତଂ ପ୍ରାହୁର୍ମୋକ୍ଷଦଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ମୁନଯସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ
ଯେମାନେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ସ ଏଵ କର୍ମଫଲଦୋ ମୋକ୍ଷଦୋ ଽକାମକର୍ମଣାମ୍
ସେ ନିଜେ କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଅଇଛାକର୍ମ ହେଉଥିବାକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଯ ଈଶ୍ଵରୋ ଽଵ୍ଯକ୍ତସ୍ତଂ ପ୍ରାହୁର୍ମୋକ୍ଷଦଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଯିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ପ୍ରଭୁ ବୋଲି କହାଯାଏ।
ଦଦାତି ଶାଶ୍ଵତଂ ସ୍ଥାନଂ ତଂ ଦଯାଲୁଂ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଯିଏ ଦୟାଳୁ ଏବଂ ଶାଶ୍ୱତ ନିବାସ ଦେଇଥାଏ, ସେହିଁକୁ ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜରାମରଣନିର୍ମୁକ୍ତୋ ମୋକ୍ଷଦଃ ସୋ ଽଵ୍ଯଯୋ ହରିଃ
ହରି ଅବିନଶୀ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ଅମୃତତ୍ଵଂ ଭଜନ୍ତ୍ଯାଶୁ ତଂ ଵିଦୁଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ଯେମାନେ ସେ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଥାନ୍ତି।
ପରାତ୍ପରତରଂ ଯଞ୍ଚ ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍
ଯାହା ସମସ୍ତରୁ ଉଚ୍ଚତମ, ତାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦ।
ପରିପୂର୍ଣଂ ଜ୍ଞାନମଯଂ ଵିଦୁର୍ମୋକ୍ଷପ୍ରତାଧକମ୍
ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ଭରିଆ, ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଯ ଉପାସ୍ତେ ସଦା ଯୋଗୀ ସ ଯାତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
କାମର୍ଦ୍ଯୈଵର୍ଜିତୋଯୋଗୀ ଲଭତେ ପରମଂ ପଦମ୍
ଯେଉଁ ଯୋଗୀ ଚାହିଦା ଓ ଘୃଣାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ଲଭନ୍ତି।
ତଦୁପାଯଂ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ବ୍ରୂହି ମେ ଵଦତାଂ ଵର
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, ମୋତେ ସେହି ପରମ ପଦକୁ ପାଇବାର ସଠିକ ଉପାୟ କହ।
ଯଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଭକ୍ତିମୂଲଂ ଚ ଭକ୍ତିଃ କର୍ମଵତାଂ ତଥା
କେଉଁ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ ଭକ୍ତି, ଏବଂ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ଭକ୍ତି?
ଯେନ ଜନ୍ମସହସ୍ରେଷୁ ତସ୍ଯ ଭକ୍ତିର୍ଭଵେଦ୍ଧରୌ
ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ହଜାର ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯା ଚୈଵ ସର୍ଵଂ ପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ପ୍ରବଳ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ସୈଵ ବୁଦ୍ଧିଃ ସମାଖ୍ଯାତା ଜ୍ଞାନଶବ୍ଦେନ ସୂରିଭିଃ
ସେହି ବୁଦ୍ଧିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି।
ଯୋଗସ୍ତୁ ଦ୍ଵିଵିଧଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ କର୍ମଜ୍ଞାନପ୍ରଭେଦତଃ
ଯୋଗ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, କର୍ମ ଓ ଜ୍ଞାନ ଭେଦରେ ବିଭକ୍ତ।
କ୍ରିଯାଯୋଗରତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ହରିମର୍ଚଯେତ୍
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ କ୍ରିୟାଯୋଗରେ ଲଗି ରହନ୍ତି, ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିମାଃ କେଶଵସ୍ଯୈତା ପୂଜ୍ଯ ଏତାସୁ ଭକ୍ତିତଃ
କେଶବଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିମାଗୁଡିକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵଗତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତିସଂଯୁତଃ
ସେଥିପାଇଁ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ରହିଥିବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅନୀର୍ଷ୍ଯା ଚ ଦଯା ଚୈଵ ଯୋଗଯୋରୂଭଯୋଃ ସମାଃ
ଈର୍ଷ୍ୟା ନଥିବା ଓ ଦୟା ଦୁଇଁଠି ଯୋଗରେ ସମାନ।
ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ମନସା ଯୋଗଦ୍ଵିତଯମଭ୍ଯସେତ୍
ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ମନରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ତେ ଜାନନ୍ତି ପରଂ ଭାଵଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚକ୍ରିଣଃ
ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କର ଚକ୍ରଧାରୀ ପରମ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣନ୍ତି।
ନ ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯତେ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯତୋ ଧର୍ମପତିଃ ସ୍ମୃତଃ
ଧର୍ମର ନାୟକ ଭାବରେ ଯେଉଁ ଚିହ୍ନିତ, ତାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଦଂଭାଚାରଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵପାତକିଭିଃ ସମଃ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଚଳାଚଳ ମିଥ୍ୟା, ସେ ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କ ସମାନ।
ତତ୍ତପଃ ସା ଚ ପୂଜା ଚ ତଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ହି ନିରର୍ଥକମ୍
ସେହି ତପ, ପୂଜା ଓ ଧ୍ୟାନ ନିଷ୍ଫଳ।
ମୁକ୍ତଯର୍ଥମର୍ଚଯେତ୍ସମ୍ଯକ୍ କ୍ରିଯାଯୋଗପରୋ ନରଃ
ମୁକ୍ତି ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କ୍ରିୟାଯୋଗରେ ଲଗିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସଠିକ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ସମର୍ଚଯତି ଦେଵେଶଂ କ୍ରିଯାଯୋଗଃ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ପୂଜା କରେ, ସେହି କ୍ରିୟାକୁ କାର୍ଯ୍ୟର ପଥ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ।
ସ୍ତୋତ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ତୌତି ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଂ କର୍ମଯୋଗୀ ସ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ କାର୍ମିକ ଯୋଗର ଅନୁସାରୀ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ।
ପୁଷ୍ପାଦ୍ଯୈଶ୍ଚାର୍ଚନଂ ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରିଯାଯୋଗ ଉଦାହୃତଃ
ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବାକୁ କ୍ରିୟାଯୋଗ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ।
ସର୍ଵପାପାନି ନଶ୍ଯନ୍ତି ପୂର୍ଵଜନ୍ମାର୍ଜିତାନି ଵୈ
ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସଂଚିତ ସମସ୍ତ ପାପ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।