ତତଶ୍ଚ ହସ୍ତପାଦାକର୍ଷଣେ ନ ତୁ କ୍ଷମୋ ରୁଦ୍ରଦ୍ଭିବନ୍ଧୁଜନୈର୍ଵେଷ୍ଟିତୋ ଵକ୍ତୁମକ୍ଷମଃ ସ୍ଵାର୍ଜିତଧନାଦିକଂ କସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ଚିନ୍ତାପରୋ ବାଷ୍ପାଵିଲଵିଲୋଚନଃ କଣ୍ଠେ ଵୁରଘୁରାଯମାଣେ ସତି ଶରୀରାନ୍ନିଷ୍କ୍ରାନ୍ତପ୍ରାଣୋ ଯମଦୂତୈର୍ଭର୍ତ୍ସ୍ଯମାନଃ ପାଶଯନ୍ତ୍ରିତୋ ନରକାଦୀନ୍ପୂର୍ଵଵଦଶ୍ନୁତେ
ଏପରେ ହାତପା ଚଳାଇବାକୁ ଅସମର୍ଥ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ, କିଛି କହିପାରିନଥିବା, 'ମୋ ଅର୍ଜିତ ଧନ ଓ ସମ୍ପତି କିଏ ନେବ?' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭରିଯାଏ, ଗଳା ଘରଘରାଇ, ଶରୀରରୁ ପ୍ରାଣ ବାହାରିଲେ, ଯମଦୂତମାନେ ଆସି ପାଶରେ ବାନ୍ଧି, ନରକ ଓ ଅନ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅଗ୍ରେ ଅନୁଭବ କରିଥାଏ।
ତଥୈଵ ଜୀଵିନଃ ସର୍ଵ ଆକର୍ମପ୍ରକ୍ଷଯାଦ୍ ଭୃଶମ୍
ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଜୀବ, କର୍ମ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥାଏ।
ଅଭ୍ଯସେତ୍ପରମଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନାନ୍ମୋକ୍ଷମଵାନ୍ପୁଯାତ୍
ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ତସ୍ମାତ୍ସଂସାରମୋକ୍ଷାଯ ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ସମଭ୍ଯସେତ୍
ଏହିପରି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଜଞ୍ଜାଳରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର।
ହରିଂ ନ ସେଵତେ ଯସ୍ତୁ କୋ ଽନ୍ଯସ୍ତସ୍ମାଦଚେତନଃ
ଯେହିଁ ହରିଙ୍କୁ ସେବା କରିନାହିଁ, ସେପରି ଅନ୍ୟ କେହି ଅବୁଦ୍ଧି ଅଛି କି?
ଆସ୍ଥିତେ କାମଦେ ଵିଷ୍ଣୋ ନରା ଯାନ୍ତି ହି ଯାତନାମ୍
ଯେମାନେ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନୁହଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖକୁ ଭୋଗିବେ।
ସ୍ଥିତେ ଽପି ଜ୍ଞାନରହିତାଃ ପଚ୍ଯନ୍ତେ ନରକେଷ୍ଵହୋ
ଜ୍ଞାନ ନଥିବା ଲୋକମାନେ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଥାନ୍ତି — ହା!
ଶାଶ୍ଵତଂ ଭାଵଯନ୍ତ୍ଯଜ୍ଞା ମହାମୋହସମାଵୃତାଃ
ଅଜ୍ଞାନୀ, ମହାମୋହରେ ଆବୃତ, ଏହି ସଂସାରକୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭାବିଥାନ୍ତି।
ସଂସାରଚ୍ଛେଦକଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ନ ଭଜେତ୍ସୋ ଽତିପାତକୀ
ଯେହିଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ସଂସାର ବନ୍ଧନ କାଟିବାରେ ସମର୍ଥ, ପୂଜା କରିନାହିଁ, ସେ ବଡ଼ ପାପୀ।
ହରିଧ୍ଯାନପରୋ ଵିପ୍ର ଚଣ୍ଡାଲୋ ଽପି ମହାସୁଖୀ
ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିବା ଚଣ୍ଡାଳ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବଡ଼ ସୁଖ ପାଉଥାଏ।
ଉଦ୍ଵେଗ ମାନଵା ମୂର୍ଖାଃ କିଂ ନ ଯାନ୍ତି ହି ପାପିନଃ
ଅନ୍ୟଥା, ମୂର୍ଖ ଏବଂ ପାପୀ ଲୋକମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଭରି, କେମିତି ନଷ୍ଟ ହେବେ ନାହିଁ?
ତଲ୍ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରଲୋକାର୍ଥଂ ଯତ୍ନଂ କୁର୍ଯ୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଏହି ଜନ୍ମ ପାଇଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପରଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ଲଭନ୍ତେ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେମାନେ ଉତ୍ତମ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି, ଯାହାରୁ ପୁନଃ ଫେରିବା ଅତି କଷ୍ଟ।
ଯସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଵିଲଯଂ ଯାତି ସ ସଂସାରସ୍ଯ ମୋଚକଃ
ଯାହାରେ ସଂସାରର ବିଲୟ ହୁଏ, ସେ ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତଂ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଦେଵେଶଂ ସଂସାରାତ୍ପରିମୁଚ୍ଯତେ
ସେଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସଂସାରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ସଂସାରପାଶବଦ୍ଧାନାଂ ଦୁଃଖାନି ସୁବହୂନି ଚ
ସଂସାରର ପାଶରେ ବାନ୍ଧା ଲୋକମାନେ ବହୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗନ୍ତି।
ଯେନୋପାଯେନ ମୋକ୍ଷଃ ସ୍ଯାତ୍ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ତପୋଧନ
କେଉଁ ଉପାୟରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ? ମୋତେ କହ, ତପସ୍ୱୀ।
ଭୁଜ୍ଯନ୍ତେ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଷାଂ ନାଶଃ କଥଂ ଭଵେତ୍
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ କିପରି ନଶ୍ଟ ହେବ?
କାମାଲ୍ଲୋଭାଭିଭୂତଃ ସ୍ଯାଲ୍ଲୋଭାତ୍କ୍ରୋଧପରାଯଣାଃ
ଇଚ୍ଛାରେ ଆସକ୍ତ ହେଲେ ଲୋଭ ଆସେ; ଲୋଭରୁ କ୍ରୋଧ ଆସେ।
ପ୍ରନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିର୍ମନୁଜଃ ପୁନଃ ପାପଂ କରୋତି ଚ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟର ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେ ପୁନି ପାପ କରେ।
ଯଥା ଦେହଭ୍ରମତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମୋକ୍ଷଭାକ୍ସ୍ଯାତ୍ତଥା ଵଦ
ଯେପରି ଦେହ ଛାଡିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ସେହିପରି ଭାବରେ କହ।
ଯସ୍ମାତ୍ସଂସାରଦୁଃଖାନ୍ନୋ ମୋକ୍ଷୋପାଯମଭୀପ୍ସସି
ତୁମେ ଜଗତର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଉପାୟ ଚାହୁଁଛ।
ହରିଶ୍ଚ ପାଲକୋ ରୁଦ୍ରୋ ନାଶକଃ ସ ହି ମୋକ୍ଷଦଃ
ହରି ରକ୍ଷାକରେ, ରୁଦ୍ର ନାଶ କରେ; ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ତଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷଦଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍
ବିଷ୍ଣୁ, ନାରାୟଣ, ଯିଏ କଷ୍ଟରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ— ଏହାକୁ ଜଣ।
ତମୁଗ୍ରମଜରଂ ଦେଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଦୁଃଖାତ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅବିନଶୀ ଦେବତାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଲେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଜ୍ଞାନରୁପଂ ସଦାନନ୍ଦଂ ପ୍ରାହୁର୍ଵୈମୋକ୍ଷସାଧନମ୍
ଜ୍ଞାନ ଯେଉଁଠି ସଦା ଆନନ୍ଦ ରହିଛି, ତାହାକୁ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ବୋଲି କହାଯାଏ।
ସମର୍ଚଯନ୍ତି ତଂ ଵିଦ୍ଯାଚ୍ଛାଶ୍ଵତସ୍ଥାନଦଂ ହରିମ୍
ଯେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେ ଶାଶ୍ୱତ ନିବାସ ଦେଇଥାଏ— ଏହାକୁ ଜଣ।
ହୃଦି ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯଂ ସତ୍ଯଂ ତଂ ଜାମୀହି ସୁଖାଵହମ୍
ଯେମାନେ ହୃଦୟରେ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବାକୁ ଜଣ।
ଆକାଶମଧ୍ଯଗଃ ପୂର୍ଣସ୍ତଂ ପ୍ରାହୁର୍ମୋକ୍ଷଦଂ ନୃଣାମ୍
ଯିଏ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ସେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ— ଏହାକୁ କହାଯାଏ।
ଅନୂପମୋ ଽଖିଲାଧାରସ୍ତାଂ ଦେଵଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସମସ୍ତର ଆଧାର; ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ।