ଗାଢାନ୍ଧକାରାଶଅଚ ଗୁହାଃ କଣ୍ଟକାଵରଣଂ ମହତ୍
ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ଗୁହା ଓ ବଡ଼ କଣ୍ଟାର ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି।
ଶର୍କରାଶ୍ଚ ତଥା ଲୋଷ୍ଟାଃ ସୂଚୀତୁଲ୍ଯାଶ୍ଚ କଣ୍ଟକାଃ
ଉଠା ଓ ଗୁଡିକ ଅଛି, କଣ୍ଟାଗୁଡିକ ସୁଇ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ।
କ୍ଵଚିଵ୍ଦ୍ଯାଵ୍ରାଶ୍ଚ ଗର୍ଜନ୍ତେ ଵର୍ଧନ୍ତେ ଚ କ୍ଵଚିଜ୍ଜ୍ଵରାଃ
କେଉଁଠି ବନ୍ୟପଶୁ ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି, ଆଉ କେଉଁଠି ଜ୍ୱର ବଢ଼ିଯାଏ।
କ୍ରୋଶନ୍ତଶ୍ଚ ରୁଦନ୍ତଶ୍ଚ ମ୍ଲାଯନ୍ତଶ୍ଚୈଵ ପାପିନଃ
ଅପରାଧୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି, କାନ୍ଦନ୍ତି, ଏବଂ ଶୋଷିଯାନ୍ତି।
ଶାସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରୈସ୍ତାଡ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଟତୋ ଯାନ୍ତି ପାପିନଃ
ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପଛରୁ ମାରି ଅପରାଧୀମାନେ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତି।
ଵହୄନ୍ତଶ୍ଚାଯସାଂ ଭାରଂ ଶିଶ୍ରାଗ୍ରେଣ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଵୈ
ଲୋହାର ଭାର ବୋହି ଶିର ନମାଇ ଆଗକୁ ଚାଲନ୍ତି।
କର୍ଣାଭ୍ଯାଂ ଚ ତଥା କେଚିଦ୍ଵହୄନ୍ତୋ ଯାନ୍ତି ପାପିନଃ
କିଛି ଅପରାଧୀ କାନରେ ଭାର ବୋହି ଯାନ୍ତି।
ଅତ୍ଯର୍ଥୋଚ୍ଙ୍ଵସିତାଃ କେଚିତ୍କେଚିଦାଚ୍ଛତ୍ରଲୋଚନାଃ
କିଛି ଲୋକ ବହୁତ ଫୁଲିଯାନ୍ତି, କିଛିଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଛତା ପରି ହୋଇଯାଏ।
ଶୋଚନ୍ତଃ ସ୍ଵାନି କର୍ମଣି ଜ୍ଞାନାଜ୍ଞାନକୃତାନି ଚ
ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମ ଉପରେ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି, ଜଣା ଓ ଅଜଣା କର୍ମ ଉପରେ।
ଅତୀଵ ସୁଖସଂପନ୍ନାସ୍ତେ ଯାନ୍ତି ଧର୍ମମନ୍ଦିରମ୍
ଅତି ଖୁସିରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଧର୍ମର ଘରକୁ ଯାନ୍ତି।
ଘୃତଦା ମଧୁଦାଶ୍ଚୈଵ କ୍ଷୀରଦାଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଘୀ, ମଧୁ ଓ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଲୋକମାନେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଉଁଠି ଯାନ୍ତି।
ଶାକଦାଃ ପାଯସଂ ଭୁଞ୍ଜଂନ୍ଦୀପଦୋ ଜ୍ଵଲଯନ୍ଦିଶଃ
ଶାକ ଦେଇଥିବା, ପାୟସ ଖାଇଥିବା ଓ ଦୀପ ଜଳାଇ ଦିଗ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ।
ପୁରାକରପ୍ରଦୋ ଯାତି ସ୍ତୂଯମାନୋ ଽମରୈଃ ପଥି
ଯେଉଁଜଣ ଏକ ନଗର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ପଥରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଆଗେ ବଢିଯାନ୍ତି।
ଭୂମିଦୋ ଗୃହଦଶ୍ଚୈଵ ଵିମାନେ ସର୍ଵସଂପଦି
ଯେଉଁଜଣ ଜମି ବା ଘର ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଥିବା ଆକାଶୀ ରଥରେ ଯାନ୍ତି।
ହଯଦୋ ଯାନଦଶ୍ଚାପି ଗଜଦଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ
ଯେଉଁଜଣ ଘୋଡା, ଯାନ ବା ହାତୀ ଦାନ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ,
ଅନଡୁଦ୍ଦୋ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନାରୁଢଃ ପ୍ରଯାତି ଵୈ
ଯେଉଁଜଣ ବୃଷ ଦାନ କରନ୍ତି, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଯାନରେ ଚଢି ଯାନ୍ତି।
ତାଂବୂଲଦୋ ନରୋ ଯାତି ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋର୍ ଧମମନ୍ଦିରମ୍
ଯେଉଁଜଣ ପାନ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଧର୍ମର ମନ୍ଦିରକୁ ଯାନ୍ତି।
ସ ଯାତି ପରିତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ପୂଜ୍ଯମାନୋ ଦିଵିସ୍ଥିତୈଃ
ସେ ଆତ୍ମାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଜଗ୍ର୍ଯବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଚ ସ ଯାତ୍ଵତିସୁଖାନ୍ଵିତଃ
ସେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ସୁଖ ନେଇ ଯାନ୍ତି।
ସର୍ଵଭୋଗାନ୍ଵିତେନାସୌ ଵିମାନେନ ପ୍ରଯାତି ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଥିବା ଆକାଶୀ ରଥରେ ଯାନ୍ତି।
ପୁରାଣପଠକୋ ଯାତି ସ୍ତୂଯମାନୋ ମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ
ଯେଉଁଜଣ ପୁରାଣ ପାଠ କରନ୍ତି, ସେ ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ଯାନ୍ତି।
ଯମଶ୍ଚତୁର୍ମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାସିଭୃତ୍
ଯମ ଚାରିଟିଏ ମୁହଁ ହୋଇ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ତଳୱାର ଧରିଥିବା,
ଭୋ ଭୋ ବୁଦ୍ଧିମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାନରକକ୍ଲେଷଭୀରଵଃ
ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ବହୁତ ଭୟଙ୍କର।
ମନୁଷଥ୍ଯ ଜନ୍ମ ଯଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁକୃତଂ ନ କରୋତି ଚ
ଯେଉଁଜଣ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ଭଲ କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ,
ଅନିତ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାନୁଷ୍ଯଂ ନିତ୍ଯଂ ଯସ୍ତୁ ନ ସାଧଯେତ୍
ଅସ୍ଥାୟୀ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ବି ଯେଉଁଜଣ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ନାହିଁ,
ଶରୀରଂ ଯାତନାରୁପଂ ମଲାଦ୍ଯୈଃ ପରିଦୂଷିତମ୍
ଏହି ଶରୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଆକୃତି, ମଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ।
ସର୍ଵେଷୁ ପ୍ରାଣିନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତେଷୁ ଵୈ ବୁଦ୍ଧିଜୀଵିନଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଚ ଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଵିଦ୍ଵତ୍ସୁ କୃତବୁଦ୍ଧଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଷ୍ଵପି ତଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନିର୍ମମ ଉଚ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ କଥା କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମମତା ନଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯୋ ଧର୍ମସଂଗ୍ରହଃ
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମରେ ଧର୍ମ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ଉଚିତ।