ଦର୍ଶଂ ଚ ପୌର୍ଣମାସୀଂ ଚ ସତ୍ପମୀଂ ପିତୃଵାସରମ୍
ଦର୍ଶ ଅମାବାସ୍ୟା, ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ, ସପ୍ତମୀ ଓ ପିତୃବାସର ଦିନ ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧାଂ ସତ୍ପମୀଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ସପ୍ତମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ।
ଵ୍ରତାଦୀନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷୋ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ବିଶେଷ ମହିମା ରଖିଛି ।
ଅସଂଭଵେ ଵ୍ରତାଦୀନାଂ ଯଦି ପୌର୍ଵାହ୍ନିକୀ ତିଥିଃ
ଯଦି ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ପୂର୍ବାହ୍ନ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରଦୋଷଵ୍ଯାପିନୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ତିଥିର୍ନକ୍ତଵ୍ରତେ ସଦା
ଯଦି ତିଥି ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ନକ୍ତବ୍ରତ ପାଇଁ ସେ ତିଥି ନିଅ ।
ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରସଂଯୋଗଵିହିତଵ୍ରତକର୍ମଣି
ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ରର ଯୋଗରେ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ।
ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରାଦଧୋ ଯା ତୁ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ଯାପିନୀ ତିଥିଃ
ଯଦି ତିଥି ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ରଖିଥାଏ ।
ଯଦ୍ଯର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରଘଗଯୋର୍ଵ୍ଯାତ୍ପଂ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ତୁ ଦିନଦ୍ଵଯେ
ଯଦି ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରଦ୍ଵଯେ ସ୍ଯାତାଂ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ଚ ତିଥିର୍ଯଦି
ଯଦି ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଅର୍ଧ୍ଦରାତ୍ରଦ୍ଵଯଵ୍ଯାତ୍ପା ତିଥିର୍ନକ୍ଷତ୍ରଘସଂଯୁତା
ଯେତେବେଳେ ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସଂମିଶ୍ରିତଂ ମୂଲଂ ରୋହିଣୀ ଵହ୍ନିଂସଂଯୁତା
ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ସହିତ ମିଶିଥିବା ମୂଳ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ରୋହିଣୀ ।
ତତଃ ସ୍ଯୁସ୍ତିଥଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କର୍ମାନୁଷ୍ଟାନତୋ ଦିଵା
ଏପରେ ଦିନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେ ତିଥିଗୁଡିକ ପୁଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।
ତିଥିର୍ନକ୍ଷଘତ୍ରଯୋଗେନ ଯା ପୁଣ୍ଯା ପରିକୀର୍ତିତା
ଯେତେବେଳେ ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ଏକାଠି ହୁଏ, ସେ ଦିନକୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଉଦଯଵ୍ଯାପିନୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାଦଶୀ ଵ୍ରତେ
ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ଉଦୟ ସମୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିଥିରେ ଧରିବା ଉଚିତ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତିଷୁ ତୁ ସର୍ଵାସୁ ପୁଣ୍ଯକାଲୋନିଗଦ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟକୁ ପୁଣ୍ୟ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ର କର୍କଟକୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଯନସଂକ୍ରମଃ
ଏହି ସଂକ୍ରାନ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଵୃଷଭେ ଵୃଶ୍ଚିକେ ଚୈଵ ସିଂହେ କୁମ୍ଭେ ତଥୈଵ ଚ
ଏହିପରି ଭୃଷ, ବୃଶ୍ଚିକ, ସିଂହ ଓ କୁମ୍ଭ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ,
ତୁଲାଯାଂ ଚୈଵ ମେଷେ ଚ ପୂର୍ଵତଃ ପରତସ୍ତଥା
ତୁଳା ଓ ମେଷ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ, ଆଗରୁ ଓ ପରେ,
କନ୍ଯାଯାଂ ମିଥୁନେ ଚୈଵ ମୀନେ ଧନୁଷି ଚ ଦ୍ଵିଜ
କନ୍ୟା, ମିଥୁନ, ମୀନ ଓ ଧନୁ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜମାନେ,
ମାକରଂ ସଂକ୍ରମଂ ପ୍ରାହୁରୁତ୍ତରାଯଣସଂଜ୍ଞକମ୍
ମକର ରାଶିକୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ହେବାକୁ ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଆଦିତ୍ଯଶୀତକିରଣୌ ଗ୍ରାହ୍ଯାଵସ୍ତଙ୍ଗତୌ ଯଦି
ଯଦି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ସେ ସମୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଦୃଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରା ସିନୀଵାଲୀ ନଷ୍ଟଚନ୍ଦ୍ରା କୁହୂଃ ସ୍ମୃତା
ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ତାହାକୁ କୁହୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଦେଖାଯାଏ ଥିଲେ, ସିନୀବାଳୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସିନୀଵାଲୀଂ ଦ୍ଵିଜୈର୍ଗ୍ରାହ୍ଯା ସାଗ୍ନିକୈଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଣି
ଅଗ୍ନି ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସିନୀବାଳୀ ତିଥିକୁ ଚୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅପରାହ୍ନଦ୍ଵଯଵ୍ଯାପିନ୍ଯମାଵାସ୍ଯାତିଥିର୍ଯଦି
ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଦୁଇଟି ଅପରାହ୍ନ ଯାଏ ଜାରି ରହିଥାଏ,
ଅମାଵାସ୍ଯା ପ୍ରତୀତା ଚେନ୍ମଧ୍ଯାହ୍ନାତ୍ପରତୋ ଯଦି
ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପରେ ଦେଖାଯାଏ,
ଅତ୍ଯନ୍ତକ୍ଷଯପକ୍ଷେ ତୁ ପରେଦ୍ଯୁର୍ନାପରାହ୍ନଗା
ଯଦି ତିଥି ବହୁତ କ୍ଷୟ ହେଉଛି, ତେବେ ଅପରାହ୍ନ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅର୍ଵାଚୀନକ୍ଷଯେ ଚଚୈଵ ସାଯାହ୍ନଵ୍ଯାପିନୀ ତଥା
ଯଦି ତିଥି କ୍ଷୟ ନୂତନ ହେଉଛି, ସେ ଦିନ ସାୟାହ୍ନ ଯାଏ ଜାରି ରହିବା ଉଚିତ।
ଅତ୍ଯନ୍ତତିଥିଵୃଦ୍ଧୌ ତୁ ଭୂତଵିଦ୍ଧାଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଯଦି ତିଥି ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି, ତେବେ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ତିଥିକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ଯଥାର୍ଵାଚୀନଵୃଦ୍ଧୌ ତୁ ସଂତ୍ଯାଜ୍ଯା ଭୂତସଂଯୁତାଃ
ଏହିପରି ନୂତନ ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ, ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ତିଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନଦ୍ଵିତଯେ ଵ୍ଯାତ୍ପା ହ୍ଯମାଵାସ୍ଯା ତିଥିର୍ଯଦି
ଯଦି ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଯାଏ ଜାରି ରହିଥାଏ,