ତସ୍ମାଦ୍ଦାତା ଚ ଭୋକ୍ତା ଚ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ
ଏହିପରି, ଦାତା ଓ ଭୋକ୍ତା, ସମସ୍ତ କିଛି ଶାଶ୍ୱତ ବିଷ୍ଣୁ।
ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁମଯଂ ଜ୍ଞେଯଂ ତସ୍ମାଦନ୍ଯନ୍ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ କିଛି ବିଷ୍ଣୁରେ ବ୍ୟାପିତ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ; ଏହା ଛଡ଼ା କିଛି ନାହିଁ।
ଅନୌପମ୍ଯସ୍ଵଭାଵଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ହଵ୍ଯକଵ୍ଯଭୁକ୍
ଭଗବାନ, ଦେବତା ଓ ପିତୃଙ୍କ ଅନ୍ନ ଭୋଗ କରୁଥିବା, ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ତୁଳନାହୀନ।
କର୍ତ୍ତା କାରଯିତା ଚୈଵ ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସନାତନଃ
ଶାଶ୍ୱତ ବିଷ୍ଣୁ କର୍ତ୍ତା ଓ କାରଣ—ସମସ୍ତ କିଛି ବିଷ୍ଣୁ।
କଥିତଃ କୁର୍ଵତାମେଵଂ ପାପଂ ସଦ୍ଯୋ ଵିଲୀଯତେ
ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ପାପ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ।
ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ତୁଷ୍ଯନ୍ତି ସଂତତିଶ୍ଚୈଵ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବଂଶ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।
ଶୃଣୁଷ୍ଵ ତନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମସିଦ୍ଧିର୍ଯତୋ ଭଵେତ୍
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାର୍ଯ୍ୟର ସଫଳତା କିପରି ହୁଏ, ତାହା ଶୁଣ ।
ଅନିର୍ଣୀତାସୁ ତିଥିଷୁ ନ କିଞ୍ଚିତ୍ଫଲତି ଦ୍ଵିଜ
ଯେଉଁ ଦିନର ତିଥି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇନାହିଁ, ସେଠି କିଛି ଫଳ ମିଳେନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜ ।
ଅମାଵାସ୍ଯା ତୃତୀଯା ଚ ହ୍ଯୁପଵାସଵ୍ରତାଦିଷୁ
ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ତୃତୀୟା ଦିନ ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ।
ନାଗଵିଦ୍ଧା ତୁ ଯା ଷଷ୍ଟୀ ଶିଵଵିଦ୍ଧା ତୁ ସତ୍ପମୀ
ନାଗ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଷଷ୍ଠୀ ଓ ଶିବ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ସପ୍ତମୀ ।
ଦର୍ଶଂ ଚ ପୌର୍ଣମାସୀଂ ଚ ସତ୍ପମୀଂ ପିତୃଵାସରମ୍
ଦର୍ଶ ଅମାବାସ୍ୟା, ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ, ସପ୍ତମୀ ଓ ପିତୃବାସର ଦିନ ।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ପୂର୍ଵଵିଦ୍ଧାଂ ସତ୍ପମୀଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ପୂର୍ବ ଦିନ ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ସପ୍ତମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ।
ଵ୍ରତାଦୀନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷୋ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ ମଧ୍ୟରେ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ବିଶେଷ ମହିମା ରଖିଛି ।
ଅସଂଭଵେ ଵ୍ରତାଦୀନାଂ ଯଦି ପୌର୍ଵାହ୍ନିକୀ ତିଥିଃ
ଯଦି ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ତେବେ ପୂର୍ବାହ୍ନ ତିଥି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ପ୍ରଦୋଷଵ୍ଯାପିନୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ତିଥିର୍ନକ୍ତଵ୍ରତେ ସଦା
ଯଦି ତିଥି ସନ୍ଧ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ, ତେବେ ନକ୍ତବ୍ରତ ପାଇଁ ସେ ତିଥି ନିଅ ।
ତିଥିନକ୍ଷତ୍ରସଂଯୋଗଵିହିତଵ୍ରତକର୍ମଣି
ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ରର ଯୋଗରେ ଯେଉଁ ବ୍ରତ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ହୋଇଛି ।
ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରାଦଧୋ ଯା ତୁ ନକ୍ଷତ୍ରଵ୍ଯାପିନୀ ତିଥିଃ
ଯଦି ତିଥି ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୋଗ ରଖିଥାଏ ।
ଯଦ୍ଯର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରଘଗଯୋର୍ଵ୍ଯାତ୍ପଂ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ତୁ ଦିନଦ୍ଵଯେ
ଯଦି ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ରଦ୍ଵଯେ ସ୍ଯାତାଂ ନକ୍ଷତ୍ରଂ ଚ ତିଥିର୍ଯଦି
ଯଦି ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଅର୍ଧ୍ଦରାତ୍ରଦ୍ଵଯଵ୍ଯାତ୍ପା ତିଥିର୍ନକ୍ଷତ୍ରଘସଂଯୁତା
ଯେତେବେଳେ ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇ ଅର୍ଦ୍ଧରାତ୍ର ଉପରେ ବ୍ୟାପି ଥାଏ ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠାସଂମିଶ୍ରିତଂ ମୂଲଂ ରୋହିଣୀ ଵହ୍ନିଂସଂଯୁତା
ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ସହିତ ମିଶିଥିବା ମୂଳ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଯୋଗ ଥିବା ରୋହିଣୀ ।
ତତଃ ସ୍ଯୁସ୍ତିଥଯଃ ପୁଣ୍ଯାଃ କର୍ମାନୁଷ୍ଟାନତୋ ଦିଵା
ଏପରେ ଦିନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ସେ ତିଥିଗୁଡିକ ପୁଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ।
ତିଥିର୍ନକ୍ଷଘତ୍ରଯୋଗେନ ଯା ପୁଣ୍ଯା ପରିକୀର୍ତିତା
ଯେତେବେଳେ ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ଏକାଠି ହୁଏ, ସେ ଦିନକୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଉଦଯଵ୍ଯାପିନୀ ଗ୍ରାହ୍ଯା ଶ୍ରଵଣଦ୍ଵାଦଶୀ ଵ୍ରତେ
ଶ୍ରବଣ ଦ୍ୱାଦଶୀ ବ୍ରତ ଉଦୟ ସମୟରେ ଚାଲିଥିବା ତିଥିରେ ଧରିବା ଉଚିତ।
ସଂକ୍ରାନ୍ତିଷୁ ତୁ ସର୍ଵାସୁ ପୁଣ୍ଯକାଲୋନିଗଦ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ସମୟକୁ ପୁଣ୍ୟ କାଳ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତ୍ର କର୍କଟକୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଦକ୍ଷିଣାଯନସଂକ୍ରମଃ
ଏହି ସଂକ୍ରାନ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତିକୁ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଵୃଷଭେ ଵୃଶ୍ଚିକେ ଚୈଵ ସିଂହେ କୁମ୍ଭେ ତଥୈଵ ଚ
ଏହିପରି ଭୃଷ, ବୃଶ୍ଚିକ, ସିଂହ ଓ କୁମ୍ଭ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ,
ତୁଲାଯାଂ ଚୈଵ ମେଷେ ଚ ପୂର୍ଵତଃ ପରତସ୍ତଥା
ତୁଳା ଓ ମେଷ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ, ଆଗରୁ ଓ ପରେ,
କନ୍ଯାଯାଂ ମିଥୁନେ ଚୈଵ ମୀନେ ଧନୁଷି ଚ ଦ୍ଵିଜ
କନ୍ୟା, ମିଥୁନ, ମୀନ ଓ ଧନୁ ରାଶିରେ ମଧ୍ୟ, ଦ୍ୱିଜମାନେ,
ମାକରଂ ସଂକ୍ରମଂ ପ୍ରାହୁରୁତ୍ତରାଯଣସଂଜ୍ଞକମ୍
ମକର ରାଶିକୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ହେବାକୁ ଉତ୍ତରାୟଣ ଆରମ୍ଭ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।