ଗାଯତ୍ର୍ଯୈ ଚ ସଵିତ୍ରେ ଚ ପ୍ରକ୍ଷିପେଦଞ୍ଜଲିଦ୍ରୂଯମ୍
ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜୋଡିଥିବା ହାତରେ ପାଣି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଣେଶେନ ହରିଣାନୁଜ୍ଞାତା ଗଚ୍ଛ ସାଦରମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ହରିଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲାପରେ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ବିଦାୟ ନେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାତରାଦେଃ ପରଂ କର୍ମ କୁର୍ଯାଦପି ଵିଧାନତଃ
ପ୍ରଭାତର କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥଶ୍ଚ ଦେଵର୍ଷେ ସ୍ନାଯାତ୍ର୍ନିଷଵଣଂ ଯତିଃ
ଦେବ ଋଷି, ବନବାସୀ ଓ ତ୍ୟାଗୀ ମନ୍ୟେ ପ୍ରତିଦିନ ସ୍ନାନ ଓ ଶୁଧି କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ତତଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦର୍ଭପାଣିର୍ମୁନୀଶ୍ଵର
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦର୍ଭା ଗ୍ରାସ ହାତରେ ଧରି, ଏହାପରେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ।
ଶର୍ଵର୍ଯାଃ ପ୍ରଥମେ ଯାମେ ତାନି କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାକ୍ରମମ୍
ରାତିର ପ୍ରଥମ ପାହାରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକୁ ଯଥାକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ।
ପାଷଣ୍ଡଃ ସ ହି ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସର୍ଵଧର୍ମବହିଷ୍କୃତଃ
ସେ ଅସ୍ତିକ ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରୁ ବାହାର ଗଣାଯିବା ଉଚିତ।
ପରିତ୍ଯଜତି ତଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ମହାପାତକିନାଂ ଵରମ୍
ସେ ମହାପାପୀ ଭାବରେ ଗଣାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଛାଡିଦେବା ଭଲ।
ତେ ଯାନ୍ତି ନରକାନ୍ଘୋରାନ୍ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କତାରକମ୍
ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରା ରହିଥିବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ତତ୍ରାତ୍ଯମତିଥିଂ ସମ୍ଯଗନ୍ନାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ସେଠାରେ ଅତିଥିକୁ ଭଲଭାବରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଜଲାନ୍ନକନ୍ଦମୂଲୈର୍ଵା ଗୃହଦାନେନ ଚାର୍ଚଯେତ୍
ପାଣି, ପକାଖାଦ୍ୟ, ମୂଳ ଓ ଫଳ, କିମ୍ବା ଘରରୁ ଦାନ ଦେଇ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।
ସତସ୍ମୈଦୁଷ୍କୃତଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ପୁଣ୍ଯମାଦାଯ ଗଚ୍ଛତି
ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦାନ ଦେଇ, ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦେଇ ନିଜେ ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଯାଏ।
ଵିପଶ୍ଚିତୋ ଽତିଥିଂ ପ୍ରାହୁର୍ଵିଷ୍ଣୁଵତ୍ତଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି ଅତିଥିକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଵିପ୍ରପିତୄନୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ତର୍ପଯେତ୍
ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାଦହରହସ୍ତସ୍ମାତ୍ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞାନ୍ପ୍ରଯନ୍ତତଃ
ଏହିପରି ଦିନେଦିନେ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ନୃପଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଶ୍ଚ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞାନ୍ପ୍ରଚକ୍ଷତେ
ରାଜା ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ।
ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଭୋଜ୍ଯମଶ୍ରୀ ଯାତ୍ପାତ୍ରଂ ନୈଵ ପରିତ୍ଯଜେତ୍
ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଥିବା ପାତ୍ର ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଛାଡିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ମୁଖେନ ଵମିତଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସୁରାପୀତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ମୁହଁରୁ ବାନ୍ତି ହୋଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାକୁ ମଦ ପରି ଅଶୁଦ୍ଧ କହନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଲଵଣଂ ଚୈଵ ଗୋମାଂସଶୀତି ଗଦ୍ଯତେ
ସିଧାସିଧି ଲୁଣ ଓ ଗୋମାଂସ ଦୁଇଁଟି ଅଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି କହାଯାଏ।
ଶବ୍ଦ ନ କାରଯେଦ୍ଵିପ୍ରସ୍ତଂ କୁର୍ଵନ୍ନାରକୀ ଭଵେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶବ୍ଦ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା କଲେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଅମୃତୋପସ୍ତରଣମସି ଅପୋଶାନଂ ଭୁଜେଃ ପୁରଃ
ତୁମେ ଅମୃତର ଆବରଣ; ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ପାଣି ପିଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାଦ୍ଯା ଆହୁତୀର୍ଦତ୍ତ୍ଵାଚମ୍ଯ ଭୋଜନମାଚରେତ୍
ପ୍ରଥମ ଆହୁତି ଦେଇ ଓ ପାଣି ପିଇ ଭୋଜନ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ରାତ୍ରାଵପି ଯଥାଶକ୍ତି ଶଯନାସନଭୋଜନୈଃ
ରାତିରେ ମଧ୍ୟ ଯେତେ ସମ୍ଭବ, ଶୟନ, ଆସନ ଓ ଭୋଜନ ଦେଇବା ଉଚିତ।
ଯଦାଽଚାରପରିତ୍ଯାଗୀ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତୀ ତଦା ଭଵେତ୍
ଯେତେବେଳେ ଆଚାର ଛାଡିଦିଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ।
ପୁତ୍ରେଷୁ ଭାର୍ଯାଂ ନିଃକ୍ଷିପ୍ଯ ଵନଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ସହୈଵ ଵା
ପୁଅମାନେ ପାଖରେ ଜନାନୀକୁ ଭରସା କରି, ସେ ଏକା କିମ୍ବା ସହ ଜନାନୀ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଅଧଃ ଶାଯୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞପରାଯଣଃ
ପୃଥିବୀରେ ଶୋଇ, ନିର୍ଯାତିକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞରେ ଲଗ୍ନ ରହିବା ଉଚିତ।
ଦଯାଵାନ୍ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ନାରାଯଣପରାଯଣଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ହୋଇ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ଭଜନ କରେ।
ଅଷ୍ଟୌ ଗ୍ରାସାଂଶ୍ଚ ଭୁଞ୍ଜୀତ ନ କୁର୍ଯାଦ୍ରାତ୍ରିଭୋଜନମ୍
ସେ ଦିନକୁ ଅଠଟି ମୁଠା ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ରାତିରେ ଖାଇବା ନିଷେଧ କରେ।
ଵ୍ଯଵାଯଂ ଵର୍ଜଯେଚ୍ଚୈଵ ନିଦ୍ରାଲସ୍ଯେ ତଥୈଵ ଚ
ସେ ଯୌନ କ୍ରିୟାରୁ ବିରତ ରହେ, ଏବଂ ଘୁମ ଓ ଆଳସ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥଃ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ତପଶ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାଦିକମ୍
ବନବାସୀ ଲୋକ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୟା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।