କନିଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଷ୍ଟଯୋଗେନ ନାଭିଦେଶେ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ଅଂଗୁଠି ଓ କନିଷ୍ଠା ମିଶାଇ ଦ୍ୱିଜ ନାବି ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତଲେନ ଚାଙ୍ଗୁଲାଗ୍ରୈର୍ଵା ସ୍ପୃଶେଦଂସୌ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ତଳ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଆଙ୍ଗୁଳି ଟିପ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର ଲୋକ କାନ୍ଧକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଦନ୍ତକାଷ୍ଟଂ ତତଃ ଖାଦେତ୍ସତ୍ଵଚଂ ଶସ୍ତଵୃକ୍ଷଜମ୍
ତାପରେ ଭଲ ଗଛର ଚାମ୍ରା ସହିତ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଵାରିଣା ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରେଣାପ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ପାଣିରେ ଧୋଇବା କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ପରେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଚ ମେଧାଂ ଚ ତ୍ଵନ୍ନୋ ଧେହି ଵନସ୍ପତେ
‘ଓ ଗଛ, ତୁମରୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚାହୁଁ।’
ନଵାଙ୍ଗୁଲଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚାଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଲୋନ୍ମିତମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ନଉ ଆଙ୍ଗୁଳି ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଳି ଲମ୍ବା।
ଅଲାଭେ ଦୈତକାଷ୍ଟାନାଂ ଗଣ୍ଡୂଷୈର୍ଭାନୁସଂମିତୈଃ
ଯଦି ଭଲ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାପରେ ମୁଁହରେ ପାଣି ନେଇ ଗଣ୍ଡୁଷ କରିବା ଉଚିତ।
କରେଣାଦାଯ ଵାମେନ ସଂଚର୍ଵେଦ୍ଵାମଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା
ବାମ ହାତରେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ନେଇ, ବାମ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଘସିବା ଉଚିତ।
ଜିହ୍ଵାମୁଲ୍ଲିଖ୍ଯ ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଦଲୁଭ୍ଯାଂ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଜିହ୍ବା ଖୁଣ୍ଟି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ନଦ୍ଯାଦୌ ଵିମଲେ ଜଲେ
ତାପରେ ନଦୀର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ଆଵାହ୍ଯ ରଵିମଣ୍ଡଲାତ୍
ସେଠାରେ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ନମସ୍କାର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରୁ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ସ୍ମରନ୍ପୁଣ୍ଯାଂସ୍ତୀର୍ଥାନି ଚ ଵିରିଞ୍ଚିଜ
ପୁନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନର୍ମଦେ ସିଂଧୁକାଵେରି ଜଲେ ଽସ୍ମିନ୍ସନ୍ନିଧିଂ କୁରୁ
ନର୍ମଦା, ସିନ୍ଧୁ ଓ କାବେରୀ, ଏହି ଜଳରେ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମହାଭାଗାଃ ସ୍ନାନକାଲେ ସଦା ମମ
ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ ସ୍ନାନ ସମୟରେ ସଦା ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ପୁରୀ ଦ୍ଵାରାଵତୀ ଜ୍ଞେଯା ସତ୍ପୈତା ମୋକ୍ଷଦାଯିକାଃ
ଦ୍ବାରାବତୀ ପୁରୀକୁ ପବିତ୍ର ଜଣାଯିବା; ଏହା ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ନାନାଙ୍ଗଂ ତର୍ପଣଂ କୃତ୍ଵାଚମ୍ଯାର୍ଧ୍ଯଂ ଭାନଵେର୍ଽପଯେତ୍
ସ୍ନାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ପରିଧାଯାହତଂ ଧୌତଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପରିଵୀଯ ଚ
ଧୋଇଥିବା ଅନ୍ଧା ଜମା ପିନ୍ଧି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜମା ଶରୀରରେ ଜଡିବା।
ଈଶାନାଭିମୁଖୋ ଵିପ୍ର ଗାଯତ୍ର୍ଯାଚମ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଜଳ ଚିପିବା।
ତତସ୍ତୁ ଵାରିଣାତ୍ମାନଂ ଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ସମୁକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଜଳରେ ଶରୀରକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ ଓ ଛିଟିବା।
ଭୂରାଦିଭିର୍ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ସତ୍ପଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ମସ୍ତକମ୍
ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା 'ଭୂ' ଆଦି ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଣ୍ଡକୁ ଛିଟିବା।
ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ହୃଦଯେ ତାରଂ ଭୂଃ ଶିରସ୍ଯଥ ଵିନ୍ଯସେତ୍
'ଓଁ' ଅକ୍ଷରକୁ ହୃଦୟରେ ରଖିବା, 'ଭୂ' କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିବା।
ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵସ୍ତଥାତ୍ରାସ୍ତ୍ରଂ ଦିକ୍ଷୁ ତାଲତ୍ରଯଂ ନ୍ଯସେତ୍
'ଭୂ', 'ଭୁଵଃ', 'ସ୍ୱଃ' ଓ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନି ଦିଗରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା।
ଆଗଚ୍ଛ ଵରଦେ ଦେଵି ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନି
ବରଦାନ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ତିନି ଅକ୍ଷରୀ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ, ଆସ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଵୃଷଭାରୁଢାଂ ଶୁକ୍ଲାଂବରସମାଵୃତାମ୍
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଦେବୀକୁ ବୃଷଭ ଉପରେ ବସିଥିବା, ସ୍ୱେତ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା।
ସାଯଂ ତୁ ଗରୁଡାରୁଢାଂ ପୀତାଂବରସମାଵୃତ୍ତାମ୍
ସାଂଜରେ ଦେବୀକୁ ଗରୁଡ ଉପରେ ବସିଥିବା, ପୀତ ଜମା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା।
ତାରଂ ଚ ଵ୍ଯାହୃତୀଃ ସତ୍ପ ତ୍ରିପଦାଂ ଚ ସମୁଚ୍ଚରନ୍
ତାର, ବ୍ୟାହୃତି ଓ ତ୍ରିପଦ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକସାଥି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।
ଵାମମଧ୍ଯାତ୍ପରୈର୍ଵାଯୁଂ କ୍ରମେଣ ପ୍ରାଣସଂଯମେ
ବାମ, ମଧ୍ୟ ଓ ଡାହାଣ, ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା।
ଆପଃ ପୁନନ୍ତୁ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସାଯମଗ୍ନିଶ୍ଚମେତି ଚ
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଜଳ ପବିତ୍ର କରିବା, ସାଂଜରେ ଅଗ୍ନି ପବିତ୍ର କରିବା; ଏହିପରି କୁହାଯାଇଛି।
ସୁମୁତ୍ରିଯା ନ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନାସାସ୍ପୃଷ୍ଟଜଲେନ ଚ
'ମୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅପବିତ୍ର ହେବା ନାହିଁ' ବୋଲି କହି, ନାକକୁ ଛୁଇଁନଥିବା ଜଳ ବ୍ୟବହାର କରିବା।
ଋତଂ ଚ ସତ୍ଯମେତେନ କୃତ୍ଵା ଚୈଵାଧମର୍ଷଣମ୍
ଏହିପରି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରି, 'ସତ୍ୟ ଓ ନ୍ୟାୟ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।