ଶୌଚଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନେନ ସମାଦାଯ ଶୁଭାଂ ମୃଦମ୍
ଶୁଭ ମାଟି ନେଇ ସାବଧାନରେ ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତନ୍ମୂତ୍ରମୁତ୍ସର୍ଗେ ଶୌଚମାହୂର୍ମନୀଷିଣଃ
ମୁତ୍ର ଓ ପାଖାନ୍ଡ ପରେ ଏହିପରି ଶୌଚକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଶୁଚିତା ବୋଲି କହନ୍ତି।
ସତ୍ପ ତିସ୍ରଃ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯାଃ ପାଦଯୋର୍ମୃତ୍ତିକାଃ ପୃଥକ୍
ପାଦ ଧୋଇବା ପାଇଁ ତିନିଟି ମାଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେବା ଉଚିତ।
ଏତଚ୍ଛୌଚଂ ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ଏହି ଶୌଚ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ; ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଦୁଇଗୁଣା।
ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ପୂର୍ଣଶୌଚଂ ସ୍ଯାତ୍ପଥ୍ଯର୍ଦ୍ଧଂ ମୁନିସତ୍ତମ
ନିଜ ଜଗାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଶୁଧି ରଖିବା ଉଚିତ, ରାସ୍ତାରେ ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ମାତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଗନ୍ଧଲେପକ୍ଷଯକରଂ ଶୌର୍ଚଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ଯେଉଁଠି ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ ମଲିନତା ଦୂର କରିବାକୁ ପରିଶୁଧି କରିବା ଚତୁର ଲୋକର କାମ।
ଵ୍ରତସ୍ଥାନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଯତିଵଚ୍ଛୌଚମିଷ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ଉପବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଯତିମାନେ ଯେମିତି ପରିଶୁଧି ରଖନ୍ତି, ସେହିପରି ପରିଶୁଧି ଆବଶ୍ୟକ।
ଏଵଂ ଶୌଚଂ ତୁ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵୈ ସୁସମାହିତଃ
ଏଭଳି ପରିଶୁଧି କରି ଶାନ୍ତ ମନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ।
ତ୍ରିଶ୍ଚତୁର୍ଧା ପିବେଦାପୋ ଗନ୍ଧଫେନାଦିଵର୍ଜିତାଃ
ଗନ୍ଧ, ଝାଗ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଅପବିତ୍ରତା ନଥିବା ପାଣି ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ଥର ପିବିବା ଉଚିତ।
ତର୍ଜନ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠଯୋଗେନ ନାସାରନ୍ଧ୍ରଦ୍ଵଯଂ ସ୍ପୃଶେତ୍
ତର୍ଜନୀ ଓ ଅଂଗୁଠି ମିଶାଇ ଦୁଇ ନାକର ଚିଁହ୍ନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।
କନିଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଷ୍ଟଯୋଗେନ ନାଭିଦେଶେ ସ୍ପୃଶେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ଅଂଗୁଠି ଓ କନିଷ୍ଠା ମିଶାଇ ଦ୍ୱିଜ ନାବି ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତଲେନ ଚାଙ୍ଗୁଲାଗ୍ରୈର୍ଵା ସ୍ପୃଶେଦଂସୌ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
ତଳ ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଆଙ୍ଗୁଳି ଟିପ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଚତୁର ଲୋକ କାନ୍ଧକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।
ଦନ୍ତକାଷ୍ଟଂ ତତଃ ଖାଦେତ୍ସତ୍ଵଚଂ ଶସ୍ତଵୃକ୍ଷଜମ୍
ତାପରେ ଭଲ ଗଛର ଚାମ୍ରା ସହିତ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଚବାଇବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ଵାରିଣା ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରେଣାପ୍ଯଭିମନ୍ତ୍ରିତମ୍
ପାଣିରେ ଧୋଇବା କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା ପରେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ଚ ମେଧାଂ ଚ ତ୍ଵନ୍ନୋ ଧେହି ଵନସ୍ପତେ
‘ଓ ଗଛ, ତୁମରୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚାହୁଁ।’
ନଵାଙ୍ଗୁଲଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଶ୍ଚ ଵୈଶ୍ଯଶ୍ଚାଷ୍ଟାଙ୍ଗୁଲୋନ୍ମିତମ୍
କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ନଉ ଆଙ୍ଗୁଳି ଲମ୍ବା ହେବା ଉଚିତ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଆଠ ଆଙ୍ଗୁଳି ଲମ୍ବା।
ଅଲାଭେ ଦୈତକାଷ୍ଟାନାଂ ଗଣ୍ଡୂଷୈର୍ଭାନୁସଂମିତୈଃ
ଯଦି ଭଲ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମାପରେ ମୁଁହରେ ପାଣି ନେଇ ଗଣ୍ଡୁଷ କରିବା ଉଚିତ।
କରେଣାଦାଯ ଵାମେନ ସଂଚର୍ଵେଦ୍ଵାମଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା
ବାମ ହାତରେ ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ନେଇ, ବାମ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଘସିବା ଉଚିତ।
ଜିହ୍ଵାମୁଲ୍ଲିଖ୍ଯ ତାଭ୍ଯାଂ ତୁ ଦଲୁଭ୍ଯାଂ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଏହି ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା ଜିହ୍ବା ଖୁଣ୍ଟି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ତତଃ ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ନଦ୍ଯାଦୌ ଵିମଲେ ଜଲେ
ତାପରେ ନଦୀର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ପବିତ୍ର ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ତତ୍ର ତୀର୍ଥାନି ଆଵାହ୍ଯ ରଵିମଣ୍ଡଲାତ୍
ସେଠାରେ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ନମସ୍କାର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରୁ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ନାଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ସ୍ମରନ୍ପୁଣ୍ଯାଂସ୍ତୀର୍ଥାନି ଚ ଵିରିଞ୍ଚିଜ
ପୁନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତୀର୍ଥଗୁଡିକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନର୍ମଦେ ସିଂଧୁକାଵେରି ଜଲେ ଽସ୍ମିନ୍ସନ୍ନିଧିଂ କୁରୁ
ନର୍ମଦା, ସିନ୍ଧୁ ଓ କାବେରୀ, ଏହି ଜଳରେ ତୁମେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା।
ଆଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ମହାଭାଗାଃ ସ୍ନାନକାଲେ ସଦା ମମ
ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟବତୀମାନେ ସ୍ନାନ ସମୟରେ ସଦା ମୋ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ପୁରୀ ଦ୍ଵାରାଵତୀ ଜ୍ଞେଯା ସତ୍ପୈତା ମୋକ୍ଷଦାଯିକାଃ
ଦ୍ବାରାବତୀ ପୁରୀକୁ ପବିତ୍ର ଜଣାଯିବା; ଏହା ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ନାନାଙ୍ଗଂ ତର୍ପଣଂ କୃତ୍ଵାଚମ୍ଯାର୍ଧ୍ଯଂ ଭାନଵେର୍ଽପଯେତ୍
ସ୍ନାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ପରିଧାଯାହତଂ ଧୌତଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପରିଵୀଯ ଚ
ଧୋଇଥିବା ଅନ୍ଧା ଜମା ପିନ୍ଧି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଜମା ଶରୀରରେ ଜଡିବା।
ଈଶାନାଭିମୁଖୋ ଵିପ୍ର ଗାଯତ୍ର୍ଯାଚମ୍ଯ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ
ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଜଳ ଚିପିବା।
ତତସ୍ତୁ ଵାରିଣାତ୍ମାନଂ ଵେଷ୍ଟଯିତ୍ଵା ସମୁକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ଜଳରେ ଶରୀରକୁ ଭଲଭାବେ ଧୋଇ ଓ ଛିଟିବା।
ଭୂରାଦିଭିର୍ଵ୍ଯାହୃତିଭିଃ ସତ୍ପଭିଃ ପ୍ରୋକ୍ଷ୍ଯ ମସ୍ତକମ୍
ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା 'ଭୂ' ଆଦି ବ୍ୟାହୃତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ମୁଣ୍ଡକୁ ଛିଟିବା।