ସ ଭୋକ୍ତୁଂ ସର୍ଵଲପାପାନି ସ୍ପୃହଯାଲୁର୍ନସଂଶଯଃ
ଯେଉଁଠି ସେ ଦିନରେ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ପାପରେ ଆସକ୍ତ ହେବେ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଦି ମୁକ୍ତିମଭୀପ୍ସତି
ଏକାଦଶୀରେ ଯଦି କେହି ମୁକ୍ତି ଚାହେ, ସେ ନିରାହାର ରହିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଦି ମୁକ୍ତିମଭୀପ୍ସତି ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରୋ ଯଦି ମୁକ୍ତିମଭୀପ୍ସତି
ଯଦି କେହି ମୁକ୍ତି ଚାହେ, ସେ ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଅନ୍ନମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତିଷ୍ଟନ୍ତି ତାନି ଵିପ୍ର ହରେର୍ଦିନେ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତସ୍ଯ ନୈଵାସ୍ତି ନିଷ୍କୃତିଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ହରିଙ୍କର ଦିନରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଯିଏ ଖାଏ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ପରିହାର ନାହିଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନିରାହାରଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କଲେ, ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପାଇଥାଏ।
ସଂସେଵ୍ଯା ସର୍ଵଥା ଵିପ୍ରୈଃ ସଂସାରଚ୍ଛେ ଦଲିପ୍ସୁଭିଃ
ଏହି ବ୍ରତ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁମାନେ ସଂସାର ଛାଡିବାକୁ ଚାହନ୍ତି।
ସ୍ନାପଯେଦ୍ଵିଧିଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୂଜଯେତ୍ପ୍ରଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯଥାବିଧି ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଶୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶଯୀତ ସନ୍ନିଧୌ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାରାଯଣପରାଯଣଃ
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସାମ୍ନାରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ ସମ୍ଯକ୍ ତତସ୍ତ୍ଵେ ଵସୁଦୀରଯେତ୍
ତାପରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଶରଣଂ ମେ ଭଵାଚ୍ଯୁତ
ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ମୁଁ ଖାଇବି; ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦିଅ।
ଭକ୍ତିଭାଵେନ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଉପଵାସଂ ସମର୍ପଯେତ୍
ଭକ୍ତି ଭାବରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଉପବାସକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଗୀତୈର୍ଵାଦ୍ଯୈଶଅଚ ନୃତ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୁରାଣଶ୍ରଵଣାଦିଭିଃ
ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ, ନୃତ୍ୟ ଓ ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଓ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା।
ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ଵିଧିଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୂଜଯତ୍ପ୍ରଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯଥାବିଧି ଭାବରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପଯସା ଵିପ୍ର ହରିସାରୁପପ୍ଯମଷଶ୍ନୁତେ
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦୁଧ ପିଇ ହରିଙ୍କ ସଦୃଶ ଗତି ପାଇଥାଏ।
ପ୍ରସୀଦ ସୁମୁଖୋ ଭୂତ୍ଵା ଜ୍ଞାନଦୃଷ୍ଟିପ୍ରଦୋ ଭଵ
ସୁମୁଖ ହୋଇ, କୃପା କର; ଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ।
ବ୍ରହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଦକ୍ଷିଣାଂ ତଥା
ଏକାଦଶୀ ପରେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
କୃତପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ ଵାଗ୍ଯତଃ
ପଞ୍ଚ ମହାଯଜ୍ଞ କରି, ନିଜେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ସ ଯାତି ଵିଷ୍ଣୁଭଵନଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ।
ଚାଣ୍ଡାଲାନ୍ପତକିତାଂଶ୍ଚୈଵ ନେକ୍ଷେଦପି କଦାଚନ
ଚାଣ୍ଡାଳ ଓ ପାପୀମାନେ ଦିଗରେ କେବେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉପଵାସ ଵ୍ରତପରୋ ନାଲପେଚ୍ଚ କଦାଚନ
ଉପବାସ ଓ ବ୍ରତରେ ଲଗିଥିବା ଲୋକ କେବେ ଅନ୍ୟମାନେ ସହ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଯାଜ୍ଯଯାଜକଂ ଚୈଵ ନାଲପେତ୍ସର୍ଵଦା ଵ୍ରତୀ
ଯିଏ ବ୍ରତ ରଖେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ଭାବରେ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭିଷଜଂ କାଵ୍ଯକର୍ତ୍ତାରଂ ଦେଵଦ୍ଵିଜଵିରୋଧିନମ୍
ଚିକିତ୍ସକ, କବି କିମ୍ବା ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବିରୋଧୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ କଥା ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵ୍ରତୋପଵାସନିରତୋ ଵାଙ୍ମାତ୍ରେଣାପି ନାର୍ଚଯେତ୍
ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ ଓ ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସେହି ପ୍ରକାର ଲୋକଙ୍କୁ କେବଳ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉପଵାସପରୋ ଭୂତ୍ଵା ପରାଂ ସିଦ୍ଧିମଵାନ୍ପୁଯାତ୍
ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ନାସ୍ତୁ ଵିଷ୍ଣୁସମଂ ଦୈଵଂ ତପୋ ନାନଶନାତ୍ପରମ୍
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ଉପବାସରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ତପସ୍ୟା ନାହିଁ।
ନାସ୍ତି ଜ୍ଞାନସମୋ ଲାଭୋ ଲାଭୋ ନ ଚ ଧର୍ମ ସମଃ ପିତା
ଜ୍ଞାନ ସମାନ କୌଣସି ଲାଭ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ସମାନ କୌଣସି ଲାଭ ନାହିଁ, ଧର୍ମ ସମାନ କୌଣସି ପିତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ଏଠି ମଧ୍ୟ ପୁରୁଣା ଏକ ଗଳ୍ପ ଉଦାହରଣ ଦେଖାଯାଏ ।
ପୁରା ହିଗାଲଵୋ ନାମ ମୁନିଃ ସତ୍ଯପରାଯଣଃ
ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଗାଳବ ନାମକ ଏକ ଋଷି ଥିଲେ, ସେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ।
ବହୁଵୃକ୍ଷସମାକୀର୍ଣେ ଗଜଭଲ୍ଲୁନିଷେଵିତେ
ସେ ଅନେକ ଗଛ ରେ ଘେରା ଏବଂ ହାତୀ ଓ ହରିଣ ଚରାଉଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିଲେ ।
କନ୍ଦମୂଲଫଲୈଃ ପୂର୍ଣେ ମୁନିଵୃନ୍ଦନିଷେଦିତେ
ସେଠାରେ ମୂଳ, କନ୍ଦ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ମୁନିମାନେ ବସୁଥିଲେ ।