ଯାଵନ୍ତି ତେଷାଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଷ୍ପମୂଲଫଲାନି ଚ
ସେଉଁଠି ଯେତେ ଗଛ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ଯେତେ ଫୁଲ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି,
ତାଵତ୍କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ତେଷାଂ ଲୋକେଷୁ ସଂସ୍ଥିତିଃ
ସେତେ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେଇ ଲୋକରେ ବାସ କରିଥାଏ।
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂଭୋଜାଦ୍ଗାମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମର ପଦ୍ମମୁଖରୁ ଯେଉଁ ମହାନ ପୃଥିବୀର ମହିମା ଶୁଣିଛି,
ଯସ୍ଯାଃ ସଂଦର୍ଶନାଦୀନାମୀଦୃଶଂ ପୁଣ୍ଯମୀରିତମ୍
ଯାହାକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ ଓ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଏପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି,
ତଥା କଥଯଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଭକ୍ତାହଂ ତଵ ସର୍ଵଦା
ସେହିପାଇଁ, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତୁମର ଭକ୍ତ; ଏହା ଆଉ କିଛି କୁହ।
ଵେଦାଗମାନାଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସ୍ମଯମାନ ଉଵାଚ ହ
ଯିଏ ବେଦ ଓ ଆଗମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ହସି କହିଲେ—
ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନଂ ଚ ଯଥା ଶାସ୍ତ୍ରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଗୁଡ଼ ଦେଉଁ ଗାଈ ନିୟମ କେମିତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି,
ଗୋମଯେନୋପଲିପ୍ତାଯାଂ କୁଶାନାସ୍ତୀର୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଗୋମୟ ଲଗାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କୁଶ ଘାସ ଛାଡ଼ି, ସାବଧାନରେ ବିଛାଇବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଭାରୈଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁଡ଼ ଦେହି ଚାରି ଭାରରେ ଗଣାଯାଏ ।
ଅର୍ଦ୍ଧଭାରେଣ ଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାତ୍କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ
ଅର୍ଧ ଭାରରେ ଛୋଟ ଦେହି ଗଣାଯାଏ, ଏବଂ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଦେହି କେବଳ ଅଳ୍ପ ଭାରରେ ହୁଏ ।
ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରଥମକଲ୍ପସ୍ଯ ଯୋ ଽନୁକଲ୍ପେନ ଵର୍ତଯେତ୍
ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାରର ମାଲିକ ଦ୍ୱିତୀୟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ ।
ଧେନୁଵତ୍ସୌ ଘୃତସ୍ଯୈତୌ ସିତଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଂବରାଵୃତୌ
ଘୀ ପାଇଁ ଦେହି ଓ ଛୋଟ ଦେହିକୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ମୃଦୁ ଧଳା ପୋଶାକରେ ଢାକିବା ଉଚିତ ।
ସିତସୂତ୍ରଶିରାଲୌ ଚ ସିତକଂବଲକଂବଲୌ
ଧଳା ସୂତରେ ମୁଣ୍ଡ ବାନ୍ଧିବା ଏବଂ ଧଳା ଉନ୍ନା କମ୍ବଳ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ ।
ଵିଦ୍ରୁମକ୍ରମଗୋ ପେତୌ ନଵନୀତସ୍ତନାନ୍ଵିତୌ
କୋରାଲ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦୁଇଯଣ ଦେହିର ଅଂତର ନବନୀତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ।
ସୁଵର୍ଣଶୃଙ୍ଗାଭରଣୌ ଶୁଦ୍ଧରୌପ୍ଯଖୁରାଵୁଭୌ
ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଗହଣା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚାନ୍ଦି ଖୁର ଦୁଇଯଣ ଦେହିରେ ଥିବା ଉଚିତ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ରଚଯିତ୍ଵା ତୁ ଧୂପଦୀପୈରଥାର୍ଚଯେତ୍
ଏଭଳି ଏମାନେ ସଜାଇ ଧୂପ ଓ ଦୀପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ
ଦେହି ରୂପରେ ଥିବା ସେ ଦେବୀ ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଧେନୁରୂପେଣ ସା ଦେଵୀ ମମ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ
ଦେହି ରୂପରେ ଥିବା ସେ ଦେବୀ ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ ।
ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଶକ୍ରଶକ୍ତିର୍ଯା ଧେନୁରୂପାସ୍ତୁ ସା ଶ୍ରିଯେ
ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଯେଉଁ ଦେହି ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ସେ ମୋତେ ଶ୍ରୀ ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଯା ଲୋକପାଲାନାଂ ସା ଧେନୁର୍ଵରଦାସ୍ତୁ ମେ
ଯେଉଁ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବରେ ଲୋକପାଳଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେହି ମୋର ହେଉ ।
ସର୍ଵପାପହରା ଧେନୁଃ ସା ମେ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତୁ
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ଦେହି ମୋତେ ଶାନ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ ।
ଵିଧାନମେତଦ୍ଧେନୂନାଂ ସର୍ଵାସାମିହ ପଠ୍ଯତେ
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେହି ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।
ତାସାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶାସ୍ତ୍ରୋକଂ ଶୃଣୁ ମୋହିନି
ମୁଁ ଏବେ ତାଙ୍କର ରୂପ ବିବରଣ କରିବି, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେପରି ଲେଖାଯାଇଛି; ମୋହିନୀ, ଶୁଣ ।
ତିଲଧେନୁସ୍ତୃତୀଯା ଚ ଚତୁର୍ଥୀ ଜଲସଂଜ୍ଞିତା
ତୃତୀୟ ଦେହି ତିଳ ଦେହି ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଦେହି ଜଳ ଦେହି ନାମରେ ଜଣାଯାଏ ।
ସପ୍ତମୀ ଶର୍କରାଧେନୁର୍ଦଧିଧେନୁସ୍ତଥାଷ୍ଟମୀ
ସପ୍ତମ ଦେହି ଶର୍କରା ଦେହି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ ଦେହି ଦହି ଦେହି ଭାବରେ ଅଛି ।
କୁଂଭାଃ ସ୍ଯୁର୍ଦ୍ରଵଧେନୂନାଂ ଚେତରାସାଂ ତୁ ରାଶଯଃ
ଦ୍ରବ ଦେହି ପାଇଁ କୁଂଭ ମାପ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ ଦେହି ପାଇଁ ଗଛା ମାପ ହୁଏ ।
ନଵନୀତେନ ତୈଲେନ ତଥା କେ ଽପି ମହର୍ଷଯଃ
କିଛି ମହାଋଷିମାନେ ଏହିପରି ନବନୀତ ଓ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ମନ୍ତ୍ରାଵାହନସଂଯୁକ୍ତାଃ ସଦା ପର୍ଵଣି ପର୍ଵଣି
ସେମାନେ ସଦା ପର୍ବ ପର୍ବରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଅନେକଯଜ୍ଞଫଲଦାଃ ସର୍ଵପାପହରାଃ ଶୁଭାଃ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନେକ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ ଏବଂ ଶୁଭ ହୁଏ।
ଯୁଗାଦୌ ଚୈଵ ମନ୍ଵାଦୌ ଚୋପରାଗାଦିପର୍ଵସୁ
ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ, ମନୁ ଆରମ୍ଭରେ ଓ ଉପରାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବରେ,