ମୋକ୍ଷଭାଗୀ ଭଵେନ୍ନୃନଂ ନାତ୍ରକାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ସେ ମୁକ୍ତିର ଅଂଶୀ ହୁଏ; ପୁରୁଷ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଆଉ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ନରକସ୍ଥାନ୍ପିତୄନ୍ସର୍ଵାନ୍ସ୍ଵର୍ଗଂ ନଯତି ଵୈ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ନରକରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାଏ।
ଭୂମିରେଣୁପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାତିଗଃ
ପୃଥିବୀର ଧୂଳି ଗଣନା ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେତେ ବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ଭେରୀଶଙ୍ଖାଦିନିର୍ଘୋଷୈର୍ଗୀତଵାଦିତ୍ରନିଃସ୍ଵନୈଃ
ଢୋଳ, ଶଂଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ, ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନି ସହିତ।
ସର୍ଵସୌଖ୍ଯାନ୍ଯଵାପ୍ଯେହ ସର୍ଵଧର୍ମପରାଯଣଃ
ଏଠି ସମସ୍ତ ସୁଖ ଲାଭ କରି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ।
ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥିତାନ୍ମୋକ୍ଷଯିତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ଜ୍ଞାନୀ ଚ ମୋହିନି
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିବାମାନେକୁ ମୁକ୍ତ କରି, ସେ ନିଜେ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ, ମୋହିନୀ।
ପରଂ ଵୈରାଗ୍ଯମାପନ୍ନଃ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମାଧି ଗଚ୍ଛତି
ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବିରାକ୍ତି ଲାଭ କରି, ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ତ୍ରିଭାଗହୀନଂ ଗୋଚର୍ମ ମାନମାହ ଵିଧିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଗାଈର ଚର୍ମ ତିନି ଭାଗ କମ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିୟମ ଏହାକୁ ଠିକ୍ ବୋଲି କହିଛି।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵପ୍ରୀତ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାଯା ଭାସ୍କରସ୍ଯ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଦୁର୍ଗା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ।
ତପୋଵ୍ରତେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଯତ୍ଫଲଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ତପ, ବ୍ରତ ଓ ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଫଳ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶେ ଵିମାନେ ଵୈଷ୍ଣଵେ ପୁରେ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କୋଟି କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସହର ମଧ୍ୟରେ,
ଭୂମିରେଣ୍ଵବ୍ଦସଂଖ୍ଯାକଂ କାଲଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚ ତତ୍ର ସଃ
ସେଠି ସେ ଏମିତି ଏକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁ ସମୟ ପୃଥିବୀର ଧୂଳି କଣା ଓ ସମୁଦ୍ରର ଜଳବିନ୍ଦୁ ଗଣନା ସମାନ।
ଅକ୍ଷଯାଯାଂ ତୁ ଯୋ ଦେଵି ସ୍ଵର୍ଣଂ ଷୋଡଶମାସିକମ୍
ହେ ଦେବୀ, ଅକ୍ଷୟ ଲୋକରେ, ଯିଏ ଷୋଳ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁନା ଦାନ କରେ—
ଅନ୍ନଦାନାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ଶୈଵଂ ଵୈ ତିଲଦାନତଃ
ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକ ମିଳେ; ତିଳ ଦାନ କଲେ ଶିବଙ୍କର ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ସ୍ଵର୍ଣଵାସୋଭିଃ କୀର୍ତିଂ କନ୍ଯାପ୍ରଦାନତଃ
ସୁନା ଦିଆ ପୋଶାକ ଦାନ କଲେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଲୋକ ମିଳେ; କନ୍ୟା ଦାନ କଲେ କୀର୍ତି ଲଭିତି।
ଗଂମାତୀରେ ନରୋ ଯସ୍ତୁ ନାନାଵୃକ୍ଷୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍
ଯେଉଁ ଲୋକ ନଦୀ କୂଳରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଲଗାଇ ଏକ ଉଦ୍ୟାନ ସୃଷ୍ଟି କରେ—
କଦଲୀନାରିକେରୈଶ୍ଚ କପିତ୍ଥାଶୋକଚଂପକୈଃ
ସେଉଁଠି କଦଳୀ, ନାଡିଆ, କପିଥ, ଅଶୋକ ଓ ଚମ୍ପକ ଗଛ ଥାଏ,
ଆମ୍ରୈସ୍ତାଲୈର୍ନାଗରଙ୍ଗୈର୍ଵୃକ୍ଷୈରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତମ୍
ଏହି ଉଦ୍ୟାନରେ ଆମ୍ବ, ତାଳ, ନାଗରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଗଛ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ,
ନିଚିତଂ କାରଯିତ୍ଵୈଵମାଵାସଂ ପୁଷ୍ପଶୋଭିତମ୍
ଏଭଳି ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଆବାସ ତିଆରି କରାଯାଏ,
ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ତଥା ଭକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵାର୍ଥଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ଚ
ଏବଂ ସମସ୍ତ କାମନା ଭାବି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହା ଦାନ କରେ,
ଯାଵନ୍ତି ତେଷାଂ ଵୃକ୍ଷାଣାଂ ପୁଷ୍ପମୂଲଫଲାନି ଚ
ସେଉଁଠି ଯେତେ ଗଛ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ଯେତେ ଫୁଲ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି,
ତାଵତ୍କଲ୍ପସହସ୍ରାଣି ତେଷାଂ ଲୋକେଷୁ ସଂସ୍ଥିତିଃ
ସେତେ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସେଇ ଲୋକରେ ବାସ କରିଥାଏ।
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଂଭୋଜାଦ୍ଗାମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମର ପଦ୍ମମୁଖରୁ ଯେଉଁ ମହାନ ପୃଥିବୀର ମହିମା ଶୁଣିଛି,
ଯସ୍ଯାଃ ସଂଦର୍ଶନାଦୀନାମୀଦୃଶଂ ପୁଣ୍ଯମୀରିତମ୍
ଯାହାକୁ କେବଳ ଦର୍ଶନ ଓ ଅନ୍ୟ କାରଣରେ ଏପରି ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି,
ତଥା କଥଯଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଭକ୍ତାହଂ ତଵ ସର୍ଵଦା
ସେହିପାଇଁ, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତୁମର ଭକ୍ତ; ଏହା ଆଉ କିଛି କୁହ।
ଵେଦାଗମାନାଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ସ୍ମଯମାନ ଉଵାଚ ହ
ଯିଏ ବେଦ ଓ ଆଗମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେ ହସି କହିଲେ—
ଗୁଡଧେନୁଵିଧାନଂ ଚ ଯଥା ଶାସ୍ତ୍ରେ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଗୁଡ଼ ଦେଉଁ ଗାଈ ନିୟମ କେମିତି ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି,
ଗୋମଯେନୋପଲିପ୍ତାଯାଂ କୁଶାନାସ୍ତୀର୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଗୋମୟ ଲଗାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ, କୁଶ ଘାସ ଛାଡ଼ି, ସାବଧାନରେ ବିଛାଇବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତମା ଗୁଡଧେନୁସ୍ତୁ ଚତୁର୍ଭାରୈଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁଡ଼ ଦେହି ଚାରି ଭାରରେ ଗଣାଯାଏ ।
ଅର୍ଦ୍ଧଭାରେଣ ଵତ୍ସଃ ସ୍ଯାତ୍କନିଷ୍ଠା ଭାରକେଣ ତୁ
ଅର୍ଧ ଭାରରେ ଛୋଟ ଦେହି ଗଣାଯାଏ, ଏବଂ ସବୁଠୁ ଛୋଟ ଦେହି କେବଳ ଅଳ୍ପ ଭାରରେ ହୁଏ ।