ଦେଶକାଲାଦି ଵିଜ୍ଞାଯ ସ୍ଵଯମସ୍ଯାଵିରୋଧତଃ
ଯେଉଁଠି, କେବେ ଏବଂ କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ସବୁକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝି, ନିଜ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ବିରୋଧ ନଥିଲେ,
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଜନ୍ତୂନାମକ୍ଲେଷଜନନଂ ହି ତତ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କେବେ ଦୁଃଖର କାରଣ ହୁଏ ନାହିଁ।
କର୍ମକାର୍ଯସହାଯତ୍ଵମକାର୍ଯପରିପନ୍ଥିତା
ଏହା କର୍ମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବାଧା ଦିଏ।
ଇଚ୍ଛାନୁଵୃତ୍ତକଥନଂ ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଵେକିନଃ
ଯିଏ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଭେଦ ବୁଝିପାରେ, ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଥାଏ।
ଯେ ଲୋକେ ଦ୍ଵେଷିଣୋ ମୂର୍ଖାଃ କୁମାର୍ଗରତବୁଦ୍ଧଯଃ
ଏହି ସଂସାରରେ ଯେମାନେ ଦ୍ୱେଷୀ, ମୂର୍ଖ ଏବଂ ଭ୍ରଷ୍ଟ ମନରେ ଅନ୍ୟଥା ପଥରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି,
ଧର୍ମାଧର୍ମଵିଵେକେନ ଵେଦମାର୍ଗାନୁସାରିଣଃ
ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ଭେଦ ବୁଝି, ବେଦର ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ହରି ଭକ୍ତିକରଂ ଯତ୍ତତ୍ସଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପରିରଞ୍ଚିତମ୍
ଯାହା ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସଦ୍ଜନମାନେ ଯାହାକୁ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ସର୍ଵଂ ଜଗଦିଦଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵସ୍ଯ କାରଣମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ; ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତର କାରଣ।
ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିଧିନା ପୂଜଯାମି ତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରେ।
ସର୍ଵଭୂତମଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରିପୂର୍ଣଃ ସନାତନଃ
ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚିରନ୍ତନ।
ସମତା ଶତ୍ରୁମିତ୍ରେଷୁ ଵଶିତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ନୃପ
ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ପ୍ରତି ସମତା ଏବଂ ନିଜ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ରାଜା,
ଏତେ ସର୍ଵେ ସମାଖ୍ଯାତାସ୍ତପଃ ସିଦ୍ଧିପ୍ରଦା ନୃଣାମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏଗୁଡ଼ିକ ମାନବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାର ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ମହାମନ୍ତ୍ରଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମହାମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରେ।
ଵିଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯକରଂ ଚୈଵ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍
ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ।
ନମୋ ଭଗଵତେ ପ୍ରୋଚ୍ଯ ଵାସୁଦେଵାଯ ତତ୍ପରମ୍
'ଭଗବତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉତ୍ତମ।
ଦ୍ଵଯୋଃ ସମଂ ଫଲଂ ରାଜନ୍ନଷ୍ଟଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଣଯୋଃ
ହେ ରାଜା, ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯଦିଓ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ହରାଯାଏ, ତଥାପି ଫଳ ସମାନ ମିଳେ।
ଶଙ୍ଖଚଚକ୍ରଧରଂ ଶାନ୍ତଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍
ଯିଏ ଶଂଖ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖହୀନ ନାରାୟଣ,
କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲଧରଂ ନାନାମଣ୍ଡନଶୋଭିତମ୍
ଯିଏ ମୁକୁଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ,
ପୀତାମ୍ବରଧରଂ ଦେଵଂ ସୁରାସୁରନମସ୍କୃତମ୍
ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ଏହି ଦେବତା, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଓ ଦାନବମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଜ୍ଞାନରୁପୀ ପରିପୂର୍ଣଃ ସନାତନଃ
ସେ ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଚିରନ୍ତନ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେ ଽସ୍ତୁ ତପଃ ସିଦ୍ଧିଂ ଗଚ୍ଛ ଲବ୍ଧୁଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ତୁମେ ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ସଫଳତା ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ସୁଖ ଲଭ କର।
ପରମାଂ ପ୍ରୀତିମାପନ୍ନଃ ପ୍ରପେଦେତପସେ ଵନମ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରୀତି ଲାଭ କରି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନାଦେଶ୍ଵରେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରେ ତପସ୍ତେପେ ଽତିଦୁଶ୍ଚରମ୍
ନାଦେଶ୍ୱର ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ସେ ବହୁତ କଠିନ ତପସ୍ୟା କଲେ।
କୃତାତିଥ୍ଯର୍ହଣଶ୍ଚାପି ନିତ୍ଯଂ ହୋମପରାଯଣଃ
ସେ ସଦା ଅତିଥିମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରୁଥିଲେ ଓ ନିତ୍ୟ ହୋମକୁ ନିଷ୍ଠାରେ କରୁଥିଲେ।
ପତ୍ରୈଃ ପୁଷ୍ପୈଃ ଫଲୈସ୍ତୋଯୈସ୍ତ୍ରିକାଲଂ ହରିପୂଜକଃ
ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ପାଣି ସହିତ, ସେ ଦିନରେ ତିନିଥର ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ଧ୍ଯାଯନ୍ନାରାଯଣଂ ଦେଵଂ ଶୀର୍ଣପର୍ଣାଶନୋ ଽଭଵତ୍
ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।
ନିରୁଚ୍ଛ୍ଵାସ ସ୍ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ତତଃ ସମୁପଚକ୍ରମେ
ତାପରେ ସେ ଶ୍ୱାସ ନେବା ଛାଡ଼ି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ତାଣି ନିରୁଚ୍ଛ୍ଵାସପରୋ ଽଭଵତ୍
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ସେ ଶ୍ୱାସ ରୋକି ରହିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵେ ଵିତ୍ରସ୍ତା ଵହ୍ନିତା ପିତାଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅଗ୍ନି ଓ ପିତୃମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ଅସ୍ତୁଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶରଣାଗତପାଲକମ୍
ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ଶରଣାଗତଙ୍କର ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ।