ସର୍ଵଯଜ୍ଞତପୋଦାନଯୋଗସ୍ଵାଧ୍ଯାଯକର୍ମଭିଃ
ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ, ଯୋଗ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ କର୍ମରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—
ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସତ୍ଯଵଚନୈର୍ନୈଷ୍ଠିକବ୍ରହ୍ମଚାରିଣାମ୍
ସତ୍ୟ କଥା କହିବା ଓ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ପାଳନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ—
ସମାତୃପିତୃଦାରାଣାଂ କୁଲକୋଟିମନନ୍ତକମ୍
ମା, ବାପା ଓ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଏବଂ ଅନେକ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିବାରର ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ—
ସଂତୋଷଃ ପରମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନଂ ସୁଖାତ୍ମନାମ୍
ସନ୍ତୋଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧନ-ସମ୍ପଦ, ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆତ୍ମାର ସୁଖ—
କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଗଙ୍ଗାଂ ପ୍ରାପ୍ଯୈଵ କେଵଲମ୍
ମାନବ ମାତ୍ର ଗଙ୍ଗାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେ ନିଜ ଜୀବନକୁ ସଫଳ କରିପାରେ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ତଜ୍ଜଲସଂସ୍ପର୍ଶୀ ତଜ୍ଜଲଂ ପିବତେ ଚ ଯଃ
ଯିଏ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳକୁ ଛୁଏ କିମ୍ବା ପିଏ—
ଦୀକ୍ଷିତଃ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ସୋମପାନଂ ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ମନେ ଦିନେ ଦିନେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ଦିକ୍ଷିତ ହେବା ଓ ସୋମପାନ କରିବା ସମାନ।
ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନରାସ୍ତେ ତୁ ମୋଦନ୍ତେ ଶିଵସନ୍ନିଧୌ
ଏମିତି ଲୋକେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଲେ, ଶିବଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଅମୃତାନ୍ଯୁପଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତଥା ଗଙ୍ଗାଜଲଂ ନରାଃ
ସେମାନେ ଅମୃତ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପିଏଥିବା ଲୋକ।
ଅନ୍ନଦାନୈଶ୍ଚ ଗୋଦାନୈଃ ସ୍ଵର୍ଣଦାନାଦିଭିସ୍ତଥା
ଅନ୍ନ ଦାନ, ଗାଈ ଦାନ, ସୁନା ଦାନ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନରେ—
ତତଃ ଶତଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗଙ୍ଗାଂଭଶ୍ଚୁଲୁକାଶନାତ୍
ଗଙ୍ଗା ଜଳର ଏକ ମୁଠି ମାତ୍ର ପିଇଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେଠାରେ ଉପରୋକ୍ତ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ତତୋ ଽଧିକଫଲଂ ଗଙ୍ଗାତୋଯପାନାଦଵାପ୍ଯତେ
ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପିଇଲେ ଏହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଫଳ ମିଳେ।
ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ଯଃ ପିବେଦଂଭସ୍ତସ୍ଯ ମୁକ୍ତିଃ କରେ ସ୍ଥିତା
ଯିଏ ଇଚ୍ଛାମତେ ଏହି ଜଳ ପିଏ, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ତାଙ୍କର ହାତରେ ରହେ।
ନାର୍ମଦଂ ଦଶଭିର୍ମାସୈର୍ଗାଙ୍ଗଂ ଵର୍ଷେଣ ଜୀର୍ଯତି
ନର୍ମଦା ନଦୀର ଜଳ ଦଶ ମାସରେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୁଏ, ଗଙ୍ଗା ଜଳ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।
ତଦୁତ୍ତରଫଲାଵାପ୍ତିର୍ଗଙ୍ଗାଯାମସ୍ଥିଯୋଗତଃ
ତାପରେ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ହାଡ଼ ସହିତ ଥିଲେ ଫଳ ମିଳେ।
ଯଃ ପିବେତ୍ତୁ ଯଥେଷ୍ଠଂ ହି ଗଙ୍ଗାମ୍ଭଃ ସ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଯିଏ ଇଚ୍ଛାମତେ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପିଏ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ।
ସ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜ୍ଞାନମମଲଂ ଯୋଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଵିନ୍ଦତି
ସେ ସ୍ୱର୍ଗ, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ।
ଗୋମୂତ୍ରଯାଵକାହାରାଦ୍ଗାଙ୍ଗପାନଂ ଵିଶିଷ୍ଯତେ
ଗାଈର ମୁତ୍ର କିମ୍ବା ଯବର ଖିରା ଖାଇବାଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ପିଇବା ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଯଦୁକ୍ତଂ ହି ପୁରାଣେଷୁ ମୁନିଭିସ୍ତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିଭିଃ
ଯେଉଁଠି ପୁରାଣରେ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିଥିବା ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି,
ଗଙ୍ଗାସଂଦର୍ଶନାତ୍ତଦ୍ଵତ୍ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଯେପରି ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ,
ପୁମାଂସ୍ତାରଯତେ ଗଙ୍ଗାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵାଵଗାହ୍ଯ ଚ
ମଣିଷ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ, ଛୁଇଁଲେ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ କଲେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଏ,
ପୁମାନ୍ପୁନାତି ପୁରୁଷାଞ୍ଛତଶୋ ଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଏହିପରି ଜଣେ ଲୋକ ଶତଶଃ, ସହସ୍ରଶଃ ଲୋକଙ୍କୁ ପବିତ୍ର କରିପାରେ,
ଶୁଭାନାମାଶ୍ରମାଣାଂ ଚ ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନଜଂ ଫଲମ୍
ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ନିର୍ଘୃଣତ୍ଵଂ ଚ ନଶ୍ଯନ୍ତି ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନ ମାତ୍ରତଃ
ଗଙ୍ଗାକୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ କଠୋରତା ନଶ୍ଟ ହୁଏ,
ଦାଂଭିକତ୍ଵଂ ନୃଣାଂ ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନାଦେଵ ନଶ୍ଯତି
ଲୋକଙ୍କ ମନର ଢୋଙ୍ଗ କେବଳ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ,
ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଦିଚ୍ଛତି ନରଃ ଶାଶ୍ଵତଂ ପଦମଵ୍ଯଯମ୍
ଯଦି କେହି ଭକ୍ତିଭାବରେ ଚିରନ୍ତନ ଅବିନାଶୀ ପଦକୁ ଆଶା କରନ୍ତି,
ଅନ୍ଯତ୍ର ଯଦ୍ଭଵେତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଦ୍ଗଙ୍ଗାଦର୍ଶନାଦ୍ଭଵେତ୍
ଅନ୍ୟଠାରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେହି ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ମିଳିଯାଏ,
ତଦ୍ଭଵେଦେଵ ଗଙ୍ଗାଯା ଦର୍ଶନାଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵତଃ
ସେହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭକ୍ତିସହିତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଦେଖିଲେ ମିଳେ,
ସ୍ନାନାତ୍ସଂସ୍ପର୍ଶନା ସେଵ୍ଯ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ନରଃ
ସ୍ନାନ, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ସେବା କରି ଯେଉଁ ଫଳ ମଣିଷ ପାଏ,
ଅଥ ତେ ସ୍ମରଣସ୍ଯାପି ଗଙ୍ଗାଯା ଭୂପଭାମିନି
ହେ ରାଜ୍ନୀ, ଗଙ୍ଗାକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ,