ଋକ୍ଷେଣ ସଂଯୁତାଯାସ୍ତୁ ଜ୍ଯେଷ୍ଠକୁଣ୍ଡାପ୍ଲଵେନ ଵା
କିମ୍ବା ଋକ୍ଷ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ।
ଵ୍ଯାହୃତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ରୈଃ ସେଯମଦ୍ଯ ସୁନିଷ୍ଠୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି; ଆଜି ଏହା ବହୁତ କଠିନ।
ଭର୍ତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ଵ୍ଯପୋହ୍ଯୈଵ ଘାତଯିତ୍ଵା ସୁତଂ ପ୍ରିଯମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅବହେଳା କରି, ପ୍ରିୟ ପୁଅକୁ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି—
ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମପ୍ରଲୋପ୍ତ୍ରୀଯଂ ବହୁପାପସମନ୍ଵିତା
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧର୍ମକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ଅନେକ ପାପରେ ଲିପ୍ତ।
ଭଵନ୍ତୋ ନ୍ଯାଯଯୁକ୍ତେଷୁ ଧର୍ମଯୁକ୍ତେଷୁ ତତ୍ପରାଃ
ମହାନୁଭାବମାନେ, ଆପଣମାନେ ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମରେ ସଦା ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଧର୍ମାଧାରାଃ ସ୍ମୃତା ଦେଵା ଧର୍ମୋ ଵେଦେସମାସ୍ଥିତଃ
ଦେବମାନେ ଧର୍ମର ଆଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛନ୍ତି; ଧର୍ମ ବେଦରେ ବସିଛି।
ଯଦ୍ବ୍ରଵୀତି ପତିଃ କିଞ୍ଚିତ୍ତତ୍କାର୍ଯମାଵିଶଙ୍କଯା
ସ୍ୱାମୀ ଯେଉଁ କଥା କହନ୍ତି, ସେହି କାମ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁଶ୍ରୂଷା ସା ହି ଵିଜ୍ଞେଯା ନ ଶୁଶ୍ରୂଷା ହି ସେଵନମ୍
ଏହାକୁ ନିଷ୍ଠାପୂର୍ବକ ସେବା ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ; କାରଣ, ସେବା କେବଳ ଉପସ୍ଥିତି ନୁହେଁ।
ସତ୍ଯସ୍ଯ ସାଧନାର୍ଥାଯ ଶପଥୈର୍ଯନ୍ତ୍ରିତୋ ନୃପଃ
ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଶପଥ ଦେଇ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ,
ତେନ ମୋକ୍ଷଂ ଗତୋ ରାଜା ପାପମସ୍ଯାଂ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ
ଏହିପରି ଉପାୟରେ ରାଜା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାପ ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।
ସେଯଂ ପାପଶରୀରା ହି ହତ୍ଯାଯୁତସମନ୍ଵିତା
ଏହି ଜଣେ ନାରୀ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ଦେହ ଧାରଣ କରି, ଅନେକ ହତ୍ୟାର ଭାର ବହିଥିଲେ।
ପ୍ରଜାରଞ୍ଜନଶୀଲଂ ଚ ହରିଵାସରସେଵିନମ୍
ସେ ରାଜା ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଏବଂ ହରିବାସର ଉପବାସରେ ନିୟମିତ ଥିଲେ।
ପରାର୍ଥତ୍ଯକ୍ତକାମଂ ଚ ସଦା ମଖନିଷେଵିଣମ୍
ସେ ସଦା ପରଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ବିସର୍ଜନ କରି, ଯଜ୍ଞାଦି କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିରନ୍ତର ଲିନ ଥିଲେ।
ଵ୍ଯସନୈଃ ସପ୍ତଭିର୍ଘୋରୈରନାକ୍ରାନ୍ତଂ ମହୀପତିମ୍
ସେ ମହାରାଜା ସାତଟି ଭୟଙ୍କର ବିପଦରେ କେବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।
ଯୋ ଽସ୍ଯାଃ ପକ୍ଷେତୁ ଵର୍ତେତ ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଽପି ଵା
ଯେ କେହି ଏହି ନାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ରହିବେ, ସେ ଦେବତା ହେଉନ୍ କି ଦାନବ ହେଉନ୍,
ମୋହିନ୍ଯା ରକ୍ଷଣେ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଯତ୍ନଂ କୁରୁତେ ସୁରାଃ
ଯେ କେହି ଦେବତା ଏହି ମୋହିନୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ,
ତସ୍ଯ ତଜ୍ଜାଯତେ ପାପଂ ଯନ୍ମୋହିନ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ମୋହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ପାପ ଅଛି, ସେଇ ପାପ ସେ ଲୋକଙ୍କୁ ଲାଗିଯିବ।
କ୍ରୋଧେନ ସଂଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଧିପ୍ରସୂତାଂ ଚିକ୍ଷେପ ତନ୍ମୂର୍ଘ୍ନ୍ଯନଲପ୍ରକାଶମ୍
ଭାଗ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ପକାଇ ଆଗ ଭଳି ତ୍ୟାଗିଦେଲେ।
ସଂପଶ୍ଯତାଂ ନାକନିଵାସିନାଂ ତୁ ତୃଣ୍ଯା ଯଥା ଵହ୍ନିଶିଖାଵଲୀଢା
ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ତିନି ଘାସକୁ ଅଗ୍ନି ଶିଖା ଭଳି ଜଳାଇଦେଲା।
ତାଵତ୍ସ ଵହ୍ନିର୍ଦ୍ଵିଜଵାକ୍ଯମୃଷ୍ଟୋ ଭସ୍ମାଵଶେଷାଂ ପ୍ରମଦାଂ ଚକାର
ତାପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ଶାପରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ସେ ନାରୀକୁ ଖାଲି ରାଖରେ ପରିଣତ କଲା।
ଭର୍ତ୍ସିତା ଦେଵଦୂତେନ ସ୍ଥିତିସ୍ତେ ଽତ୍ର ନ ପାପିନୀ
ଦେବଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଭର୍ତ୍ସିତ ହେଲେ, ଏଠାରେ ତୁମର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ପାପିନୀ ନୁହଁ।
ହରିଵାସରଲୋପିନ୍ଯାଂ ଵାସସ୍ତେ ନ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ
ହରିବାସର ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାଂ ଵାଯୁଃ କ୍ରୂରଂ ଵଚନପଦ୍ଭୁତମ୍
ଏପରି କହି ବାୟୁ ତାଙ୍କୁ କଠୋର ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ଏଵଂ ସଂତାଡିତା ରାଜନ୍ ଦେଵଦୂତେନ ମୋହିନୀ
ହେ ରାଜନ୍, ଏପରିଭାବେ ମୋହିନୀ ଦେବଦୂତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଇଲେ।
ତତ୍ର ଧର୍ମାଜ୍ଞଯା ସା ତୁ ଦୂତୈଃ ସଂତାଡିତା ଚିରମ୍
ସେଠାରେ ଧର୍ମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ।
ପାପେ ଧର୍ମାଙ୍ଗଦଃ ପୁତ୍ରୋ ଘାତିତଃ ପତିପାଣିନା
ପାପ କାରଣରେ ଧର୍ମାଙ୍ଗଦ ନାମକ ପୁଅ, ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ହାତରେ ହତ୍ୟା ହେଲେ।
ପ୍ରଜାହିତଂ ସ୍ଥିରପ୍ରଜ୍ଞଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଵରୁଣୋପମମ୍
ସେ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଜନମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ, ମହାଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସମାନ ମହାନ୍ ଥିଲେ।
ପ୍ରାକୃତସ୍ଯାପି ପୁତ୍ରସ୍ଯ ହିଂସାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵେତ୍
ସାଧାରଣ ପୁଅକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେଲେ, ସେ ମନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ପରି ଭୟଙ୍କର ପାପ ହୁଏ।
ଏଵଂ ନିର୍ଭତ୍ସିତା ଦୂତୈର୍ଯମସ୍ଯ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖରାପ ଭାବରେ ତିରସ୍କାର କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡହତାଯାସ୍ତୁ ଦେହସ୍ପର୍ଶେନ ଯାତନାଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦଣ୍ଡ ଲାଗିବାରୁ ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆସିଗଲା।