ଅଟମାନେନ ପାପେନ ଦୃଷ୍ଟା ସା ରୂପଶାଲିନୀ
ଏହିଭଳି ଘୁରୁଥିବା ଦୁଷ୍ଟଟି ତାଙ୍କୁ ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖିଲା।
ଉଭଯୋର୍ଦଶ ରତ୍ନାନି ନିଷ୍କେ ଚ ଦଶପଞ୍ଚ ଚ
ଦୁଇପକ୍ଷରୁ ଦଶଟି ରତ୍ନ ଓ ପନ୍ଦରଟି ସୁନା ମୁଦ୍ରା ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ଏଵଂ ରତ୍ନାଚିତାଂ ବାଲାଂ ଶାତକୁମ୍ଭସମପ୍ରଭାମ୍
ଏଭଳି ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସେ ଝିଅଟି।
ଵାଯୁମାର୍ଗଂ ସମାଶ୍ରିତ୍ଯ କ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ଵମାଲଯମ୍
ବାୟୁର ପଥ ଧରି ସେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ନିଜ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲା।
ତତ୍ର ତସ୍ଯ ଗୁହାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଵର୍ଣସଦୃଶପ୍ରଭାମ୍
ସେଠାରେ ସେ ତାଙ୍କର ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗୁହାକୁ ଦେଖିଲା।
ଅନେକୈର୍ମଣିଵିନ୍ଯାସୈଃ ସଂଯୁକ୍ତାଂ ଚିତ୍ରମନ୍ଦିରାମ୍
ଅନେକ ମଣିର ଶୋଭାରେ ଶୁଭିତ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ମହଳ ଥିଲା।
ଭୋଜନୈଃ ପାନପାତ୍ରୈଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈରନେକଧା
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ, ପାନ ପାତ୍ର ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଭକ୍ଷ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା,
ରୁଦତୀମତିସଂତ୍ରସ୍ତାଂ ପୀନଶ୍ରୋଣିପଯୋଧରାମ୍
ସେ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଅତି ଭୟଭୀତ, ଭରିପୁରା କଟି ଓ ଉତ୍ତଳ ଅଂତଃସ୍ଥଳ ଥିବା,
ଆଜଗାମ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତା ଯତ୍ରାସୌ ରାକ୍ଷସଃ ସ୍ଥିତଃ
ତ୍ୱରାରେ ଏଉଁଠି ଆସିଲା, ଯେଉଁଠି ସେ ରାକ୍ଷସ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ନିଜଭର୍ତାରଂ କ୍ରୁଦ୍ଧା ନିର୍ଭର୍ତ୍ସତୀ ସତୀ
କ୍ରୋଧିତ ଓ ତିରସ୍କାର କରୁଥିବା ସତୀ ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଅନ୍ଯାଂ ସମୀହସେ ଭାର୍ଯାଂ ନାହଂ ଭାର୍ଯାଂ ଭଵାମି ତେ
ତୁମେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବିନି।
ଉଵାଚ ରାକ୍ଷସୋ ହର୍ଷାତ୍ସ୍ଵାଂ ପ୍ରିଯାଂ ଚାରୁଲୋଚନାମ୍
ରାକ୍ଷସ ଖୁସିହୋଇ, ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଲେ:
ଦୈଵୋପପାଦିତଂ ଦ୍ଵାରି ଦ୍ଵିତୀଯଂ ମମ ତିଷ୍ଠତି
ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୋ ପାଇଁ ଦ୍ୱାରରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣେ ଦଣ୍ଡାଇଛନ୍ତି।
ତମାନଯ ତ୍ଵରାଯୁକ୍ତା ଯେନାହଂ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଚରେ
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣ, ଯାହାଫଳରେ ମୁଁ ଖାଇପାରିବି।
ମିଥ୍ଯା ରାକ୍ଷସି ଭର୍ତା ତେ ଭାଷତେ ତ୍ଵଦ୍ଭଯାଦଯମ୍
ରାକ୍ଷସୀ, ତୁମ ଭୟରୁ ତୁମର ପତି ଭୁଲ କଥା କହୁଛି।
ସୁପ୍ତାଂ ପିତୃଗୃହେ ରାତ୍ରୌ ମାଂ ସମାସାଦ୍ଯ କାମତଃ
ରାତିରେ ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ସେ ଚାହିଁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଥିଲା।
ଇତୀରିତମୁପାକର୍ଣ୍ଯ ଵଚନଂ ରାଜକନ୍ଯଯା
ରାଜକନ୍ୟା କହିଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି,
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ରୂପମାଲୋକ୍ଯ ସତ୍ଯମେଵାଵଧାରଯତ୍
ତାଙ୍କର ରୂପ ଦେଖି, ସେ ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିଲା।
ଅଵଶ୍ଯଂ ମୂର୍ଘ୍ନିଂ କୀଲଂ ମେ ରୋଷଯିଷ୍ଯତି ରାକ୍ଷସଃ
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରାକ୍ଷସ ମୋ ମୁଣ୍ଡରେ ଗଡ଼ି ଠୋକିବ।
ଯା ସାପତ୍ନ୍ଯେନ ଦୁଃଖେନ ପୀଡ୍ଯମାନା ହି ଜୀଵତି
ଯିଏ ସାପତ୍ନୀର ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବଞ୍ଚୁଛି,
ସାମାନ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯଭୋଗାଦି ନିଷ୍ଠା ଚୈଵାପରା ଭଵେତ୍
ସାଧାରଣ ସମ୍ପତି ଓ ଭୋଗରେ ସମାନ ଅଧିକାର ରହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିପାରେ।
ମଦୀଯା ମମ ଭକ୍ଷ୍ଯାର୍ଥଂ ତ୍ଵଯାନୀତା ସୁଲୋଚନା
ସୁନ୍ଦର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ତାକୁ ତୁମେ ମୋ ଖାଇବା ପାଇଁ ଆଣିଛ।
ତତଃ ସ ରାକ୍ଷସଃ ପ୍ରାହ ଗଚ୍ଛଗଚ୍ଛେତି ସତ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ତୁରନ୍ତ କହିଲେ, 'ଯାଉ, ଯାଉ!'
ତତଃ ସା ରାକ୍ଷସୀ ଘୋରା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପତିସମୀରିତମ୍
ତାପରେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ନିଜ ପତିଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଶୁଣିଲା।
ରୂପଯୌଵନସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିଦ୍ଯାରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍
ସୁନ୍ଦର ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜ୍ଞାନର ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।
ହୃଚ୍ଛଯେନ ସମାଵିଷ୍ଟା ତଦନ୍ତିକମୁପାଗମତ୍
ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ସେ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
କସ୍ତ୍ଵଂ କସ୍ମାଦିହାଯତଃ କିମର୍ଥମିହ ତିଷ୍ଠସି
ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛ? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠି ରହିଛ?
ସ୍ଵଭର୍ତ୍ରାହଂ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ତ୍ଵାଂ ପତିଂ କର୍ତୁମାଗତା
ମୋ ପତି ମୋତେ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି; ମୁଁ ତୁମକୁ ପତି ବାଣିବାକୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଧୈର୍ଯମାଲଂବ୍ଯ ତାଂ ଶୁଭେ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ, ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି, ଶୁଭେ, ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ମାନୁଷାସ୍ତୁ ସ୍ମୃତା ଭକ୍ଷ୍ଯା ରାକ୍ଷସାନାଂ ନ ସଂଶଯଃ
ମାନବମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।