ନ ଵ୍ରତଂ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତ୍ଯନ୍ଯନ୍ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଦେଵକାର୍ଯଂ ସ ଚ ଯଜ୍ଞହୋମୋ ଯଦ୍ରକ୍ତପାତୋ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଦେଶରେ ରକ୍ତପାତ ନାହିଁ, ସେଠି ଦେବତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ଓ ହୋମ ହୁଏ।
ତଥ୍ଯମିତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍
ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି କହି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ:
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଗ୍ରୀନାଂ ପ୍ରାଶନଂ ପ୍ରୋକ୍ତମୁଭଯୋଃ ସଂଧ୍ଯଯୋଃ କିଲ
ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସାଗ୍ରୀ ଭୋଜନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଵିଶେଷାଦ୍ଭୂମିପାଲାନାଂ କଥଂ ଯୁକ୍ତମୁପୋଷଣମ୍
ବିଶେଷକରି ରାଜାମାନେ କିପରି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ?
ଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଽଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଵାପି ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଶପଥଃ କୃତଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛ, ସେଠି ଯେପରି ହେଉନାହିଁ,
ଵ୍ରତଭଙ୍ଗୋ ନ ତେ ଽସ୍ତୀହ ଭୁକ୍ଷ୍ଵଂ ଵିପ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ଏଠାରେ ତୁମର ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହେଉନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଖାଅ।
ଯୋ ଽନ୍ଯଥା ମନ୍ଯତେ ଵାକ୍ଯଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, କିଏ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝେ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ରୋଦ୍ରଂ ରାଜା କୋପସମନ୍ଵିତଃ
ସେ କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ଭଵନ୍ତୋ ମାର୍ଗଦର୍ଶିନଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଦିଗଦର୍ଶକ।
ଵିମାର୍ଗଗାମିନାଂ ଚୈତନ୍ମତଂ ନ ସାତ୍ଵତାଂ କ୍ଵଚିତ୍
ପଥଭ୍ରଷ୍ଟମାନେ ପାଇଁ ଏହି ମତ କେବେ ବି ସାତ୍ୱତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏନାହିଁ।
ତତ୍ର ଵାକ୍ଯାନି ଶୃଣୁତ ଵୈଷ୍ଣଵା ଚାରଲକ୍ଷଣେ
ଏବେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ବିଷୟରେ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।
ଏକା ଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କ୍ରୀଡେନ୍ନାକ୍ଷୈସ୍ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ନାଶ୍ନୀଯାଦ୍ଧରିଵାସରେ
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଏହି ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଦାୟ ଖେଳିବା କିମ୍ବା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଭୋଜନଂ ଚ ପତନସ୍ଯୈଵ କାରଣମ୍
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭୋଜନ କରିବା, ପତନର କାରଣ ଅଟୁଟ।
କୋ ହି ସଂଚେଷ୍ଟମାନସ୍ତୁ ଭୁନକ୍ତି ହରିଵାସରେ
କିଏ ଅଛି ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବାବେଳେ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରେ?
ଉତ୍ତରାଶାସ୍ଥିତୈର୍ଵିପ୍ରୈର୍ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମପରାଯଣୈଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବସିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା,
ନୋପକ୍ଷୀଣଶରୀରୋ ଽହଂ ନାମଯାଵୀ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ଧାରଣ କରୁନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ଠକିବା ଲୋକ।
ଧର୍ମଭୂଷଣସଂଜ୍ଞେନ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ଧରାତଲେ
ଧର୍ମର ଭୂଷଣ ନାମରେ ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି,
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵୈଷ୍ଣଵଵ୍ରତଶାଲିନଃ
ଏପରି ଜାଣି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବାମାନେ,
ଅସଂପରୀକ୍ଷ୍ଯ ଯେ ଦଦ୍ଯୁଃ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
ଯଦି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଠିକ୍ ଭାବେ ଯାଞ୍ଚ କରିନାହିଁ, ଏବଂ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦେଇଦିଅନ୍ତି,
ଦେଵୋ ଵା ଦାନଵୋ ଵାପି ଗନ୍ଧର୍ଵୋ ରାକ୍ଷସୋ ଽପି ଵା
ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସ ଯେ କିଏ ହେଉନାହିଁ,
ହରିର୍ଵାପି ହରୋ ଵାପି ମୋହିନୀଜନକୋ ଽପି ଵା
ହରି, ହର କିମ୍ବା ମୋହ ଦେଇଥିବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଯେଉଁ ହେଉନାହିଁ,
ଯୋ ହି ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦୋ ରାଜା ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୂତଲେ ଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରୁକ୍ମାଙ୍ଗଦ ନାମକ ରାଜା ପୃଥିବୀରେ ବିଶ୍ରୁତ ଅଟେ।
ଦ୍ଯୁପତେଃ କ୍ଷୀଯତେ ତେଜୋ ହିମଵାନ୍ପରିଵର୍ତ୍ତତେ
ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥଙ୍କର ତେଜ ହ୍ରାସ ପାଉଛି, ଏବଂ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଉଛି।
ତଥାପି ନ ତ୍ଯଜେ ଵିପ୍ରା ଵ୍ରତମେକାଦଶୀଦିନେ
ତଥାପି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ତାଙ୍କର ବ୍ରତ କେବେ ଛାଡ଼ନାହାନ୍ତି।
ଗ୍ରାମେଷୁ ଦେଶେଷୁ ପରେଷୁ ଵାପି ଯେ ଭୁଞ୍ଜତେ ରୁକ୍ମଵିଭୂଷଣସ୍ଯ
ଗ୍ରାମ, ଦେଶ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ, ଯେମାନେ ରୁକ୍ମରେ ଶୋଭିତ ଧନ ଭୋଗ କରନ୍ତି—
ହରେର୍ଦିନେ ସର୍ଵମଖପ୍ରଧାନେ ପାପାପହେ ଧର୍ମଵିଵର୍ଦ୍ଧନେ ଚ
ହରିଙ୍କର ଦିନରେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ପାପ ନାଶକ ଏବଂ ଧର୍ମ ବଢ଼ାଇବା ଦିନରେ—
ଏଂଵଵିଧେ ପ୍ରୋଦ୍ଗତ ଏଵ ଶବ୍ଦେ ଯଦ୍ଯସ୍ମି ଭୋକ୍ତା ଵୃଜିନସ୍ଯ କର୍ତ୍ତା
ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ଯଦି କାହାକୁ ପାପ ଭୋଗ କିମ୍ବା କରିଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ—