ସୋଂଽଧେ ତମସି ମଜ୍ଜେତ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ
ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯେତେବେଳି ଯୁଗ ଅଛି, ସେତେ ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ।
ପ୍ରଜାସଂରକ୍ଷଣଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଯାହା ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଛାଡିଦେଇ,
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵିଜସେଵା ଚ ଲୋକରକ୍ଷା ମହୀଭୃତାମ୍
ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବା କରିବା, ଓ ରାଜାମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା,
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଵା ପ୍ରମାଦାଚ୍ଚ ପତିତଃ ସ ନ ସଂଶଯଃ
ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅବଧାନ ନଥିବାରୁ, ଯେ ଅପରାଧ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧୋପତିତ ହୁଏ।
ସୁବୁଦ୍ଧ୍ଯାଚାରଶୀଲଶ୍ଚ ଵେଦୋକ୍ତଂ ତ୍ଯଜତି ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯଦି ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ ଭଲ ବୁଦ୍ଧି, ଆଚରଣ ଓ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କର୍ମକୁ ଛାଡିଦିଏ,
ଏକାନ୍ତଶୀଲୋ ନୃପତିର୍ଭୃତ୍ଯଃ କର୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏକାକୀ ରହୁଥିବା ରାଜା କିମ୍ବା କୃତ୍ୟ ନ କରୁଥିବା ଦାସ,
ଅଯଂ ହି ନିଯମୋପେତୋ ହରିପୂଜନତତ୍ପରଃ
ଏହି ଲୋକ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଓ ହରିଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ହରିପୂଜାଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ତୁ ଵିନ୍ଦତି
କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ହରିଙ୍କ ପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ପାଏ।
ଅନ୍ନାତ୍ପ୍ରଭଵତି ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରାଣାଦ୍ଦେହଵିଚେଷ୍ଟନମ୍
ଖାଦ୍ୟରୁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରାଣରୁ ଦେହର କ୍ରିୟା ଚାଲିଥାଏ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମଯା ରାଜା ବୋଧ୍ଯମାନୋ ନ ବୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା ବୁଝାଇଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ନ ଵ୍ରତଂ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତ୍ଯନ୍ଯନ୍ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଦେଵକାର୍ଯଂ ସ ଚ ଯଜ୍ଞହୋମୋ ଯଦ୍ରକ୍ତପାତୋ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଦେଶରେ ରକ୍ତପାତ ନାହିଁ, ସେଠି ଦେବତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ଓ ହୋମ ହୁଏ।
ତଥ୍ଯମିତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍
ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି କହି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ:
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଗ୍ରୀନାଂ ପ୍ରାଶନଂ ପ୍ରୋକ୍ତମୁଭଯୋଃ ସଂଧ୍ଯଯୋଃ କିଲ
ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସାଗ୍ରୀ ଭୋଜନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଵିଶେଷାଦ୍ଭୂମିପାଲାନାଂ କଥଂ ଯୁକ୍ତମୁପୋଷଣମ୍
ବିଶେଷକରି ରାଜାମାନେ କିପରି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ?
ଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଽଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଵାପି ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଶପଥଃ କୃତଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛ, ସେଠି ଯେପରି ହେଉନାହିଁ,
ଵ୍ରତଭଙ୍ଗୋ ନ ତେ ଽସ୍ତୀହ ଭୁକ୍ଷ୍ଵଂ ଵିପ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ଏଠାରେ ତୁମର ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହେଉନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଖାଅ।
ଯୋ ଽନ୍ଯଥା ମନ୍ଯତେ ଵାକ୍ଯଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, କିଏ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝେ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ରୋଦ୍ରଂ ରାଜା କୋପସମନ୍ଵିତଃ
ସେ କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ଭଵନ୍ତୋ ମାର୍ଗଦର୍ଶିନଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଦିଗଦର୍ଶକ।
ଵିମାର୍ଗଗାମିନାଂ ଚୈତନ୍ମତଂ ନ ସାତ୍ଵତାଂ କ୍ଵଚିତ୍
ପଥଭ୍ରଷ୍ଟମାନେ ପାଇଁ ଏହି ମତ କେବେ ବି ସାତ୍ୱତମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏନାହିଁ।
ତତ୍ର ଵାକ୍ଯାନି ଶୃଣୁତ ଵୈଷ୍ଣଵା ଚାରଲକ୍ଷଣେ
ଏବେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ବିଷୟରେ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।
ଏକା ଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ, ଦୁଇ ପକ୍ଷରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କ୍ରୀଡେନ୍ନାକ୍ଷୈସ୍ତୁ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ନାଶ୍ନୀଯାଦ୍ଧରିଵାସରେ
ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ ଏହି ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଦାୟ ଖେଳିବା କିମ୍ବା ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଭୋଜନଂ ଚ ପତନସ୍ଯୈଵ କାରଣମ୍
ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ଭୋଜନ କରିବା, ପତନର କାରଣ ଅଟୁଟ।
କୋ ହି ସଂଚେଷ୍ଟମାନସ୍ତୁ ଭୁନକ୍ତି ହରିଵାସରେ
କିଏ ଅଛି ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିବାବେଳେ ହରିଙ୍କ ଦିନରେ ଭୋଜନ କରେ?
ଉତ୍ତରାଶାସ୍ଥିତୈର୍ଵିପ୍ରୈର୍ଵିଷ୍ଣୁଧର୍ମପରାଯଣୈଃ
ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବସିଥିବା, ବିଷ୍ଣୁଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା,
ନୋପକ୍ଷୀଣଶରୀରୋ ଽହଂ ନାମଯାଵୀ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ ଶରୀର ଧାରଣ କରୁନାହିଁ, ନାହିଁ କୌଣସି ଠକିବା ଲୋକ।
ଧର୍ମଭୂଷଣସଂଜ୍ଞେନ ରକ୍ଷ୍ଯମାଣେ ଧରାତଲେ
ଧର୍ମର ଭୂଷଣ ନାମରେ ଯେଉଁମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି,