ମୋହିନୀ ସହିତା ରାଜ୍ଞା ଵଵନ୍ଦେ କାର୍ଯତତ୍ପରା
ମୋହିନୀ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, କାମରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସେମାନେଂକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଆସନେଷୁ ମହୀପାଲ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିସମପ୍ରଭାଃ
ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଆସନରେ ବସି, ହେ ଭୂପତି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ତେଜ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ଵଯଂ ସମାଗତା ଦେଵି ନାନାଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ
ଆମେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛୁ, ହେ ଦେବୀ, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ତଚ୍ଛତ୍ଵା ଵଚନଂ ତେଷାଂ ମୋହିନୀ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୁତା
ମୋହିନୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟା, ସେମାନେଂକର କଥା ଶୁଣିଲେ।
ସଂଦେହସ୍ତୁ ଜଡୌ ହ୍ଯେଷ ସ୍ଵଲ୍ପୋ ଵା ସ୍ଵମତିର୍ଯଥା
ଏହି ସନ୍ଦେହ ମାତ୍ର ମୂଢ଼ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଥାଏ।
ଅନ୍ନାଧାରମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
କର୍କନ୍ଧୁମାତ୍ରଂ ପ୍ରହୁତଂ ପୁରୋଡାଶଂ ହି ଦେଵତାଃ
କର୍କନ୍ଧୁ ଫଳ କିମ୍ବା ଥୋଡ଼ା ପୁରୋଡ଼ାଶ ଦେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ପିପୀଲିକାପି କ୍ଷୁଧିତା ମୁଖେନାଦାଯ ତଣ୍ଡୁଲମ୍
ଏକ ଖାଲି ଜିଅନ୍ତି ପିପିଲିକା ମଧ୍ୟ ତାହାର ମୁହଁରେ ଏକ ଧାନ ଦାଣା ନେଇଥାଏ।
ଅଯଂ ଖାଦତି ନାନ୍ନାଦ୍ଯଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ହରିଵାସରେ
ଯିଏ ହରିଙ୍କର ଉପବାସ ଦିନରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ମାନେ ଖାଇନଥିବା ସମାନ।
ଵିଧାଵାନାଂ ଯତୀନାଂ ଚ ଯୁଜ୍ଯତେ ଵ୍ରତସେଵନମ୍
ଯେମାନେ ନିୟମ ଓ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଯୋଗୀମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।
ସୋଂଽଧେ ତମସି ମଜ୍ଜେତ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ
ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଯେତେବେଳି ଯୁଗ ଅଛି, ସେତେ ଦୀର୍ଘ ଅନ୍ଧକାରରେ ବୁଡ଼ିଯାଏ।
ପ୍ରଜାସଂରକ୍ଷଣଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚତୁର୍ଵର୍ଗଫଲପ୍ରଦମ୍
ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା, ଯାହା ଚାରି ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଛାଡିଦେଇ,
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵିଜସେଵା ଚ ଲୋକରକ୍ଷା ମହୀଭୃତାମ୍
ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସେବା କରିବା, ଓ ରାଜାମାନେ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା,
ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ଵା ପ୍ରମାଦାଚ୍ଚ ପତିତଃ ସ ନ ସଂଶଯଃ
ଅଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଅବଧାନ ନଥିବାରୁ, ଯେ ଅପରାଧ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଅଧୋପତିତ ହୁଏ।
ସୁବୁଦ୍ଧ୍ଯାଚାରଶୀଲଶ୍ଚ ଵେଦୋକ୍ତଂ ତ୍ଯଜତି ଦ୍ଵିଜାଃ
ଯଦି ଜଣେ ଦ୍ୱିଜ ଭଲ ବୁଦ୍ଧି, ଆଚରଣ ଓ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କର୍ମକୁ ଛାଡିଦିଏ,
ଏକାନ୍ତଶୀଲୋ ନୃପତିର୍ଭୃତ୍ଯଃ କର୍ମଵିଵର୍ଜିତଃ
ଏକାକୀ ରହୁଥିବା ରାଜା କିମ୍ବା କୃତ୍ୟ ନ କରୁଥିବା ଦାସ,
ଅଯଂ ହି ନିଯମୋପେତୋ ହରିପୂଜନତତ୍ପରଃ
ଏହି ଲୋକ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଓ ହରିଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍।
ଵ୍ଯପୋହ୍ଯ ହରିପୂଜାଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ତୁ ଵିନ୍ଦତି
କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେ ହରିଙ୍କ ପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ପାଏ।
ଅନ୍ନାତ୍ପ୍ରଭଵତି ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରାଣାଦ୍ଦେହଵିଚେଷ୍ଟନମ୍
ଖାଦ୍ୟରୁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରାଣରୁ ଦେହର କ୍ରିୟା ଚାଲିଥାଏ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମଯା ରାଜା ବୋଧ୍ଯମାନୋ ନ ବୁଦ୍ଧ୍ଯତି
ମୁଁ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା ବୁଝାଇଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ବୁଝିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ନ ଵ୍ରତଂ କିଞ୍ଚିଦସ୍ତ୍ଯନ୍ଯନ୍ନୃପସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରତ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଦେଵକାର୍ଯଂ ସ ଚ ଯଜ୍ଞହୋମୋ ଯଦ୍ରକ୍ତପାତୋ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ଦେଶରେ ରକ୍ତପାତ ନାହିଁ, ସେଠି ଦେବତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ଓ ହୋମ ହୁଏ।
ତଥ୍ଯମିତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ରାଜାନଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରୁଵନ୍
ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି କହି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଲେ:
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି
ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ, ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସାଗ୍ରୀନାଂ ପ୍ରାଶନଂ ପ୍ରୋକ୍ତମୁଭଯୋଃ ସଂଧ୍ଯଯୋଃ କିଲ
ଉଭୟ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ସାଗ୍ରୀ ଭୋଜନ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।
ଵିଶେଷାଦ୍ଭୂମିପାଲାନାଂ କଥଂ ଯୁକ୍ତମୁପୋଷଣମ୍
ବିଶେଷକରି ରାଜାମାନେ କିପରି ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ?
ଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଽଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଵାପି ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଶପଥଃ କୃତଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛ, ସେଠି ଯେପରି ହେଉନାହିଁ,
ଵ୍ରତଭଙ୍ଗୋ ନ ତେ ଽସ୍ତୀହ ଭୁକ୍ଷ୍ଵଂ ଵିପ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ଏଠାରେ ତୁମର ବ୍ରତ ଭଙ୍ଗ ହେଉନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ଖାଅ।
ଯୋ ଽନ୍ଯଥା ମନ୍ଯତେ ଵାକ୍ଯଂ ଵିପ୍ରାଣାଂ ନୃପସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, କିଏ ଯଦି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର କଥାକୁ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବୁଝେ,
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ରୋଦ୍ରଂ ରାଜା କୋପସମନ୍ଵିତଃ
ସେ କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।